«Το τέλος της Μέρκελ και το δράμα της γερμανικής πολιτικής»

Αν δεν το θύμιζαν ομιλητές άλλων κομμάτων, τίποτα στην ομιλία της Ανγκελα Μέρκελ στην Ομοσπονδιακή Βουλή την περασμένη Πέμπτη δεν μαρτυρούσε ότι ήταν η τελευταία φορά που ανέβαινε στο βήμα του Μπούντεσταγκ ως καγκελάριος της Γερμανίας. Χωρίς συναισθηματισμούς και κορόνες εξάντλησε την 25λεπτη ομιλία της επικεντρωμένη αποκλειστικά στο θέμα της εκτός ημερήσιας διάταξης συζήτησης για τις θέσεις, με τις οποίες θα εκπροσωπούσε τη χώρα στο Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ που ξεκινούσε λίγες ώρες αργότερα.

Για τρεις μήνες η Ανγκελα Μέρκελ θα είναι ακόμη η «μούτι» των Γερμανών, στο τιμόνι της χώρας που προσπαθεί να βγει από την κρίση του κορωνοϊού. Ωστόσο, «η πανδημία είναι ένα μόνον, εντυπωσιακό κεφάλαιο σε ένα μεγαλύτερο δράμα: το τέλος μιας ολόκληρης εποχής», λέει ο Ρόμπιν Αλεξάντερ, συγγραφέας του βιβλίου «Κατάρρευση εξουσίας» και υπότιτλο «Το τέλος της Μέρκελ και το δράμα της γερμανικής πολιτικής» που κυκλοφόρησε τον προηγούμενο μήνα και έγινε ήδη «μπεστ σέλερ» (Machtverfall, Verlag: Siedler). Ο Αλεξάντερ είναι αναπληρωτής αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Ντι Βελτ» και είχε γίνει συγγραφικά γνωστός το 2017 με το βιβλίο του για το χρονικό της προσφυγικής κρίσης και τη διαχείρισή της από τη Μέρκελ και την τότε κυβέρνησή της.

Εκείνο το βιβλίο έγινε κινηματογραφική ταινία. Προϋποθέσεις αντίστοιχης επιτυχίας έχει και το νέο βιβλίο. «Η λέξη “δράμα” στον τίτλο του βιβλίου έχει την έννοια της εξιστόρησης των γεγονότων, δεν είναι προβολή μιας άποψης, αλλά είναι παρουσίαση των πρωταγωνιστών και των μεταξύ τους συγκρούσεων», εξηγεί ο Ρόμπιν Αλεξάντερ στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο (VAP).

Το βιβλίο ξεκινά από το ορόσημο της 16ης Μαρτίου του 2017, την ημέρα που η Μέρκελ επισκέπτεται για πρώτη φορά τον Ντόναλντ Τραμπ. Τρεις εβδομάδες μετά τη νίκη του Τραμπ, τον Νοέμβριο του 2016, είχε ανακοινώσει ότι θα είναι ξανά υποψήφια στις παγγερμανικές εκλογές του 2017. Είναι παροιμιώδης η προετοιμασία της Μέρκελ για τα θέματα που καλείται να αντιμετωπίσει. «Στην ευρωκρίση γνώριζε κάθε λεπτομέρεια του ασφαλιστικού συστήματος της Πορτογαλίας, ήταν ενημερωμένη για κάθε ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, στην πανδημία διάβαζε η ίδια τα πορίσματα των επιδημιολόγων», λέει ο Αλεξάντερ.

Με την εκλογή του Τραμπ ανέλαβε την «ιστορική αποστολή» να υπερασπιστεί τις αξίες του δυτικού πολιτικού πολιτισμού απέναντι στον οδοστρωτήρα του τραμπισμού. Η προετοιμασία της ήταν άνευ προηγουμένου. Είχε κωδικοποιήσει ό,τι είχε γραφεί για τον Τραμπ, στην πτήση παρέπεμπε τους δημοσιογράφους σε συνέντευξή του το 1990 που αυτοπροβαλλόταν ως «πλεϊμπόι» στην αγορά ακινήτων. Είχε προηγηθεί η επίσκεψη της βρετανίδας πρωθυπουργού Τερίζα Μέι, την οποία ο Τραμπ πήρε από το χέρι μέχρι να φτάσουν στα μικρόφωνα για τις δηλώσεις. Η Μέρκελ ήθελε να αποφύγει πάση θυσία την εικόνα ότι ο άνδρας οδηγεί τη γυναίκα. Τηλεφώνησε την παραμονή της επίσκεψής της στη Μέι ζητώντας τη συμβουλή της, πώς μπορεί να αποφύγει κάτι τέτοιο.

Αντίστοιχη ήταν η προετοιμασία της και επί της ουσίας. Γνώριζε όλες τις λεπτομέρειες για τα οπλικά συστήματα, είχε πάρει μαζί της την αφρόκρεμα της γερμανικής βιομηχανίας για να δώσει στον Τραμπ ένα μήνυμα προσέγγισης. Αλλά ο Τραμπ δεν έδωσε καμία σημασία σ’ αυτά, απάντησε ψυχρά ότι η Γερμανία που δεν καλύπτει τον στόχο των αμυντικών δαπανών 2% του ΑΕΠ πρέπει να πληρώσει για κάθε χρόνο τη διαφορά, και μάλιστα με τόκους.

«Κατάρρευση εξουσίας»
Με την ίδια ακρίβεια ο Αλεξάντερ περιγράφει την «κατάρρευση εξουσίας» στο εσωτερικό της Χριστιανοδημοκρατίας στην αγωνιώδη αναζήτηση διαδόχου την ταραχώδη περίοδο ανάμεσα στο φθινόπωρο του 2018 και τον Απρίλιο του 2021. Η Μέρκελ στην τελευταία θητεία της στην καγκελαρία δεν ήθελε να είναι μόνον ο αντίποδας του Τραμπ. Ηθελε ως αποκορύφωμα της πορείας της τη γερμανική προεδρία στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2020. Σχεδίαζε να προετοιμάσει και τη διαδοχή της, είχε συγκεκριμένη άποψη για αυτό, αρχικά με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη συνέχεια με την Ανεγκρέτ Κραμπ Καρενμπάουερ. Απέτυχε και με τις δύο. Ούτε και με τον «μαθητευόμενό» της Αρμιν Λάσετ ευτύχησε. Κοντραρίστηκαν αρκετές φορές στη διάρκεια της πανδημίας. Στο τέλος ήταν ο Σόιμπλε εκείνος που καθόρισε τη μάχη του υποψήφιου καγκελάριου της Χριστιανικής Ενωσης και γύρισε τη ζυγαριά υπέρ του Αρμιν Λάσετ κόντρα στον βαυαρό πρόεδρο του CSU Μάρκους Ζέντερ.