Πες το με άλλα λόγια: δέκα ριμέικ που στάθηκαν στο ύψος τους

«Μη μου μιλάτε για την ταινία του Χάθαγουεϊ!». Ετσι αντέδρασε ο σκηνοθέτης Μπαρμπέτ Σρεντέρ όταν στις Κάννες, το 1995, τον ρώτησα για την ταινία του Χένρι Χάθαγουεϊ «Το φιλί του θανάτου» (1947), την οποία ο πρώτος παρουσίαζε ανακατασκευασμένη. Η αντίδρασή του στην ερώτησή μου με έκανε να αντιληφθώ ότι οι σκηνοθέτες απεχθάνονται τη λέξη «ριμέικ» (remake). Κυρίως όταν αφορά δική τους ταινία.

Και πράγματι, ο όρος «ριμέικ» είναι κάπως παρεξηγημένος. Αν π.χ. δυο ταινίες έχουν βασιστεί στο ίδιο βιβλίο, γιατί η δεύτερη να θεωρηθεί ριμέικ της πρώτης; Στην ουσία είναι η ματιά ενός άλλου πάνω στο ίδιο βιβλίο. Η διαφορά βέβαια είναι ότι όταν η πρώτη ταινία είναι πραγματικά σπουδαία, για ποιον λόγο να γυριστεί μια δεύτερη (ή τρίτη) εφόσον η σύγκριση θα είναι αναπόφευκτη και ελλοχεύει ο κίνδυνος της μετριότητας για τη δεύτερη; Αλλά κι αυτό δεν ισχύει πάντα. Το «Γεράκι της Μάλτας» (1941) του Τζον Χιούστον, ένα από τα πιο εμβληματικά φιλμ νουάρ όλων των εποχών, είχε ξαναγυριστεί για το σινεμά δέκα χρόνια πριν από τον Ρόι Ντελ Ρουθ, με τον Ρικάρντο Κορτέζ στον ρόλο του Σαμ Σπέιντ, για τον οποίο έμεινε στην Ιστορία ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Ηταν αλήθεια ριμέικ η ταινία του Χιούστον; Σήμερα, κανείς δεν θυμάται την ταινία του 1931, ποιος όμως δεν ξέρει το «ριμέικ» του 1941; Ετσι, λοιπόν, στην παρακάτω δεκάδα παρουσιάζω δέκα από τα πιο αγαπημένα μου κινηματογραφικά ριμέικ που στάθηκαν στο ύψος των ταινιών που είχαν προηγηθεί και μάλιστα κάποια από αυτά ήταν καλύτερα. Αλλά και ένας μικρότερος κατάλογος με μερικά από τα χειρότερα ριμέικ που έχουν γυριστεί ποτέ δεν βλάπτει…

1. «Η απειλή» –
«The thing» (1982)

του Τζον Κάρπεντερ

Θαμμένο επί χιλιάδες χρόνια στα χιόνια της Ανταρκτικής, ένα εξωγήινο ον εισβάλλει σε μια μονάδα αμερικανών ερευνητών εξολοθρεύοντας ένα ένα τα μέλη της. Eμπνευσμένος από το b-movie επιστημονικής φαντασίας «Απειλή από άλλον πλανήτη» (1951), ο Κάρπεντερ δεν έκανε ένα πιστό ριμέικ, αλλά μια πολύ πιο σκοτεινή και εντελώς απαισιόδοξη ταινία, αφού όλα δείχνουν ότι η εξωγήινη απειλή θα είναι ο τελικός νικητής.

2. «Το ακρωτήρι του φόβου» – «Cape fear» (1991)

του Μάρτιν Σκορσέζε

Παθιασμένος με την ιδέα της εκδίκησης, ένας πρώην κατάδικος (Ρόμπερτ ντε Νίρο) θέτει σε δοκιμασία τον δικηγόρο που υπήρξε υπεύθυνος για τη φυλάκισή του (Νικ Νόλτε). Βία και ψυχανάλυση από τον Μάρτιν Σκορσέζε, άριστη ερμηνεία του Ντε Νίρο (υποψήφιος για το Οσκαρ Α’ ρόλου) και μια ταινία περισσότερο «βαθιά» συγκρινόμενη με εκείνη του 1962 σε σκηνοθεσία Τζέι Λι Τόμπσον με τους Ρόμπερτ Μίτσαμ – Γκρέγκορι Πεκ (στη θέση των Ντε Νίρο – Νόλτε αντιστοίχως).

3. «Δέκα δολοφόνοι για τον ντετέκτιβ Μάρλοου»
– «Farewell my lovely» (1975)

του Ντικ Ρίτσαρντς

Ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Φίλιπ Μάρλοου (ένας επιβλητικός Ρόμπερτ Μίτσαμ) αναλαμβάνει να εξιχνιάσει μια υπόθεση εξαφάνισης και βρίσκεται μπλεγμένος σε έναν ανεξέλεγκτο λαβύρινθο. Ακόμα μια καλή περίπτωση ανακατασκευασμένου νουάρ, του «Ραντεβού με τον θάνατο» («Murder my sweet», 1946) του Εντουαρντ Ντμίτρικ, όπου ο Ντικ Πάουελ κρατούσε τον ρόλο του Μάρλοου.

4. «Ο ταλαντούχος κύριος
Ριπλεϊ» – «The talented
Mr Ripley» (1999)

του Αντονι Μινγκέλα

Στην Ιταλική Ριβιέρα της δεκαετίας του 1950, ο αμερικανός τυχοδιώκτης Τομ Ρίπλεϊ (Ματ Ντέιμον) σκοτώνει τον πάμπλουτο φίλο του (Τζουντ Λο) παίρνοντας τη θέση του. O Aντονι Μινγκέλα ξεφυλλίζει με στυλ το πρώτο μυθιστόρημα της Πατρίτσια Χάισμιθ στο οποίο εμφανίζεται ο διάσημος bon vivant εγκληματίας Τομ Ρίπλεϊ. Παράλληλα υποκλίνεται με σεβασμό στη θαυμάσια ταινία «Γυμνοί στον ήλιο» του Ρενέ Κλεμάν, όπου ο Αλέν Ντελόν υποδύθηκε πρώτος τον ήρωα.

5. «Και οι 7 ήταν υπέροχοι» –  «The magnificent seven» (2016)

του Αντουάν Φουκουά

Εμπνευσμένος από το κλασικό γουέστερν του Τζον Στέρτζες (παραγωγής 1960, που επίσης στηριζόταν σε άλλη ταινία, τους «Επτά σαμουράι» του Ακίρα Κουροσάβα), ο Αντουάν Φουκουά έκανε μια διαφυλετική πολιτική ταινία προβάλλοντας εκπροσώπους όλων των καταπιεσμένων μειονοτήτων της Αμερικής (μαύρος, Ασιάτης, Μεξικανός, Ινδιάνος) στους ρόλους των επτά του τίτλου, που τα βάζουν με τον στρατό ενός διεφθαρμένου φορέα της καπιταλιστικής ισοπέδωσης.

6. «Απατεώνες και
τζέντλεμαν» – «Dirty rotten scoundrels» (1988)

του Φρανκ Οζ

Στη Γαλλική Ριβιέρα, δύο ζιγκολό, ο φλεγματικός βρετανός κοσμοπολίτης Μάικλ Κέιν και ο «βλάχος» Αμερικανός Στιβ Μάρτιν, ανταγωνίζονται στην απατεωνιά κυνηγώντας πλούσιες. Και όμως αυτή η ταινία είναι κλάσεις ανώτερη από τις «Ιστορίες κρεβατιού» του 1964, όπου οι Ντέιβιντ Νίβεν και Μάρλον Μπράντο δεν είχαν καμία απολύτως χημεία παίζοντας τους ίδιους (αντιστοίχως) ρόλους.

7. «Η ανταρσία
του Μπάουντι»
– «The Bounty» (1983)

του Ρότζερ Ντόναλντσον

Στη Νότια Θάλασσα, το πλήρωμα ενός βρετανικού πλοίου ξεσπά σε ανταρσία μην αντέχοντας άλλο την καταπιεστική συμπεριφορά του κυβερνήτη του. Συναρπαστική ναυτική περιπέτεια με τον Αντονι Χόπκινς πλοίαρχο και τον Μελ Γκίμπσον στον ρόλο του υποπλοιάρχου ο οποίος ηγείται της ανταρσίας. Τους ίδιους ρόλους υποδύθηκαν οι Τσαρλς Λότον – Κλαρκ Γκέιμπλ το 1935 και οι Τρέβορ Χάουαρντ – Μάρλον Μπράντο το 1962. Και όμως, η ταινία του Ντόναλντσον, με τη βοήθεια της ατμοσφαιρικής μουσικής του Βαγγέλη Παπαθανασίου, είναι εκείνη που προτιμώ περισσότερο.

8. «Η συμμορία των έντεκα»
– «Ocean’s eleven» (2001)

του Στίβεν Σόντερμπεργκ

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ βάζει στόχο τη φιλόδοξη ληστεία τριών καζίνων του Λας Βέγκας και μαζί με τη συμμορία του (Μπραντ Πιτ, Ματ Ντέιμον, Ελιοτ Γκουλντ κ.ά.) την αποπειράται. Κάτι σαν ριμέικ της ομότιτλης (αλλά κατώτερης) ταινίας του 1960, όπου πρωταγωνιστούσε η παρέα των Rat Pack, Φρανκ Σινάτρα, Ντιν Μάρτιν, Πίτερ Λόφορντ, Σάμι Ντέιβις τζούνιορ και Τζόι Μπίσοπ.

9. «Ο πληροφοριοδότης»
– «The departed» (2006)

του Μάρτιν Σκορσέζε

Ο Λεονάρντο ντι Κάπριο υποδύεται έναν μυστικό αστυνομικό χωμένο στους κόλπους της συμμορίας ενός επικίνδυνου γκάνγκστερ της Βοστώνης (Τζακ Νίκολσον), που επίσης έχει το δικό του «καρφί» (Ματ Ντέιμον) στους κόλπους της αστυνομίας. Να που ένα αμερικανικό ριμέικ… κινεζικής ταινίας («Mou gaan dou», 2002) ήταν που θα χάριζε στον Μάρτιν Σκορσέζε το πολυπόθητο Οσκαρ σκηνοθεσίας, αν και «Ο πληροφοριοδότης» μάλλον υπερτιμήθηκε αποσπώντας και το Οσκαρ καλύτερης ταινίας.

10. «Το μεροκάματο
του φόβου» – «Sorcerer» (1977)

του Γουίλιαμ Φρίντκιν

Σε κάποια χώρα της Λατινικής Αμερικής τέσσερις «τελειωμένοι» τυχοδιώκτες (Ρόι Σάιντερ, Φρανσίσκο Ραμπάλ, Αμπιντού, Μπρουνό Κρεμέρ) ρισκάρουν τη ζωή τους μεταφέροντας οδικώς μια σοβαρή ποσότητα νιτρογλυκερίνης. Αγγλόφωνη βερσιόν του μυθιστορήματος του Zoρζ Αρνό που το 1953 έγινε το θρυλικό «Μεροκάματο του τρόμου» από τον Ανρί Ζορζ Κλουζό. Η πρώτη ταινία παραμένει καλύτερη, αλλά και η δεύτερη, γυρισμένη κάτω από αδιανόητα δύσκολες καιρικές συνθήκες, έχει πολύ καλές στιγμές και ένα τρομερό σάουντρακ από τους Tangerine Dream.