Η Αννα Φρανκ κι ένα ρομπότ κέρδισαν τις εντυπώσεις

Το να αναφερθεί κανείς στο εφετινό κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών μιλώντας για «γιορτή του σινεμά» θα ήταν σαν να προσπαθεί να συνδέσει το φεγγάρι με το μεσημέρι. Δύσκολα μπορείς να μιλήσεις σήμερα για τις Κάννες όπως μιλούσες τα παλαιότερα, προ COVID-19 χρόνια, είναι προφανές (και εξηγήσιμο) το ότι ο ιός που άλλαξε σε τόσο μεγάλο βαθμό τη ζωή μας έχει αλλάξει και την ως τώρα «λογική» των φεστιβάλ – ουδενός εξαιρουμένου, ούτε των Καννών.

Βέβαια, κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου που πέρασε το φεστιβάλ άρχισε κάπως να κινείται και συγκέντρωσε επισκέπτες από τις γύρω περιοχές που συγκεντρώθηκαν για να δουν τους αστέρες να ανεβαίνουν – αρκετοί μασκοφορεμένοι – τα σκαλιά της αίθουσας Λιμιέρ «ντυμένα» στο παραδοσιακό κόκκινο.

Και ήρθαν αρκετοί, ανάμεσά τους ο αμερικανός ηθοποιός Ματ Ντέιμον, που στο εκτός διαγωνισμού πρόγραμμα παρουσιάζει την ταινία «Stillwater» – ένα δράμα στο οποίο υποδύεται έναν εργάτη της Οκλαχόμα που προσπαθεί να βρει τις αποδείξεις που χρειάζεται για την κατηγορούμενη για φόνο κόρη του (Aμπιγκέιλ Μπρέσλιν) η οποία εκτίει ποινή φυλάκισης στη Μασσαλία -, αλλά και ο Σον Πεν που συμμετέχει στον διαγωνισμό για τον Χρυσό Φοίνικα με την τελευταία σκηνοθετική δουλειά του, «Flag day», όπου κρατά τον ρόλο ενός loser πατέρα δίπλα στην κόρη του (με τη Ρόμπιν Ράιτ) Ντίλαν.

Ωστόσο, η σκιά της COVID-19 είναι εφέτος βαριά στην Κρουαζέτ που δεν έχει τους ρυθμούς των παλαιότερων χρόνων δόξας της. Ο κόσμος είναι σαφώς μειωμένος, τα μέτρα ασφαλείας αυστηρά και μια αίσθηση προβληματισμού είναι ζωγραφισμένη σε πολλά πρόσωπα.

Ταινίες που ξεχώρισαν. Οι ταινίες βέβαια θα μπορούσαν να κάνουν τη διαφορά αλλά λίγες είναι τελικά εκείνες που «παίρνεις» μαζί σου. Μία που μου έκανε εντύπωση ήταν το κινούμενο σχέδιο «Πού είναι η Αννα Φρανκ;», τελευταία δημιουργία του ισραηλινού σκηνοθέτη Αρι Φόλμαν, του οποίου πριν από αρκετά χρόνια το «Βαλς με τον Μπασίρ» ήταν μία από τις πιο καυτές αποκαλύψεις στο ίδιο φεστιβάλ. Εδώ, ο Φόρμαν δημιουργεί το δικό του παραμύθι με αφορμή την ιστορία της Αννας Φρανκ και του περίφημου ημερολογίου της, γραμμένου ενώ το κορίτσι κρυβόταν σε ένα σπίτι κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ολλανδία. Το ημερολόγιο που φυλάσσεται στο μουσείο Αννα Φρανκ θα αποκτήσει ανθρώπινη μορφή και θα γίνει η Κίτι, ένα κορίτσι που στις μέρες μας γίνεται μάρτυρας ενός άλλου (αλλά τελικά ίδιου) μαρτυρίου, των μεταναστών που καταδιώκονται από τις αρχές στις χώρες όπου βρήκαν καταφύγιο έχοντας ξεφύγει από την κόλαση του πολέμου στις δικές τους πατρίδες.

Στο πρόγραμμα Ενα Κάποιο Βλέμμα ανακαλύψαμε δύο πολύ αξιόλογες ταινίες. Το «Αfter Yang» του Koγκονάδα είναι ένα πρωτότυπο φουτουριστικό δράμα πάνω στην προσπάθεια ενός πατέρα (Κόλιν Φάρελ) να βρει τρόπους για να επισκευαστεί ο Γιανγκ, το ανθρώπινο ρομπότ που λατρεύει η κόρη του. Και το «Dello» του Ρώσου Αλεξέι Γκέρμαν Τζούνιορ είναι μια πραγματικά σπαρακτική ταινία που αναφέρεται στον πόλεμο μιας ολόκληρης ρωσικής πόλης προς έναν κάπως αλαζονικό αλλά έντιμο καθηγητή πανεπιστημίου (Mεράμπ Νινίτζε), ο οποίος τόλμησε να μιλήσει ανοιχτά για τη διαφθορά της πολιτικής εξουσίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να περιμένει τη δίκη του σε κατ’ οίκον περιορισμό. Ιδιαιτέρως επίκαιρη ταινία, γυρισμένη αποκλειστικά μέσα στην «οικιακή φυλακή» του καθηγητή, σε αφήνει με ένα σφίξιμο στο στομάχι γιατί μιλά για το αδιέξοδο στο οποίο συχνά βρίσκεται η δικαιοσύνη, ακόμα και όταν το δίκαιο είναι προφανές.

Γυναίκες σε πρώτο πλάνο. Ανάμεσα στα πρόσωπα που άφησαν το δικό τους στίγμα την πρώτη εβδομάδα ήταν η ηθοποιός Μαριόν Κοτιγιάρ, τόσο ως πρωταγωνίστρια της ταινίας «Ανέτ» του Λεός Καράξ (με την οποία σηκώθηκε η αυλαία) όσο και ως παραγωγός του ντοκιμαντέρ «Bigger than us» της Φλορ Βασέρ. Η ταινία ακολουθεί τα ταξίδια σε όλον τον κόσμο της διάσημης κινέζας ακτιβίστριας Μελάτι Γουίτζσεν, η οποία γίνεται η ξεναγός μας σε διάφορα μεγάλα ζητήματα συνομιλώντας με «συναδέλφους» της που της αφηγούνται τους ακούραστους αγώνες τους. Από την Ουγκάντα στη Βραζιλία, από τη Συρία στην Ελλάδα. Ενα μεγάλο μέρος της ταινίας αναφέρεται στο σοβαρό πρόβλημα των μεταναστών που καταλήγουν στη Λέσβο. Το πρόσωπο που της εξηγεί τα εκεί προβλήματα είναι μια ξένη εθελόντρια, η Μαίρη, την οποία βλέπουμε κυριολεκτικά να σώζει παιδιά μεταναστών στη θάλασσα.

Μια άλλη διάσημη ηθοποιός, η Σαρλότ Γκενσμπούρ, δοκιμάστηκε στη μεγάλου μήκους σκηνοθεσία. Το «Jane par Charlotte» είναι ένα δίωρης διάρκειας ντοκιμαντέρ στο οποίο βλέπουμε την Γκενσμπούρ να συνομιλεί με τη μητέρα της, την Τζέιν Μπίρκιν, διάσημο fashion icon των δεκαετιών 1960 και 1970 και επίσης σύντροφο και μούσα του Σερζ Γκενσμπούρ, πατέρα της Σαρλότ. Πέντε χρόνια χρειάστηκαν για να ολοκληρωθεί αυτό το ντοκιμαντέρ, για το οποίο η Μπίρκιν αρχικώς είχε αντιρρήσεις, όπως μας είπε η σκηνοθέτρια. Μέχρι τη στιγμή που η χαλαρότητα και των δύο έδωσε τη λύση στο πρόβλημα.