«Πάθος μου η ζωγραφική»

Οταν διαβάζετε τον στίχο του Ελύτη «Θεέ μου, πόσο μπλε ξόδεψες για μη σε βλέπουμε», τι εγείρεται εντονότερα μέσα σας. Μια σκέψη ή ένα αίσθημα;

Πώς να περιγράψει κανείς με λίγες λέξεις το απέραντο μεγαλείο που εξέπεμπε ο εθνικός μας ποιητής, Οδυσσέας Ελύτης; Ο ποιητής του ήλιου και της θάλασσας. Ο άνθρωπος που εξύμνησε τον τόπο του όσο λίγοι αποπειράθηκαν μέσα από την πολιτισμική κληρονομιά που μας άφησαν. Ο Οδυσσέας Ελύτης ήταν ένα ανήσυχο πνεύμα, ένας άνθρωπος που γεννήθηκε για να πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα με τον δικό του τρόπο. Σοφός μέσα στην απλότητά του. Η γραφή του φωτεινή, το ύφος του λυρικό, μοντέρνο με έντονες εθνικές αναφορές. Ενας ποιητής που άφησε πίσω του μια σπουδαία κληρονομιά, διαχρονική μέχρι και σήμερα. Η ποίησή του ξεχωρίζει για την ευγένεια, την καθαρότητα και τη διαφάνεια του λόγου του, που χαϊδεύει την ψυχή και την τροφοδοτεί με ελπίδα.

«Θεέ μου τι μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε», γράφει ο Ελύτης στο ποίημά του «Μαρία Νεφέλη», που βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας. Διαβάζοντας αυτόν το στίχο, αναβιώνω τον αρχικό πόθο του Εθνικού μας ποιητή, να πατήσει γερά στις αξίες, να δυναμώσει την «ελληνική» ψυχή και να εμφυσήσει το όραμα πως σε κάθε σκοτάδι της δύσκολης εποχής που ζούμε, πάντα ένας στίχος μπορεί να φυσήξει μέσα μας σαν δροσερό μελτέμι. Ενάντια στην καθημερινή πάλη του κάθε ανθρώπου να διαλέγει πάντα το φως και την αγάπη έναντι του σκοταδιού, των δεισιδαιμονιών, της άρνησης και της δυστοπίας.

Αν σας ζητούσε κανείς να περιγράψετε τον ιδεώδη ανθρώπινο χαρακτήρα που θα ήταν σύνθεση τριών ιστορικών προσωπικοτήτων, ποιες θα ήταν οι προσωπικότητες αυτές;

Δεν υπάρχει ιδεώδης ανθρώπινος χαρακτήρας, υπάρχουν όμως χαρακτηριστικά από κάθε προσωπικότητα, που η σύνθεσή τους πραγματικά θα αποτελούσε πρότυπο χαρακτήρα για εμένα. Στην επιστήμη της Ιατρικής, ξεχωρίζω τον Γεώργιο Παπανικολάου. Ενας γιατρός με όραμα, ενσυναίσθηση, που έσωσε τις ζωές χιλιάδων γυναικών. Πολυπράγμων, με έντονα ανήσυχο πνεύμα, που αγαπούσε ιδιαίτερα τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία. Ενας ευαίσθητος επιστήμονας, που όταν ο πατέρας του πρότεινε να γίνει στρατιωτικός γιατρός, ο Γεώργιος Παπανικολάου του είχε γράψει: «Οχι δεν θέλω να γίνω στρατιωτικός γιατρός. Θέλω να μείνω ελεύθερος, να αισθανθώ τη χαρά που δίνει ο αγών της ζωής. Εμένα δεν με τρομάζει το πέλαγος. Θέλω την ελευθερία μου, τη γλυκιά μου ελευθερία».

Στον τομέα της πολιτικής ξεχωρίζω τον Ιωάννη Καποδίστρια, μια εμβληματική μορφή του ελληνικού κράτους από ιδρύσεώς του. Χαρισματικός, ακέραιος, ταπεινός, ανιδιοτελής, εργατικός, εκσυγχρονιστής, οραματιστής και πρωτοπόρος, άφησε ανεξίτηλη παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές. Διακρινόταν για τη διορατικότητά του. Γι’ αυτό και τόλμησε καινοτόμες για την εποχή μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα. Δεν δίστασε να συγκρουστεί με τις παραδοσιακές δυνάμεις της χώρας και να πολεμήσει, με προσωπικό κόστος, τις συντεχνιακές αντιλήψεις, τις εστίες διαφθοράς και τις πελατειακές λογικές. «Εάν οι Μαυρομιχαλαίοι θέλουν να με δολοφονήσουν, ας με δολοφονήσουν. Τόσο το χειρότερον δι’ αυτούς. Θα έλθη κάποτε η μέρα κατά την οποίαν οι Ελληνες θα εννοήσουν την σημασίαν της θυσίας μου», απαντούσε σε όλους όσοι του εξέφραζαν τις ανησυχίες τους για τη συγκεκριμένη οικογένεια. Αυτό δεν είναι απλώς πολιτικό ταλέντο, αλλά έμφυτο χάρισμα, να πολιτεύεσαι με ψυχή και συνείδηση με όποιο κόστος.

Στον τομέα της τέχνης θα επέλεγα τον Αμεντέο Μοντιλιάνι. Αφησε το άρωμά του, την ευαισθησία του, τη γνησιότητα και την αυθεντικότητα ενός μικρού παραμυθένιου ήρωα που ποτέ δεν μεγάλωσε και δεν ξέφυγε από την αθωότητα ενός μικρού παιδιού. Αν θέλει να μάθει κανείς τον Μοντιλιάνι δεν έχει παρά να καταλάβει πως η ζωή και η τέχνη για αυτόν ήταν ένα και το αυτό. Ερωτευμένος με την τέχνη του, στα λίγα χρόνια που έζησε με πάθος σαν να μην υπήρχε αύριο, υπήρξε πνεύμα ζωηρό, ακούραστος, ζωγράφος και γλύπτης μαχόμενος και δεν έπαψε να υπηρετεί την τέχνη. Για αυτή γεννήθηκε, πάσχισε και πάλεψε, και δεν την πρόδωσε ποτέ.

Είναι γνωστή η αγάπη σας για την εικαστική δημιουργία. Πώς δημιουργήθηκε η σχέση σας μαζί της;

Οι τάσεις και οι αγάπες ενός ανθρώπου διαφαίνονται από μικρή ηλικία. Εγώ από τα παιδικά μου χρόνια συνέλεγα δίσκους βινυλίου, αλλά και κόμικς. Ομως τα τελευταία 20 χρόνια, έχω πάθος με την τέχνη της ζωγραφικής. Είναι κάτι που αισθάνομαι ότι μου δημιουργεί νέους ορίζοντες και μου γεννά άλλες διεξόδους. Συλλέγω έργα ελλήνων ζωγράφων και έχω τη χαρά και την τιμή να συναναστρέφομαι με αρκετούς από αυτούς. Δυστυχώς οι καθημερινές υποχρεώσεις δεν μου επιτρέπουν να παρακολουθήσω όσο θα ήθελα τις εξελίξεις στη ζωγραφική και στα νέα ρεύματα που αναπτύσσονται διεθνώς, και στα οποία «εκπροσωπούν» τη χώρα μας εξαίρετοι έλληνες καλλιτέχνες. Οσο όμως κι αν ο χρόνος να μην επαρκεί ποτέ, πάντοτε θα υπάρχει αρκετός για εκείνα που αγαπάμε πραγματικά. Αλλωστε, η σχέση του ανθρώπου με την τέχνη τού ανοίγει άλλους ορίζοντες.

Εχοντας ζήσει ως παιδί σε μια επαρχιακή πόλη όπως η Καρδίτσα, ποιο θα θεωρούσατε ως το ισχυρότερο βίωμα που μόνον η περιφέρεια μπορεί να δημιουργήσει σε σχέση με τις πολύ μεγάλες πόλεις;

Μεγάλωσα στην Καρδίτσα. Είναι μια πόλη που διαφωτίζει, μια πόλη ανοικτή, φιλόξενη και αλληλέγγυα. Χωρίς την απαράμιλλη και πολυποίκιλη ομορφιά της Αθήνας, αλλά γεμάτη με μια ιδιαίτερη ποιητικότητα, που διατηρεί αναλλοίωτο το παρελθόν μέσα από σύγχρονα στοιχεία της εποχής. Τα βιώματα από τη ζωή μου στην Καρδίτσα αναρίθμητα. Αλλα ευχάριστα, άλλα λιγότερο ευχάριστα. Ολα όμως συνιστούν ένα λιθαράκι στη βαλίτσα των εμπειριών που κουβαλά κανείς στο ταξίδι της ζωής του.

Αυτό όμως που κρατώ πιο έντονα από όταν έφυγα από την Καρδίτσα, είναι η δίψα μου να ανακαλύψω νέα τοπία, καινούργιους ανθρώπους, ξένες κουλτούρες πέρα από τα κλειστά σύνορα της επαρχίας που τόσο αγαπούσα. Με την ασφάλεια ότι μπορώ να επιστρέφω όποτε επιθυμώ στη θαλπωρή των παιδικών μου χρόνων. Δίχως να λησμονώ τον κόσμο της Καρδίτσας που είναι εργατικός, συνηθισμένος να κοπιάζει και όχι να διαμαρτύρεται. Με σεβασμό προς τη φύση, αλληλεγγύη, ευελιξία, καινούργια οράματα, απελευθέρωση από τα στεγανά μιας κλειστής κοινωνίας.

Συνιστώ σε κάθε νέο που μεγαλώνει σε επαρχία, να κρατά οχυρωμένα τα όνειρά του, να φαντάζεται το αφάνταστο, να κάνει δυνατό το αδύνατο. Να δύναται να ξεκινήσει πάλι από την αρχή, όχι όμως σαν να μη συνέβη τίποτα. Δίχως να λησμονεί τις ρίζες και τις αρχές του.