Ησίοδος, Ντεμπισί και Μπρασένς σε μια γιορτή

Ελάχιστα εικοσιτετράωρα προτού αποχαιρετήσει το καλοκαίρι και φορέσει τη φθινοπωρινή της φορεσιά, η κοσμοπολίτικη Κυανή Ακτή απέτισε φόρο τιμής στην Ελλάδα – με την οποία, άλλωστε, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη: η Νίκαια ιδρύθηκε το 350 π.Χ. από φωκαείς αποίκους της Μασσαλίας. Στον Baie des Fourmis, έναν από τους πλέον ειδυλλιακούς κόλπους της Γαλλικής Ριβιέρας, αντήχησαν αρχαιοελληνικές ραψωδίες και ιστορίες από την ελληνική μυθολογία, ντυμένες με τις μελωδίες ορισμένων εκ των λαμπρότερων γάλλων τραγουδοποιών.

Το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, οι Γάλλοι και οι τουρίστες που βρέθηκαν στο Μπολιέ-σιρ-Μερ, ένα πανέμορφο (όπως δηλώνει το όνομά του) παραθαλάσσιο χωριό μεταξύ Νίκαιας και Μονακό, είχαν την ευκαιρία να δουν, για πρώτη φορά, τους μύθους της Αρχαίας Ελλάδας να παίρνουν σάρκα και οστά από γάλλους ηθοποιούς, χορευτές και τραγουδιστές σε μια παράσταση όπου ο Ησίοδος «συνάντησε» τον Κλοντ Ντεμπισί και τον Ζορζ Μπρασένς και η Σαπφώ «άνοιξε κουβέντα» με τον Γκαμπριέλ Φορέ. Ολα αυτά εκτυλίσσονταν επί μία ώρα στον κήπο και στο περιστύλιο της Villa Kérylos, της διάσημης έπαυλης που χτίστηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα στα πρότυπα των αρχαιοελληνικών κατοικιών, την οποία, πριν από δύο χρόνια, επέλεξαν ο Εμανουέλ και η Μπριζίτ Μακρόν για να παραθέσουν δείπνο στο προεδρικό ζεύγος της Κίνας.

«Στη Γαλλία, η ελληνική μυθολογία και η “Οδύσσεια” διδάσκονται στην Ε’ δημοτικού. Εμείς προσπαθούμε μέσα από τις μελωδίες, τον χορό και την ποίηση να φύγουμε από τα σχολικά προγράμματα και να δείξουμε στους Γάλλους την επιρροή της μυθολογίας στην τέχνη και ειδικά στη μουσική. Αλλωστε, η μουσική και ο χορός εμπεριέχονται σε πολλούς μύθους μας» δήλωσε στα «ΝΕΑ» η Βασιλική Μαυροειδάκου-Castellana, υπεύθυνη Πολιτιστικών και Παιδαγωγικών Προγραμμάτων της Villa Kérylos.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Η μουσικοχορευτική παράσταση, με τίτλο «Οι μύθοι του Κηρύλου» («Les contes de Kérylos») παρουσιάστηκε από τη θεατρική ομάδα της Νίκαιας «La Compagnie des Délices», με την υποστήριξη του γαλλικού υπουργείου Πολιτισμού, στο πλαίσιο των εορτασμών για τη διακοσιετηρίδα της Ελληνικής Επανάστασης. Τα μέλη της ομάδας υποδύθηκαν αρχαίους έλληνες αοιδούς και ερμήνευσαν – συνοδεία φλογέρας – επικά ποιήματα στα γαλλικά και στα ελληνικά, αλλά και έργα κορυφαίων γάλλων συνθετών και τραγουδιστών: από τη «Σύριγγα» («Syrinx») και το «Πρελούδιο στο απομεσήμερο ενός φαύνου» («Prélude à l’ après-midi d’ un faune») του Ντεμπισί ως τον «Υμνο στον Απόλλωνα» («Hymne à Apollon») του Φορέ και τον «Μεγάλο Πάνα» («Le Grand Pan») του Μπρασένς, στον οποίο ο αιρετικός τροβαδούρος εξυμνεί τους Σάτυρους και τους Σειληνούς. Παράλληλα, παρουσίασαν χορογραφίες εμπνευσμένες από ελληνικούς μύθους: της Αλκυόνης, του Πάνα, της Ηχώς και του Νάρκισσου, του Ερωτα και της Ψυχής. «Δουλεύαμε επί τρεις μήνες εν μέσω lockdown. Μελετήσαμε πολύ την ελληνική μυθολογία και όταν έφτασε η ώρα να ανεβάσουμε το έργο σε αυτή την μαγική έπαυλη, το συναίσθημα ήταν μοναδικό» είπε στα «ΝΕΑ» η ηθοποιός Μαρίνα Ματίκ. «Η Villa Kérylos αποτελεί διαχρονική απόδειξη του σεβασμού και της αγάπης με την οποία το γαλλικό κράτος περιβάλλει τον ελληνικό πολιτισμό. Επιστήμονες, εκπαιδευτικοί και μαθητές από όλη τη Γαλλία την επισκέπτονται καθημερινά για τις έρευνες και τις σπουδές τους. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να οργανώνουμε υψηλού επιπέδου εκδηλώσεις με επίκεντρο τον ελληνισμό» μου λέει ο Πέτρος Μαχάς, επίτιμος γενικός πρόξενος της Ελλάδας στο Μονακό και πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων της Villa Kérylos.

Στην αίθουσα των αγαλμάτων των ολύμπιων θεών διοργανώνεται – έως τις 17 Οκτωβρίου – μια σημαντική έκθεση για τη σχέση Ελλάδας και Γαλλίας στον τομέα της μουσικής, με θέμα «Το ταξίδι των μουσικών: Δύο αιώνες γαλλοελληνικών σχέσεων» («Le Voyage des Musiciens. Deux siècles d’échanges franco-grecs»). Περίπου 60 σπάνιες ή και ακυκλοφόρητες φωτογραφίες, παρτιτούρες και επιστολές εκτίθενται για πρώτη φορά στη Γαλλία, αποτυπώνοντας όλο το εύρος της ελληνογαλλικής μουσικής συνεργασίας: από την κλασική μουσική και τις οπερέτες έως τις μελωδίες του Ιάννη Ξενάκη και του Αττίκ και το δημοτικό τραγούδι, με ειδική μνεία σε ιστορικές συναντήσεις όπως αυτές του Δημήτρη Μητρόπουλου με τον Καμίγ Σεν-Σανς, του Μίκη Θεοδωράκη με την Εντίτ Πιάφ και της Μελίνας Μερκούρη με τη Μαργκερίτ Ντιράς. Από τις εκδόσεις In Fine κυκλοφορεί ένας πολυτελής τόμος που φέρει τον τίτλο της έκθεσης, στον οποίο 16 μουσικολόγοι, εθνολόγοι, ιστορικοί και μουσικοί καταγράφουν το θαυμαστό μουσικό ταξίδι μεταξύ των δύο χωρών.

ΑΡΧΑΙΑ ΔΗΛΟΣ. Η Villa Kérylos, η οποία πήρε το όνομά της από το θαλασσοπούλι κηρύλος (αλκυόνη), είναι ένα αληθινό έργο τέχνης. Χτίστηκε μεταξύ 1902 και 1908 σε ένα σημείο που αναβλύζει Ελλάδα: o δρόμος μπροστά της ονομάζεται Λεωφόρος Ελλήνων (Avenue des Héllènes). Εκεί δεσπόζει και η προτομή του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο οποίος είχε ζήσει στη Νίκαια. Η αρχιτεκτονική της παραπέμπει στις επαύλεις της Δήλου του 2ου αιώνα π.Χ. Η οικοδόμησή της αποτελούσε όνειρο ζωής του Τεοντόρ Ρενάκ, γάλλου αρχαιολόγου και πολιτικού, ο οποίος θαύμαζε τον ελληνικό πολιτισμό. Το όνειρο αυτό υλοποιήθηκε από τον αρχιτέκτονα Εμανουέλ Ποντρεμολί. Στο κέντρο του κτιρίου, το οποίο βρέχεται από τρεις πλευρές από θάλασσα, συναντάμε το αίθριο με τους 12 μαρμάρινους κίονες που παρέχει πρόσβαση στα σαλόνια, στην τραπεζαρία και στη βιβλιοθήκη. Στον πρώτο όροφο βρίσκονται τα υπνοδωμάτια, τα λουτρά, ο Αμφίθυρος (προθάλαμος) και ο Τριπτόλεμος (χώρος ανάπαυσης). Τις οροφές και τα δάπεδα κοσμούν ψηφιδωτά και τοιχογραφίες ελληνικής θεματολογίας, ενώ τον κήπο στολίζουν ελαιόδεντρα, αμπέλια και ροδιές. Σήμερα, η βίλα ανήκει στο Ινστιτούτο της Γαλλίας και λειτουργεί ως μουσείο. Κάθε χρόνο την επισκέπτονται 45.000 άτομα, μεταξύ τους 5.000 μαθητές.