Ενα βιβλίο για τον Χίτλερ και ο αλγόριθμος του Facebook

Το γνωστό ζήτημα που αφορά τον έλεγχο του Facebook σε δημοσιεύσεις νέων τίτλων θύμισε χθες ο εκδοτικός οίκος Gutenberg με δημόσια ανακοίνωσή του. Σύμφωνα με την καταγγελία, στις 23/7 δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό Facebook του βιβλιοπωλείου Gutenberg η ανακοίνωση για την κυκλοφορία του βιβλίου της Χάικε Γκερτεμάκερ «Η αυλή του Χίτλερ» (μτφ. Γιάννης Κελόγλου). Το διαφημιστικό μήνυμα «έτρεξε» ως τις 4/8, οπότε ήρθε ειδοποίηση ότι το ποστ κατέβηκε και η διαφήμιση σταμάτησε αυτόματα. Αιτιολογία; Οτι «το περιεχόμενο αφαιρέθηκε για παραβίαση των όρων της κοινότητας». Αποτέλεσμα ήταν να κατεβεί το δημοσίευμα και ο οίκος να μην μπορεί να αναρτήσει νέα μηνύματα για 30 ημέρες. Επίσημη εξήγηση δεν υπήρξε, αλλά οι άνθρωποι του Gutenberg είναι από προχθες σε επικοινωνία με το τμήμα υποστήριξης του Facebook για να αρθεί ο περιορισμός. Αυτό που προκύπτει και από άλλες, προγενέστερες περιπτώσεις είναι η «συμπεριφορά» του περιβόητου αλγορίθμου, ο οποίος αναγνωρίζει ως ύποπτες ορισμένες λέξεις χωρίς προφανή κριτήρια. Προφανώς στη συγκεκριμένη περίπτωση οι υποψίες όλων πέφτουν στη λέξη «Χίτλερ», αλλά μόνο ως εικασία. Και πάντως χωρίς να είναι ικανή ερμηνεία για την απόρριψη διαφημιστικών ανακοινώσεων, με δεδομένο ότι πολλά ιστορικά βιβλία ή τίτλοι που αφορούν, για παράδειγμα, τη διεθνή τρομοκρατία συνεχίζουν να εκδίδονται. Ο Κώστας Δαρδανός του Gutenberg επισημαίνει ότι και για το βιβλίο του Νίκου Κοτζιά «Η λογική της λύσης» επιτράπηκε τελικά η ανάρτηση της κυκλοφορίας, αλλά όχι η διαφήμισή του, επειδή στα σχόλια εντοπίζονταν μειωτικοί χαρακτηρισμοί για τον πρώην υπουργό Εξωτερικών.

ΑΛΛΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ. Από την πλευρά της η Μαρία Γυπαράκη του εκδοτικού σήματος Στιγμός (Ευρασία) καταθέτει ότι και στην περίπτωση δικού τους τίτλου αντιμετώπισαν πρόσφατα ανάλογη περιπέτεια. Το βιβλίο ήταν το «Καυτό μέλι», σε επιμέλεια του Σπύρου Καρυδάκη: μια συλλογή από 419 ποιήματα 95 αρχαίων ελλήνων ποιητών – κι εδώ η περιγραφή έχει τη σημασία της -, «που αναφέρονται στον έρωτα μεταξύ ανδρών με υψηλό ύφος ή απλότητα, με χιούμορ ή ερωτισμό, με τρυφερότητα ή σαρκική λαχτάρα». Οπως μας εξηγεί η εκδότρια, το Facebook, αφού ενημερώθηκε για την πρόθεση διαφημιστικού μηνύματος, το απέρριψε, επίσης χωρίς να προβεί σε συγκεκριμένες εξηγήσεις. «Αρκούσε ότι το περιεχόμενο δεν συμβάδιζε με τους όρους που θέτει η κοινότητα». Ο αλγόριθμος δηλαδή ανέλαβε και πάλι να θέσει περιορισμούς. Ως ένα πρώτο μέτρο για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα, ο διαχειριστής του λογαριασμού του Στιγμού αναγκάστηκε να αφαιρέσει την περιγραφή, ώστε ο αλγόριθμος να μην εντοπίσει τις – κατ’ αυτόν – «ύποπτες» λέξεις. Επειδή, όμως, η παραπομπή του σχετικού link που παρεχόταν οδηγούσε στην ιστοσελίδα των εκδόσεων, φαινόταν εκεί η περιγραφή του περιεχομένου. Το δεύτερο βήμα ήταν να αφαιρεθεί προσωρινά και από εκεί.