Οι Πρέσπες συνεχίζουν να διχάζουν

Οι φανέλες των ποδοσφαιριστών της Εθνικής των γειτόνων στο Euro έγιναν η αφορμή να ξεκινήσουν Αθήνα και Σκόπια ένα διπλωματικό μπρα ντε φερ για την ερμηνεία των άρθρων της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η είδηση από μόνη της αρκούσε για να επιβεβαιώσει μια εκτίμηση που επικρατεί και στις δύο πλευρές των συνόρων: πως ο συμβιβασμός που επετεύχθη τρία χρόνια πριν παραμένει ένα ευαίσθητο ζήτημα τόσο για τους μεν όσο και για τους δε. Η ελληνική κοινωνία παραμένει ακόμη δύσπιστη. Πλέον, όμως, η προαναφερθείσα εκτίμηση στηρίζεται κι από τα ευρήματα δύο παράλληλων ερευνών για τις προοπτικές της Συμφωνίας που διεξήχθησαν σε Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία από το ΕΛΙΑΜΕΠ σε συνεργασία με βορειομακεδόνες ερευνητές και το Ιδρυμα Konrad-Adenauer-Stiftung.

Το βασικό συμπέρασμα αμφοτέρων των δημοσκοπήσεων, λοιπόν, είναι ότι το κείμενο που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου του 2018 προβληματίζει τους πολίτες και των δύο χωρών. Ωστόσο, κάποιοι ανάμεσά τους «έχουν ήδη αρχίσει να προσεγγίζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών πιο ρεαλιστικά, ενώ η καθ’ όλα απορριπτική στάση έναντί της, αν και παραμένει σημαντική, αποδυναμώνεται», λέει ο ένας από τους δύο έλληνες επιμελητές, ο Ιωάννης Αρμακόλας, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

«Στην Ελλάδα», συνεχίζει, «η πλειοψηφία τη θεωρεί ως έναν επώδυνο, αλλά αναγκαίο συμβιβασμό, όμως οι περισσότεροι ερωτηθέντες εξακολουθούν να θεωρούν ότι η συμφωνία είναι εθνικά επιζήμια». Το παράδοξο, βέβαια, είναι ότι το 53,5% συμφωνεί με τη δήλωση «αν δεν είχε υπογραφεί η Συμφωνία των Πρεσπών, η Βόρεια Μακεδονία απλώς θα αποκαλούνταν από όλους Μακεδονία». Αξιο αναφοράς είναι και το 33% των Ελλήνων που απαντά πως και οι δύο χώρες είχαν δίκιο στη διαμάχη.

Η πλειονότητα εκείνων που βλέπουν αρνητικά τη Συμφωνία ανησυχεί για την εθνότητα και τη γλώσσα – γεγονός που, κατά τους συγγραφείς της μελέτης, αποδεικνύει ότι τα επιχειρήματα της ΝΔ από τα αντιπολιτευτικά έδρανα υπήρξαν πειστικά. Το ποσοστό, πάντως, όσων θα επιθυμούσαν ακύρωσή της είναι χαμηλό, ενώ μόλις ένας στους τρεις θέλει την πλήρη εφαρμογή της – οι περισσότεροι ζητούν τροποποιήσεις.

Στη Βόρεια Μακεδονία, πάλι, οι Πρέσπες συνεχίζουν να διχάζουν την κοινή γνώμη. Οι αλβανικής καταγωγής έχουν στη συντριπτική τους πλειονότητα θετικές απόψεις. Αντίθετα, σχεδόν οι μισοί από τους σλαβικής καταγωγής την εκλαμβάνουν αρνητικά. Για την πλειονότητα του δείγματος, βέβαια, συνεχίζει να κρίνεται ως ένα θετικό βήμα για την ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ.