Αθλητισμός και ελευθερία

Ούτε «για την Ελλάδα ρε γαμώτο» ούτε δάκρυα ούτε μεγάλες δηλώσεις. Ο Ολυμπιονίκης του άλματος εις μήκος,  Μιλτιάδης Τεντόγλου, με τη μάλλον απροσδόκητη για τον ίδιο νίκη του, χθες, αποδείχτηκε πολύ προσγειωμένος και πολύ ειλικρινής. Ουσιαστικά, παραδέχτηκε ότι έπαιξε άτσαλα, χωρίς σύστημα, ότι με τη στρατηγική του δεν υπηρέτησε την πολύ καλή φετινή επίδοσή του κι ότι, σε μεγάλο βαθμό, ήταν τυχερός.

«Με επίδοση 8.15 δεν ήθελα να κερδίσω, για το Θεό. Καλύτερα να έχανα. Δεν ήθελα μετάλλιο» είπε μεταξύ άλλων ο αθλητής. Και πρόσθεσε: «Δεν έπρεπε να κερδίσω εγώ σήμερα. Επρεπε να κερδίσει ο (Κουβανός) Ετσεβαρία, ήταν καλύτερος. Εγώ δεν ήμουν καλά, ό,τι να ‘ναι έκανα. Μέχρι και τούμπα έφαγα. Πήγα στο τελευταίο άλμα και τους το έκλεψα. Δεν ένιωσα πως έδωσα τη μάχη που έπρεπε να δώσω».

Η ειλικρίνεια είναι, συχνά, εχθρός της μυθολογίας. Αλλά ο Τεντόγλου προτιμά να είναι ωραίος τύπος, αστείος και καθημερινός και μεγαλόψυχος. Κατά τα άλλα, βεβαίως, είναι μεγάλος αθλητής – και όπως εξομολογήθηκε πίστευε ότι το τελευταίο άλμα του θα μπορούσε να του εξασφαλίσει τη δεύτερη θέση. Το έκανε αποφορτισμένος από το άγχος, κανείς δεν θα του ζητούσε τα ρέστα αν αποτύγχανε. Αλλά εκείνος κέρδισε – και η επιτυχία του μετράει ιδιαίτερα στο άθλημα. Η νίκη του λοιπόν μπορεί να ήταν «αλητεία» αλλά στο εξής πρέπει να προσαρμόσει τη στρατηγική του: πλέον είναι ένας πρωταθλητής και πολλοί επενδύουν σ’ αυτόν.

Ο Τεντόγλου είναι ένας πρωταθλητής που τον γέννησε και τον έστησε στο βάθρο η ελευθερία. Ζει σε μια χώρα που του επιτρέπει να ζει, να αθλείται και να εκφράζεται όπως ο ίδιος καταλαβαίνει τα πράγματα, χωρίς καμία τελεολογία. Είναι παιδί μιας νεότερης γενιάς που δεν μεταφράζει τη νίκη του στους Ολυμπιακούς σε συμβολισμό δήθεν εθνικής ανωτερότητας. Αθλητής σε ένα ανταγωνιστικό άθλημα, ευφυέστατος, χτυπά στα ίσα τους συναθλητές του από διάφορα άλλα μέρη του κόσμου, μεταφέροντας τον συμβολισμό μιας σύγχρονης ανταγωνιστικής χώρας, που δεν επιβεβαιώνει κανένα ηρωικό συλλογικό παρελθόν. Αντίθετα, ως άτομο γνωρίζει ότι έχει υποχρέωση να ανταγωνιστεί άλλα άτομα – κι η χώρα του, μια σύγχρονη χώρα, του δίνει εφόδια για να είναι ανταγωνιστικός. Αν δουλέψει και έχει τύχη… Και δούλεψε και είχε τύχη.

Μια άλλη αθλήτρια των Ολυμπιακών, η δρομέας από τη Λευκορωσία Κριστίνα Τσιμανούσκαγια, ίσως επίσης είναι σημαντική αθλήτρια. Ως χθες, όμως, στερούνταν της πολύτιμης ελευθερίας. Ζώντας στη χώρα του κομμουνιστή δικτάτορα Λουκασένκο, άριστου μιμητή των ανατολικοευρωπαϊκών αυταρχισμών που έχει την προστασία του καθεστώτος Πούτιν (μάθαμε πώς δουλεύει το καθεστώς του με την απαγωγή, έπειτα από κρατική αεροπειρατεία, του δημοσιογράφου Ρομάν Προτασέβιτς), η Τιμανόφσκαγια ήξερε ότι δεν είχε τύχη – όχι στον αθλητισμό, αλλά στη ζωή. Αρνούμενη να πειθαρχήσει σε εντολή του καθεστώτος και να αντικαταστήσει συναθλήτριές της σε σκυταλοδρομία, κατάφερε όταν την ανακάλεσαν στη χώρα της (όπου τη θεωρούσαν βεβαρημένης ψυχολογικής και συναισθηματικής κατάστασης, την ετοίμαζαν δηλαδή προφανώς για ψυχιατρικό εγκλεισμό) να δραπετεύσει. Ηδη ευρωπαϊκές χώρες τής παρέχουν πολιτικό άσυλο – και ασφαλώς την ελευθερία.

Διότι χωρίς την ελευθερία, κάθε διάκριση, επιστημονική, καλλιτεχνική, αθλητική, δεν ανήκει σε αυτούς που την κατήγαγαν.