Ο πόλεμος των λουκάνικων στην G7

Η αναγωγή εδεσμάτων σε εθνικά σύμβολα είναι ένα από τα αγαπημένα παιχνίδια του Μπόρις Τζόνσον. Ενίοτε, βέβαια, κάνει ζαβολιές, ιδιοποιούμενος σπεσιαλιτέ άλλων κρατών. Πέρυσι, για παράδειγμα, είχε βαφτίσει τον μουσακά… βρετανικό: «είναι απίστευτο ότι δεν πουλάμε ούτε μία μερίδα κατεψυγμένου μουσακά, παρότι έχουμε το καλύτερο αρνί στον κόσμο» είχε πει αναφερόμενος στις εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης εξαγωγές της Βρετανίας. Τώρα, ήρθε η σειρά των λουκάνικων να διαδραματίσουν τον… πατριωτικό τους ρόλο. Αυτές τις ημέρες, ένα από τα αγαπημένα θέματα των βρετανικών ταμπλόιντ είναι ο «πόλεμος των λουκάνικων» που έχει ξεσπάσει μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών, ο οποίος απασχόλησε ακόμη και την πρόσφατη σύνοδο των G7 στην Κορνουάλη.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: τον περασμένο Νοέμβριο, όταν η Αγγλία έμπαινε στο δεύτερο lockdown, ο βρετανός πρωθυπουργός δήλωνε με αυστηρό ύφος ότι «τίποτε δεν μπορεί να σταματήσει το… Μεγάλο Βρετανικό Λουκάνικο από το να φτάσει στο Μπέλφαστ». Η – κάπως παράξενη, ομολογουμένως – δήλωση αυτή αποτελούσε απάντηση σε δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία θα απαγορευθεί η εισαγωγή λουκάνικων στη Βόρεια Ιρλανδία από το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο. Επτά μήνες μετά την «πατριωτική» διακήρυξη του Τζόνσον, οι συνομιλίες για την επίλυση αυτής της πικάντικης διαφωνίας δεν έχουν σημειώσει πρόοδο.

Για να καταλάβει κάποιος τι ακριβώς συμβαίνει, πρέπει να κατανοήσει τη λογική του λεγόμενου πρωτοκόλλου για τη Βόρεια Ιρλανδία, το οποίο εμπεριέχεται στη συμφωνία του Brexit και αποσκοπεί στην αποφυγή της επαναφοράς «σκληρών» συνόρων στο νησί της Ιρλανδίας. Η Βόρεια Ιρλανδία υπάγεται, ασφαλώς, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο παραμένει de facto στην τελωνειακή ένωση της ΕΕ και εξακολουθεί να εφαρμόζει ορισμένους κανόνες της ενιαίας αγοράς.

Οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί για την ασφάλεια των τροφίμων επιτρέπουν την είσοδο στην ενιαία αγορά της ΕΕ μόνο των κατεψυγμένων κρεάτων, ενώ απαγορεύουν την εισαγωγή προϊόντων που διατηρούνται σε απλή ψύξη, όπως είναι τα λουκάνικα και ο κιμάς. Η επίμαχη απαγόρευση θα πρέπει να εφαρμόζεται και στα προϊόντα που διακινούνται από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία. Ωστόσο, τον περασμένο Δεκέμβριο, η ΕΕ και η Βρετανία συμφώνησαν σε μια περίοδο χάριτος κατά την οποία τα κρέατα που προέρχονται από το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούν να φτάνουν ανεμπόδιστα στη βορειοϊρλανδική αγορά. Ο Μπόρις είχε δίκιο: τίποτε δεν σταμάτησε τα λουκάνικα. Αλλά μόνο προσωρινά. Η περίοδος χάριτος εκπνέει στις 30 Ιουνίου και η διακίνηση του εν λόγω αλλαντικού κινδυνεύει να απαγορευθεί.

ΟΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ. Οι δύο πλευρές έχουν παρουσιάσει διάφορες πιθανές λύσεις για την άρση του αδιεξόδου. Η ΕΕ ζητά από τη Βρετανία να εναρμονιστεί με τις κοινοτικές προδιαγραφές ασφαλείας. Το Λονδίνο, από την άλλη, αξιώνει το ένα μέρος να αναγνωρίζει «ισοδυναμία» των προδιαγραφών του άλλου, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα παρέκκλισης από τους κανονισμούς. Εως ότου βρεθεί λύση, ο Τζόνσον «απειλεί» με μονομερή παράταση της περιόδου χάριτος, κάτι που θα συνιστούσε παραβίαση του πρωτοκόλλου για τη Βόρεια Ιρλανδία. Πριν από λίγες ημέρες, ο βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε πως θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» προκειμένου να αποτρέψει την απαγόρευση των εξαγωγών από την ηπειρωτική Βρετανία, προειδοποιώντας ότι «δεν θα διστάσει» να αναστείλει το πρωτόκολλο εάν η ΕΕ δεν έρθει σε συμβιβασμό.

Εάν υλοποιήσει την απειλή του, οι Βρυξέλλες αναμένεται να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο θα μπορούσε να επιβάλει στο Λονδίνο σημαντικές οικονομικές κυρώσεις. Και όχι μόνο αυτό: εάν η Βρετανία δεν συμμορφωθεί εντός έξι μηνών, η ΕΕ θα έχει το δικαίωμα «αντιποίνων» (επιβολή δασμών κ.λπ.). Βέβαια, η πιο σοβαρή επίπτωση θα ήταν η ζημιά που ενδέχεται να προκαλέσουν όλα αυτά στην ειρήνη στη Βόρεια Ιρλανδία.

Εχουν περάσει 23 χρόνια από την επίτευξη της συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής η οποία έβαλε τέλος στις τριακονταετείς αιματηρές συγκρούσεις (τα γνωστά Troubles), ωστόσο η Βόρεια Ιρλανδία παραμένει βαθιά διχασμένη. Πολλοί ρεπουμπλικανοί-εθνικιστές, κατά κύριο λόγο καθολικοί, ονειρεύονται την επανένωση με την Ιρλανδία, ενώ οι ενωτικοί, κατά κύριο λόγο προτεστάντες, θέλουν να παραμείνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η σύνοδος της Κορνουάλης έριξε περισσότερο λάδι στη φωτιά. «Θα σου άρεσε εάν τα γαλλικά δικαστήρια σου απαγόρευαν να διακινείς λουκάνικα από την Τουλούζη στο Παρίσι;» ρώτησε τον Εμανουέλ Μακρόν ο Τζόνσον. «Δεν είναι σωστή η σύγκριση, διότι το Παρίσι και η Τουλούζη είναι μέρος της ίδιας χώρας» απάντησε ο γάλλος πρόεδρος, υπονοώντας – κατά τους Βρετανούς – ότι η Βόρεια Ιρλανδία δεν αποτελεί μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου. «Τα σχόλια αυτά είναι προσβλητικά. Χρειάζεται περισσότερος σεβασμός» εξανέστη ο βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ.

Σχολιαστές και στις δύο πλευρές της Μάγχης ελπίζουν ότι θα βρεθεί συμβιβαστική λύση προτού λήξει η περίοδος χάριτος. Οπως και να έχει, είναι πολύ πιθανό ο Μπόρις να αντιληφθεί σύντομα ότι τα λουκάνικα μπορεί να είναι νόστιμα αλλά δεν παύουν να είναι ιδιαιτέρως ανθυγιεινά.