Μίκης Θεοδωράκης: {LF}ο μύθος των 96 χρόνων

Τα 96 του χρόνια συμπληρώνει σήμερα ο κορυφαίος Μίκης Θεοδωράκης, γεννημένος το 1925 στη Χίο, ο οποίος απολαμβάνει την πανεθνική αναγνώριση και αγάπη των συμπατριωτών του. Εως τις 31 Ιουλίου μάλιστα (και στη συνέχεια από 1 Σεπτεμβρίου έως 30 Οκτωβρίου) το υπουργείο Πολιτισμού διοργανώνει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την έκθεση «Ο γαλαξίας μου: Μίκης Θεοδωράκης», με πρωτότυπα ντοκουμέντα από το αρχείο του, πλαισιωμένα από σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και τη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, που από το 1997 διαθέτει και αξιοποιεί το πλήρες αρχείο του μουσικοσυνθέτη, το οποίο ο ίδιος της έχει εμπιστευθεί.

Διαρθρώνεται σε 16 θεματικές που καλύπτουν πτυχές της ζωής και του έργου του και παρουσιάζονται σε ισάριθμους ειδικά διαμορφωμένους χώρους, εντός της έκθεσης. Οι θεματικές ενότητες αναφέρονται ενδεικτικά στο συμφωνικό του έργο, τη μελοποιημένη ποίηση, τη μουσική για το θέατρο και το σινεμά, τις όπερες και τα μπαλέτα του, το λαϊκό τραγούδι, τη μουσική που συνδέεται με τους αγώνες, τα νεανικά του χρόνια, τα χρόνια της εξορίας, την πολιτική και τη συγγραφική του δράση, τη διεθνή του απήχηση και την ιδιαίτερη σχέση του με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Το πλήρες αρχείο του συνθέτη αποτελείται από περισσότερα από 100.000 φύλλα και περιλαμβάνει χειρόγραφες παρτιτούρες, πρωτότυπα κείμενα, προγράμματα, αποκόμματα Τύπου, φωτογραφίες, οπτικοακουστικό υλικό, κάδρα, έντυπα, αφίσες, μετάλλια και άλλο ποικίλο υλικό. Τα χειρόγραφα του αρχείου έχουν ψηφιοποιηθεί και είναι ελεύθερα διαθέσιμα μέσω του Διαδικτύου.

«CANTO OLYMPICO». Στην ιστοσελίδα mikistheodorakis.gr, λοιπόν, διαβάζουμε για τη δημιουργία του «Canto Olympico», την παραγγελία μιας σύνθεσης από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή το 1990 – τι πιο επίκαιρο από τη στιγμή που τώρα φιλοξενούνται στο Τόκιο οι Ολυμπιακοί Αγώνες; Σημειώνει ο κορυφαίος μας μουσικοσυνθέτης: «Ξεκινώντας τη σύνθεση από τις ιδέες του κ. Samaranch που περιέχονταν στο σενάριο που μου είχε δώσει, κράτησα μόνο το ιστορικό της διαδρομής των Αγώνων. Σκέφτηκα ότι το περιεχόμενο και η μορφή ενός έργου, που απευθύνεται σε εκατομμύρια φιλάθλους όλου του κόσμου, πρέπει να αντιστοιχούν σε απλές παραστάσεις, όσο γίνεται πιο κοντά προς το τραγούδι, που αποτελεί τη βάση της μουσικής παιδείας των σύγχρονων κοινωνιών.

Γι’ αυτό προτίμησα τη φόρμα σουίτα, δηλαδή επτά ανεξάρτητα μέρη και το περιεχόμενο τραγούδι με όσο γίνεται πιο ανάγλυφες και εύληπτες συμφωνικές επεξεργασίες. Δηλαδή κάτι που είχα κάνει, νομίζω με επιτυχία, λίγο πιο πριν (1987) με τον καινούργιο συμφωνικό – μπαλετικό “Ζορμπά”. Τόσο στο ένα όσο και στο άλλο έργο, η χρήση παλιών δοκιμασμένων μουσικών θεμάτων (και για να το πω πιο απλά, τραγουδιών μου) δεν θεωρείται, τουλάχιστον από μένα, επιστροφή, αλλά σαν μια έμπρακτη απόδειξη της πίστης μου στο τραγουδιστικό υλικό μου, που ανεξάρτητα από την επιτυχία που είχε στην εποχή που πρωτοπαρουσιάστηκε, πιστεύω ότι ένα μέρος του έχει διαχρονική αξία.

Ετσι το “Canto Olympico”, όπως τελικά αποφάσισα να το ονομάσω, είναι μια συμφωνική – ορατοριακή σουίτα σε επτά μέρη με τη συμμετοχή τριών σολίστ: ενός τενόρου, ενός μπάσου και ενός πιανίστα. Η χορωδία, όπως και στο “Canto General”, παίζει πρωταρχικό ρόλο. Και όταν λέμε χορωδία, εννοούμε ποιητικό κείμενο. Από άποψη φιλοσοφίας και μορφής το “Canto Olympico” δεν στοχεύει απλά στην προβολή της παγκοσμιότητας του ολυμπιακού ιδεώδους, προσπαθεί να αποδώσει ό,τι διαχρονικό και αναλλοίωτο στην ψυχή του λαού που το δημιούργησε».