Η αγωνίστρια, οι εγκλωβισμένοι και ο Κλουζό!

Ο ρόλος της Μπίλι Χάλιντεϊ κάθισε «γάντι» στην καριέρα της τραγουδίστριας Αντρα Ντέι που προτάθηκε για το Οσκαρ έχοντας υποδυθεί την τραγική τραγουδίστρια στην ταινία «Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον Μπίλι Χάλιντεϊ» («The United States vs. Billie Holiday», ΗΠΑ, 2020). Βυθίστηκε με πάθος στον κόσμο μιας βαθιά ταλαιπωρημένης, καταθλιπτικής προσωπικότητας, της οποίας ολόκληρη η ζωή υπήρξε μια δυσβάσταχτη ταλαιπωρία (πέθανε πρόωρα σε ηλικία 44 ετών). Η Χάλιντεϊ μεγάλωσε στον οίκο ανοχής όπου εργαζόταν η μητέρα της, εθίστηκε στην ηρωίνη, υπήρξε θύμα σεξουαλικά καταναγκαστικής συμπεριφοράς. Ολα αυτά όμως δεν επηρέασαν ποτέ το φυσικό ταλέντο της στο τραγούδι. Η ταινία του Λι Ντάνιελς καταθέτει ξεχασμένα ντοκουμέντα σχετικά με την περίοδο κατά την οποία η τραγουδίστρια μπήκε στο στόχαστρο της αμερικανικής κυβέρνησης και έγινε προσωπικός στόχος του Χάρι Σ. Ανσλινγκερ (Γκάρετ Χέντλουντ), γενικού διευθυντή του Γραφείου Καταπολέμησης Ναρκωτικών του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ. Δηλωμένος ρατσιστής, ο Ανσλινγκερ πίστευε ότι η τζαζ είναι μουσική της ζούγκλας που μπορούσε να διαφθείρει τους λευκούς. Ο Ντάνιελς εμμένει στο ανελέητο, απάνθρωπο και με δόλιους τρόπους κυνηγητό και με τη βοήθεια της Ντέι σκιαγραφεί, ακαδημαϊκά αλλά γλαφυρά, το πορτρέτο μιας αυθεντικής αγωνίστριας που ακόμα και στο κρεβάτι του θανάτου μπόρεσε να σταθεί στο ύψος της.

Από τη Δανία προέρχονται οι «Φυλακισμένοι» («Shorta», 2020), το μονοήμερο εφιαλτικό οδοιπορικό δύο αστυνομικών, εγκλωβισμένων στην περιοχή του Σβάρντεργκάρντεν όπου κυριαρχεί ο νόμος των αραβικών γκέτο. Η κατάσταση είναι έκρυθμη διότι έχει προηγηθεί ο ξυλοδαρμός μέχρι θανάτου ενός Αραβα στο κρατητήριο όπου ο ένας από τους δύο αστυνομικούς ήταν μάρτυρας και θέλει να καταθέσει την αλήθεια. Ο άλλος αστυνομικός ωστόσο, του οποίου τα νεύρα είναι μονίμως τεντωμένα, υπερασπίζεται τους συναδέλφους του. Ενωμένοι στη δουλειά αλλά συγχρόνως αντίπαλοι, οι δύο άντρες μαζί με έναν κρατούμενο καλούνται να επιβιώσουν χωρίς βοήθεια ανάμεσα σε άγνωστα κτίρια, σοκάκια γεμάτα απρόβλεπτες παγίδες και ενώ γύρω τους επικρατεί μια κόλαση εξεγερθέντων. Τόσο το γύρισμα όσο και η κλιμάκωση της ιστορίας γίνονται με αριστοτεχνικό τρόπο από τους Φρέντερικ Λούις Χβιντ και Αντερς Ολχολμ (ντεμπούτο), η δράση ποτέ δεν εξαντλείται, ο κοινωνικός στοχασμός είναι διαρκώς παρών και οι δύο ηθοποιοί που υποδύονται τους αστυνομικούς, Σίμον Σερς, Γιάκομπ Λόμαν, έξοχοι. Μια ταινία που σε κάνει να σκέφτεσαι για αρκετή ώρα αφού τη δεις.

Το ίδιο, αν και με διαφορετικό τρόπο, πετυχαίνει και μια άλλη ευρωπαϊκή ταινία, το «Μόνο αυτοί είδαν τον δολοφόνο» («Seules les bêtes», Γαλλία / Γερμανία, 2019). Μοιρασμένη σε κεφάλαια ανάλογα με τον κάθε έναν από τους πολλούς χαρακτήρες της, η ταινία είναι μια δαιδαλώδης τοιχογραφία της ανισορροπίας και του χάους που επικρατεί στις ανθρώπινες σχέσεις στους καιρούς μας. Το στοιχείο του θρίλερ, καθώς στην ιστορία υπάρχει και ένα πτώμα, εντάσσεται έξυπνα από τον ελβετό σκηνοθέτη Ντομινίκ Μολ, όμως οι ανθρώπινες σχέσεις είναι πραγματικά η δυναμική της ταινίας. Καμιά φυσιολογική, όλες γεμάτες νοσηρά μυστικά, όλες βουτηγμένες στη στρυχνίνη. Ο Μολ κινηματογραφεί την ιστορία του κοντά στο ύφος της «Βαβέλ» του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιαρίτου, με τη σύμπτωση να παίζει σημαίνοντα ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας την οποία υπηρετούν ευπρεπώς οι Βαλέρια Μπρούνι Τεντέσκι, Ντενί Μενοσέ, Νταμιάν Μπονάρ και Λορ Καλαμί.

Υποψήφια εφέτος για το Οσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας, η ταινία «Ο άνθρωπος που πούλησε το δέρμα του» («The Man Who Sold His Skin», διεθνής συμπαραγωγή 2020) πραγματεύεται επίσης ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα, εκείνο της αδιανόητης θυσίας που καλούμαστε ορισμένες φορές να κάνουμε για την επίτευξη του αποτελέσματος που θέλουμε: για να μπορέσει να βρεθεί στο πλευρό της αγαπημένης του στις Βρυξέλες ένας Σύρος (Γιάχια Μαχαϊνί) δέχεται την πρόταση ενός αβανγκάρντ καλλιτέχνη (Κοέν Ντε Μπόου) να μετατρέψει την πλάτη του σε καμβά. Ως κινητό έργο τέχνης θα μπορεί να μετακινείται όπου οι περιστάσεις το απαιτούν. Στην πρώτη απόπειρα στη σκηνοθεσία μεγάλου μήκους ταινίας η Τυνήσια Καουτέρ Μπεν Χάνια ελέγχει μέχρι ενός σημείου το δύσκολο θέμα της σε μια ταινία που ενώ παρακολουθείται με περιέργεια, την ίδια ώρα σε φέρνει σε αμηχανία λόγω των ακραίων καταστάσεων στις οποίες το σενάριο καταφεύγει – όχι πάντα με την πειθώ που περιμένεις. Βαμμένη ξανθιά, η Μόνικα Μπελούτσι περιφέρεται θυμίζοντας κάτι σαν ξωτικό.

Πολλά πρόσωπα βρίσκονται στην περιπέτεια «Αυτοί που εύχονται τον θάνατό μου» («Those Who Wish Me Dead», ΗΠΑ, 2021), όμως το αποτέλεσμα εδώ είναι άνευρο, παρά το γεγονός ότι η ταινία βρίσκεται διαρκώς σε κίνηση. Μια ενοχική πυροσβέστης (Αντζελίνα Τζολί), ένα αγόρι (Φιν Λιτλ) που είδε τον πατέρα του (Τζεικ Γουέμπερ) να δολοφονείται, δύο αδίστακτοι δολοφόνοι (Νίκολας Χάουλτ, Εϊνταν Τζίλεν), μια μαύρη έγκυος (Μεντίνα Σένγκχορ), ο αστυνομικός φίλος της (Τζον Μπέρνταλ) είναι μερικοί από τους χαρακτήρες μιας ταινίας που χάνεται μέσα στις καταστάσεις και τα πρόσωπα που τις υπηρετούν. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ταινίας είναι ότι η Τζολί έχει την ίδια ακριβώς εικόνα που είχε όταν έπαιξε τη Λάρα Κροφτ πριν από 20 χρόνια. Κρίμα για τον σεναριογράφο της σπουδαίας ταινίας «Πάση θυσία» Τέιλορ Σέρινταν, που εδώ σκηνοθετεί.

ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ. «Ο ροζ πάνθηρας» («The pink panther» HΠA, 1963) του Μπλέικ Εντουαρντς είναι μια εμπειρία γέλιου με τα όλα της, η πρώτη από τις πολλές κινηματογραφικές κωμωδίες με τον Πίτερ Σέλερς στον ρόλο του γκαφατζή αστυνομικού Ζακ Κλουζό στα ίχνη του διαμαντιού, που είναι ο τίτλος της ταινίας. «Σε έναν έρημο τόπο» («In a lonely place», ΗΠΑ, 1950) του Νίκολας Ρέι, νουάρ που αξίζει κυρίως για την εμφάνιση του Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ σε έναν από τους πιο περίπλοκους και σύνθετους ρόλους της καριέρας του, εκείνον του συγγραφέα που θεωρείται ύποπτος φόνου.

ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ. «Tom and Jerry» (ΗΠΑ, 2021) του Τιμ Στόρι. Ο γάτος Τομ και ο ποντικός Τζέρι, τα θρυλικά καρτούν της Warner Bros, επιστρέφουν σε μια παιδική ταινία που αναμειγνύει το κινούμενο σχέδιο με το ανθρώπινο στοιχείο. Ομως το δεύτερο «καπελώνει» το πρώτο και έτσι οι Τομ και Τζέρι μοιάζουν με κομπάρσους (παίζουν εκτός άλλων οι  Κλόι Γκρέις Μόρετζ, Μάικλ Πένα). «Η Ράια και ο τελευταίος δράκος» (ΗΠΑ, 2021) του Ντον Χολ είναι το τελευταίο animation δημιούργημα από το επιτελείο καλλιτεχνών της «Βαϊάνα» και του «Ψυχρά κι  Ανάποδα» και έχει σε πρώτο πλάνο μια γενναία πολεμίστρια, που σε συνεργασία με έναν δράκο θέλει να ενώσει τον διχασμένο λαό του φανταστικού κόσμου της ασιατικής Κουμάντρα, όπου η δράση τοποθετείται.