«Σιγή ιχθύος» της ισραηλινής κυβέρνησης για το σκάνδαλο του «Πήγασου»

Από το βήμα ενός συνεδρίου στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ κάλεσε όλα τα «καλοπροαίρετα έθνη» να ενώσουν δυνάμεις έναντι της μάστιγας των απειλών για την κυβερνοασφάλεια. Ο Ναφτάλι Μπένετ εντούτοις, ένας δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας των νέων τεχνολογιών που μετατράπηκε σε πολιτικό, δεν έκανε καμία αναφορά σε ένα από τα μεγαλύτερα παγκόσμια σκάνδαλα κυβερνο-παρακολούθησης που είχε έρθει στο φως μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα: την κατάχρηση του λογισμικού παρακολούθησης Pegasus της ισραηλινής εταιρείας NSO από τους πελάτες της, ανάμεσά τους οι κυβερνήσεις της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ και της Ουγγαρίας, σε βάρος δημοσιογράφων, ακτιβιστών, στρατιωτικών και πολιτικών, από τη διευθύντρια των «Financial Times» μέχρι τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, σε 34 χώρες.

Η υπόθεση έχει δημιουργήσει έναν μνημειώδη πονοκέφαλο στην κυβέρνηση Μπένετ, αναδεικνύοντας παράλληλα την εξαιρετική επιτυχία με την οποία μετέτρεψε εαυτόν το Ισραήλ σε παγκόσμιο ηγέτη όσον αφορά την κυβερνοασφάλεια – και αποκαλύπτοντας πώς η ανάπτυξη προϊόντων, όπως το Pegasus, έχει ενημερώσει την ισραηλινή στρατηγική της «διπλωματίας των Uzi»: διεθνείς πωλήσεις όπλων που έφερναν στη χώρα χρήμα και συμμάχους καθώς μαχόταν να επιβιώσει σε μια περιοχή εχθρική προς την ίδια την ύπαρξή της. «Η καινοτομία είναι κάτι που δεν μπορείς να διατάξεις, εξαναγκάσεις ή κατευθύνεις» δήλωσε ο Μπένετ στην ομιλία του. Και όμως, σημειώνουν οι βρετανικοί «Times», αυτό ακριβώς έχει κάνει το Ισραήλ.

Από όταν ιδρύθηκε, το 1948, η χώρα έχει επενδύσει απίστευτες ποσότητες χρημάτων και ανθρώπινων πόρων για τη δημιουργία ενόπλων δυνάμεων τεχνολογικά προηγμένων όσο λίγες στον κόσμο. Σύμφωνα με αξιωματούχους, χάρη στη στρατολόγηση στις ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις, τα ταλέντα εντοπίζονται από πολύ νωρίς στους ισραηλινούς εφήβους, οι οποίοι αποκτούν περιζήτητες δεξιότητες και πειθαρχία προτού εκτιναχθούν στον ιδιωτικό τομέα. Και οι τρεις συνιδρυτές της NSO, που έφτιαξαν με τα αρχικά του ονόματός τους την επωνυμία της, ο Νιβ Κάρμι, ο Σάλεϊ Χούλιο και ο Ομρι Λάβιε, είναι πρώην μέλη της Μονάδας 8200, μιας επίλεκτης ισραηλινής υπηρεσίας κυβερνοκατασκοπείας.

«Οι ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις έχουν πολλές τεχνολογικές μονάδες, εκπαιδεύουν στρατιώτες και εκείνοι στη συνέχεια διοχετεύονται στην αγορά και γίνονται επιχειρηματίες και ιδιοκτήτες νεοφυών επιχειρήσεων» λέει ο καθηγητής του Ινστιτούτου για τη Στρατηγική και την Ασφάλεια της Ιερουσαλήμ και έφεδρος συνταγματάρχης Γκάμπι Σιμπόνι. «Το Ισραήλ περιβάλλεται από εχθρούς και πρέπει να επενδύσουμε στην ασφάλειά μας, ειδάλλως θα πεθάνουμε, είναι τόσο απλό» προσθέτει.

Για διαδοχικούς ισραηλινούς ηγέτες, ωστόσο, η αλήθεια υπήρξε λίγο πιο περίπλοκη. Κατά την 15ετή του διακυβέρνηση, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διαφήμιζε τη χώρα ως παγκόσμιο ηγέτη στα κυβερνο-όπλα και την τεχνολογία, καθώς αναζητούσε εν δυνάμει νέους συμμάχους. Κάποιοι από αυτούς, όπως η Σαουδική Αραβία, ήταν άλλοτε από τους σφοδρότερους εχθρούς του Ισραήλ – πλέον, όμως, ήταν πρόθυμοι να αγοράσουν ό,τι πουλούσε. Παλαιότερα, άλλα έθνη συνέρρεαν προκειμένου να αγοράσουν Uzi, το υποπολυβόλο που ανέπτυξε ένας ισραηλινός στρατιωτικός μετά τον αραβο-ισραηλινό πόλεμο του 1948. Τώρα, το προϊόν ήταν λιγότερο απτό – αν και όχι λιγότερο επικίνδυνο στα λάθος χέρια.

«Το σύστημα της NSA, το Pegasus, απλώς αντικατέστησε τη διπλωματία των Uzi. Η ίδια πολιτική είναι» λέει ο Εϊτάι Μακ, ένας δικηγόρος ακτιβιστής που έχει καταθέσει δύο προσφυγές ώστε να ακυρωθούν οι άδειες εξαγωγών της NSA. Πηγές του ισραηλινού υπουργείου Αμυνας, πάντως, αποκλείουν αυτό το τελευταίο ενδεχόμενο. Πιο πιθανό, δήλωσαν μεταξύ αστείου και σοβαρού στους «Times», είναι να αυξηθούν οι πωλήσεις της NSA τώρα που διάφοροι απολυταρχικοί ηγέτες είδαν τις δυνατότητες της ισραηλινής κατασκοπευτικής τεχνολογίας να διαφημίζονται σε ολόκληρο τον κόσμο.