Ο ακίνδυνος κίνδυνος της Ακροδεξιάς

Τον Οκτώβριο του 2020 μπήκε μια τελεία: το μόρφωμα της Χρυσής Αυγής, που τόσο πολύ ταλαιπώρησε την κοινοβουλευτική δημοκρατία την τελευταία δεκαετία και απέτυχε να μπει στη Βουλή στις εκλογές του 2019 χαρακτηρίστηκε εγκληματική οργάνωση. Πολλοί ήταν τότε εκείνοι που πίστεψαν πως η πορεία της Ακροδεξιάς έμπαινε από την άνθηση σε μια περίοδο ύφεσης. Και, πράγματι, έτσι ήταν – η πανδημία, ωστόσο, πρόσφερε στην Ακροδεξιά ανά τον πλανήτη μια νέα πλατφόρμα. Κι αυτή μπορεί να μην κέρδισε στις ΗΠΑ, μπορεί να μην είναι πλειοψηφική πουθενά, προσπαθεί όμως να είναι παρούσα. Εκτός, αλλά και εντός των ελληνικών συνόρων.

Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις έδειξαν αυτό που έχει αποτυπωθεί σε άλλες περιοχές του κόσμου, αλλά σχεδόν ποτέ εδώ: ένα κόμμα που ιδρύθηκε από κάποιον καταδικασμένο για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, ο οποίος αυτή τη στιγμή βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα της φυλακής, μετρήθηκε για πρώτη φορά με ποσοστό άνω του 1%. Οι «Ελληνες» του Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος συνδέθηκε με την πιο μαύρη περίοδο του ελληνικού Κοινοβουλίου και τελικά, μετά και τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, καταδικάστηκε σε πολύχρονη φυλάκιση ως διευθυντικό στέλεχος της Χρυσής Αυγής, φτάνουν το 1,4% (Metron Analysis) και το 1% (Pulse). Ο ίδιος προσπαθεί να έχει ενεργή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσα από τη φυλακή, δεν δίστασε δε να οργανώσει και συγκέντρωση (προφανώς, χωρίς μάσκες ή αποστάσεις) στα γραφεία του κόμματος.

Λίγο πριν φυλακιστεί, φαίνεται πως είχε ήδη αποφασίσει τη συνέχεια της πολιτικής του καριέρας – συγκρούστηκε με τον Νίκο Μιχαλολιάκο, σε μια ανεπιτυχή προσπάθεια να βγάλει το στίγμα του νεοναζί, και προσκολλήθηκε στους ψεκασμένους, εμφανιζόμενος στις συγκεντρώσεις του Συντάγματος ανάμεσα σε αρνητές της μάσκας και διαμαρτυρόμενους για το κλείσιμο των καταστημάτων. Το κοινοβουλευτικό του παρελθόν, αλλά και η δικαστική του καταδίκη υπάρχουν για να θυμίζουν ποιος είναι: αλλιώς, ο Κασιδιάρης, ακολουθώντας την τακτική της διεθνούς Ακροδεξιάς, θα προσπαθούσε (ίσως με επιτυχία) να αποκοπεί από την προηγούμενη εικόνα του, ακολουθώντας τον δρόμο ενός εκμοντερνισμένου εθνικισμού, με παλιά συνταγή αλλά νέα εικόνα.

ΤΟ ΜΕΙΓΜΑ. Αυτή η τακτική, ένα μείγμα ψεκασμένης θεωρίας και λαϊκίστικης κριτικής προς την κυβέρνηση που ανέλαβε να διαχειριστεί την πανδημία, σε αναλογίες που ταιριάζουν στην κάθε χώρα, βρήκε ανοιχτά αφτιά στους πολίτες που διαφώνησαν με τα παρατεταμένη λοκντάουν, τη χρήση μασκών ή ακόμα και τα εμβόλια. Η εκπροσώπηση, δηλαδή, μιας διαστρεβλωμένης έννοιας της ελευθερίας, καταστρατηγώντας κάθε έννοια ατομικής ευθύνης. Στη Γαλλία, η απαγόρευση των μετακινήσεων σε όσους αρνούνται να εμβολιαστούν έκαναν τη Μαρίν Λεπέν να μιλάει για «δικτατορία της υγείας», ενώ στις αρχές του 2021 εξέφραζε η ίδια αμφιβολίες για την ασφάλεια των εμβολίων. Αργότερα η στάση της άλλαξε, προτρέποντας τον Εμανουέλ Μακρόν να μην περιμένει την έγκριση του ΕΜΑ για τη χορήγηση του ρώσικου και του κινέζικου εμβολίου. Παράλληλα, η σκληρότητα με την οποία αντιμετωπίζει τη μουσουλμανική κοινότητα και η αυστηρή γραμμή σε θέματα εγκληματικότητας έχουν αυξήσει τις πιθανότητές της για τις εκλογές του 2022. Δεν έγινε ξαφνικά το φαβορί, όμως, μια ενδεχόμενη επικράτησή της δεν αποκλείεται ως απίθανη, όπως συνέβαινε το 2017. Στην Ισπανία, η Ισαβέλ Ντίαθ Αγιούζο, που λόγω των ίδιων χαρακτηριστικών κέρδισε το ψευδώνυμο «Ισπανίδα Τραμπ» κέρδισε τις περιφερειακές εκλογές της Μαδρίτης γιατί αμφισβήτησε όσο κανείς την πολιτική του Πέδρο Σάντσεθ όσο αφορά την πανδημία, μετατρέποντας την εκλογική διαδικασία σε ένα άτυπο δημοψήφισμα εναντίον του ισπανού πρωθυπουργού. Στην Ιταλία, τη στιγμή που ο Ματέο Σαλβίνι συμφώνησε στον σχηματισμό της κυβέρνησης συνεργασίας υπό τον Μάριο Ντράγκι, δεν είδε μόνο τα ποσοστά του κόμματός του να πέφτουν, αλλά και την 43χρονη Τζόρτζια Μελόνι, ηγέτιδα του κόμματος «Αδέρφια για την Ιταλία», να κερδίζει τους ακροδεξιούς ψηφοφόρους. Και μπορεί η Μελόνι, που σκοράρει ψηλά και σε δημοφιλία, να μη θέλει την έξοδο της Ιταλίας από το ευρώ, θέλει όμως να τεθούν εκ νέου επί τάπητος οι σχέσεις Ρώμης – Βρυξελλών και οι θυσίες για το ενιαίο νόμισμα.

Το θετικό στην ελληνική περίπτωση είναι όχι μόνο πως ούτε κατά διάνοια η Ακροδεξιά δεν φτάνει τα ποσοστά στις άλλες χώρες, αλλά και πως κουβαλάει πάνω της το βάρος μιας δικαστικής απόφασης που δύσκολα μπορεί να αποχωριστεί, όσο κι αν προσαρμοστεί στην εποχή της. Και αυτό το γνωρίζουν και στην κυβέρνηση: με την τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Εσωτερικών και ψηφίστηκε πριν από λίγες ημέρες προβλέπεται πως οι καταδικασθέντες (όχι απαραίτητα αμετάκλητα) δεν θα μπορούν να κατέχουν επιτελική θέση (πρόεδρος, γενικός γραμματέας, μέλος επιτροπής ή νόμιμος εκπρόσωπος) σε οποιονδήποτε κομματικό μηχανισμό που διεκδικεί την εκλογή του. Μόνο το ΚΚΕ δεν ψήφισε την τροπολογία, για λόγους που έχουν να κάνουν και με την ιστορία του κόμματος, ενώ υπήρξαν και φωνές για κωλύματα που «εύκολα προσπερνιούνται». «Οι πολίτες με την ψήφο τους εξόρισαν τους εχθρούς της Δημοκρατίας απ’ τη Βουλή. Η Δικαιοσύνη τους τιμώρησε», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για το θέμα. «Με κυβερνητική πρωτοβουλία και με σχεδόν διακομματική ομοφωνία, σφραγίστηκε η θέση τους στο περιθώριο της πολιτικής ζωής. Η ωμότητα της βίας αντιμετωπίστηκε από την ωριμότητα της Δημοκρατίας».