Οι Αμερικανοί φεύγουν, οι Ταλιμπάν έρχονται…

Οταν ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Οστιν συγκάλεσε συμβούλιο με ανώτατα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, για μια απόρρητη βιντεοδιάσκεψη, πριν από λίγες ημέρες και θέμα τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν, οι διοικητές του είχαν λόγους να αισθάνονται θετικά. Η απόσυρση των 3.5000 αμερικανικών στρατιωτών από το Αφγανιστάν, την οποία ζήτησε ο πρόεδρος Μπάιντεν τον Απρίλιο, είχε ολοκληρωθεί – δύο μήνες νωρίτερα από την προθεσμία. Οι τελευταίες μονάδες μόλις έφυγαν από την αεροπορική βάση του Μπάγκραμ, αφήνοντας πίσω μόνο 700 στρατιώτες για την ασφάλεια της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Καμπούλ και του αεροδρομίου της αφγανικής πρωτεύουσας. Ο διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, στρατηγός Μίλερ, αναμένεται να αποχωρήσει τις επόμενες εβδομάδες.

Ομως η πραγματικότητα φαίνεται να παρεισφρέει διαρκώς στην επιθυμία της Ουάσιγκτον να πάρει αποστάσεις από τον πολυετή πόλεμο. Ο αφγανικός στρατός υφίσταται αλλεπάλληλες ήττες στις μάχες εναντίον των Ταλιμπάν. Η αφγανική αεροπορία είναι παραλυμένη καθώς δεν έχει την επιμελητειακή υποστήριξη που είχε μέχρι τώρα. Και το σχέδιο του προέδρου Μπάιντεν για μετεγκατάσταση χιλιάδων αφγανών μεταφραστών, οδηγών και άλλων που εργάζονται για τις αμερικανικές δυνάμεις, ώστε να παραμείνουν ασφαλείς, καθυστερεί.

Με την άδεια του Λευκού Οίκου, ο υπουργός Αμυνας, ένας στρατηγός τεσσάρων αστέρων εν αποστρατεία, ο οποίος ήταν υπεύθυνος και για την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ το 2011, πήρε μέτρα ώστε να επιβραδυνθεί ο ρυθμός της τελικής αποχώρησης από τον μεγαλύτερο σε διάρκεια πόλεμο της Αμερικής. Τα μέτρα αυτά θα προσφέρουν μέχρι τον Αύγουστο μια ομπρέλα ασφάλειας για τους Αφγανούς που είχαν συνεργαστεί μαζί τους, αλλά και για τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας που φαίνεται να δέχονται απανωτά πλήγματα από τους Ταλιμπάν.

Οι Ταλιμπάν σπεύδουν να πάρουν θέση, προειδοποιώντας ότι όποια ξένα στρατεύματα βρίσκονται στο Αφγανιστάν μετά την προθεσμία αποχώρησης των νατοϊκών δυνάμεων τον Σεπτέμβριο θα αντιμετωπιστούν ως κατακτητές. Τα ξένα στρατεύματα που παρέμειναν στη χώρα επί 20 χρόνια φεύγουν, όμως ο πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν τελειώνει. Η βία ενισχύεται και οι Ταλιμπάν καταλαμβάνουν όλο και περισσότερες περιοχές.

Βάσει συμφωνίας που έγινε, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ συμφώνησαν να αποσύρουν όλα τα στρατεύματά τους με αντάλλαγμα τη δέσμευση των Ταλιμπάν να μην επιτρέψουν στην Αλ Κάιντα ή σε άλλες εξτρεμιστικές οργανώσεις να δρουν στις περιοχές τις οποίες ελέγχουν. Ο πρόεδρος Μπάιντεν έχει θέσει ως προθεσμία την 11η Σεπτεμβρίου – εικοστή επέτειο από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης – για την πλήρη αποχώρηση, για συμβολικούς λόγους, αν και θα μπορούσε να ολοκληρωθεί πολύ νωρίτερα. Καθώς οι αφγανικές δυνάμεις ετοιμάζονται να πάρουν τον πλήρη έλεγχο, η ανησυχία για το μέλλον της Καμπούλ είναι εμφανής.

Ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν, Σουχαΐλ Σαχίν, δήλωσε ότι η στρατιωτική κατάληψη της Καμπούλ «δεν αποτελεί πολιτική των Ταλιμπάν». Ομως μιλώντας στο BBC τόνισε πως δεν πρέπει να μείνει καμία ξένη δύναμη – ούτε μισθοφορικές μονάδες – στην πόλη μετά την ολοκλήρωση της αποχώρησης. «Εάν αφήσουν πίσω τους δυνάμεις, παραβιάζοντας τη συμφωνία της Ντόχα, τότε όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά» δήλωσε. Και χαρακτήρισε την αποχώρηση των Αμερικανών από το αεροδρόμιο Μπαγκράμ «ιστορική στιγμή».

Μέσα σε όλα αυτά το μήνυμα του Τζο Μπάιντεν προς την αφγανική ηγεσία είναι πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν εγκαταλείπουν τη χώρα σε μια στιγμή κατά την οποία, βάσει των αναλύσεων των μυστικών υπηρεσιών, η κυβέρνηση της Καμπούλ μπορεί να ανατραπεί μέσα σε έξι μήνες από τους Ταλιμπάν που ενισχύονται διαρκώς. Ο στρατηγός Μίλερ θα παραμείνει στη χώρα «για τουλάχιστον δύο εβδομάδες ακόμα» είπε ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Τζον Κίρμπι, ώστε να βοηθήσει στη μετάβαση της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής από κατάσταση μάχης σε δύο νέους στόχους – να προστατεύει την αμερικανική διπλωματική αποστολή στην Καμπούλ και να διατηρεί επαφές με τις αφγανικές ένοπλες δυνάμεις. Ο Μίλερ θα παραδώσει τη διοίκηση στον στρατηγό Μακένζι, ο οποίος θα έχει την ευθύνη, τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβριο, να μετακινήσει άλλους 300 στρατιώτες στο Αφγανιστάν, εάν υπάρξει ανάγκη για ασφάλεια ή για έκτακτη ανάγκη, όπως η πιθανή εκκένωση της αμερικανικής πρεσβείας, ένα ενδεχόμενο που δεν θεωρείται απίθανο, καθώς η κατάσταση σε θέματα ασφαλείας είναι πολύ δύσκολη, σύμφωνα με αξιωματούχους του Πενταγώνου, και στελέχη των αφγανικών δυνάμεων ασφαλείας λιποτακτούν συνεχώς.

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες ο στρατηγός Μίλερ θα ταξιδέψει σε όλο το Αφγανιστάν αλλά και στις Βρυξέλλες προκειμένου να ενημερώσει αξιωματούχους του ΝΑΤΟ για τη μεταβατική κατάσταση, καθώς και στο Κατάρ. Ομως ένα μέγα θέμα παραμένει το τι θα γίνει με την αμερικανική αεροπορία, η οποία εξαρτάται από τους Αμερικανούς και από τους ξένους εργολάβους για επιδιορθώσεις, συντήρηση, καύσιμα, εκπαίδευση και άλλες δουλειές ώστε να λειτουργεί κανονικά. Αυτοί οι εργολάβοι αναχωρούν τώρα μαζί με τα αμερικανικά στρατεύματα, αφήνοντας ένα κενό που μπορεί να αποβεί μοιραίο για τις αφγανικές δυνάμεις, οι οποίες τώρα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν μόνες τους Ταλιμπάν.