«Να προχωρήσει αμέσως η ένταξη Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας»

Να προχωρήσουν οι διαδικασίες που θα επιτρέψουν την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Βόρειας Μακεδονίας και Αλβανίας καλεί τα κράτη – μέλη της ΕΕ ο Ολιβερ Βάρχεϊ, επίτροπος Γειτονίας και Διεύρυνσης, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη Σόφια και Σκόπια να βρουν σύντομα αμοιβαία αποδεκτή λύση στα εκκρεμή διμερή τους ζητήματα. Στη συνέντευξή του στα «ΝEA» ο ούγγρος επίτροπος μιλάει ακόμη για την τελωνειακή ένωση ΕΕ – Τουρκίας, τα non-papers που κυκλοφόρησαν πρόσφατα για τα Δυτικά Βαλκάνια, τη συνδρομή της ΕΕ στην αντιμετώπιση της Covid-19 και την επιρροή Ρωσίας και Κίνας στην περιοχή.

Η πρώτη ερώτηση που του θέσαμε ήταν για τα non-papers, το ένα αναφερόμενο στις αλλαγές των συνόρων στα Βαλκάνια, το άλλο στην επίλυση της διαφωνίας Σερβίας – Κοσσυφοπεδίου. «Κανένα από τα non-papers που αναφέρετε δεν είναι γνήσια. Αν ήταν γνήσια, θα είχαμε μεγάλο πρόβλημα. Οσοι κατανοούν και γνωρίζουν τα Δυτικά Βαλκάνια διαπιστώνουν αμέσως ότι αυτά τα σχέδια δεν μπορεί να είναι πραγματικά, καθώς θα οδηγούσαν σε συγκρούσεις ανάμεσα σε κάθε χώρα στην περιοχή» απαντά ο Ολιβερ Βάρχεϊ, τονίζοντας, άλλωστε, ότι τα non-papers απορρίφθηκαν από εκείνους στους οποίους είχαν αποδοθεί. «Η προσοχή πρέπει τώρα να επικεντρωθεί στο πώς θα κάνουμε τη φετινή χρονιά το έτος των Δυτικών Βαλκανίων» τονίζει, αναδεικνύοντας την ανάγκη για έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών με Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία, για εφαρμογή της νέας μεθοδολογίας για Σερβία και Μαυροβούνιο, καθώς και τον διάλογο Βελιγραδίου – Πρίστινας.

Εκτιμά ότι θα υπάρξει πρόοδος προς την κατεύθυνση αυτή, όπως επιδιώκει η πορτογαλική προεδρία; Χαιρετίζοντας την πρόσφατη απόφαση των κρατών – μελών να ανάψουν πράσινο φως στην εφαρμογή της αναθεωρημένης μεθοδολογίας για Σερβία και Μαυροβούνιο, ο ούγγρος επίτροπος δηλώνει ότι «θα δώσει ώθηση στην αξιοπιστία της διαδικασίας, αλλά και νέο δυναμισμό».

«Ελπίζω ότι θα μας επιτρέψει να πραγματοποιήσουμε τις “πολιτικές” διακυβερνητικές διασκέψεις και με τις δύο χώρες τον Ιούνιο και να ανοίξουμε τουλάχιστον ένα cluster με τη Σερβία» δηλώνει. «Οσον αφορά τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, η εκτίμησή μας είναι ότι οι δύο χώρες έχουν συμμορφωθεί με όλες τις προϋποθέσεις για τη διοργάνωση των πρώτων διακυβερνητικών διασκέψεων. Ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε τις διακυβερνητικές διασκέψεις τον Ιούνιο, υπό την πορτογαλική Προεδρία. Εργαζόμαστε από κοινού προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς απαιτούνται προσπάθειες για να υπάρξει συμφωνία για τα διαπραγματευτικά πλαίσια από όλα τα κράτη – μέλη. Δεν έχουμε πλέον χρόνο να χάσουμε» τονίζει. Η ομόφωνη απόφαση της ΕΕ για να ξεκινήσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τις δύο χώρες λήφθηκε τον Μάρτιο του 2020, όμως η διαδικασία έχει μπλοκάρει στα αιτήματα, που θέτει η Βουλγαρία έναντι διμερών ζητημάτων με τα Σκόπια, ενώ δεν υπάρχει συμφωνία για αποσύνδεση της διαδικασίας για την Αλβανία.

«Η επίσημη έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων αποτελεί βασική προτεραιότητα για την ΕΕ. Το σχέδιο διαπραγματευτικού πλαισίου πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα και ελπίζω ότι η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία θα βρουν σύντομα αμοιβαία αποδεκτή λύση σε εκκρεμή διμερή ζητήματα. Εν προκειμένω, ενθαρρύνω και τις δύο πλευρές να αξιοποιήσουν πλήρως τα υφιστάμενα φόρα και τους μηχανισμούς που προβλέπονται στη Συνθήκη για τις σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας. Το πολιτικό πλαίσιο είναι δύσκολο, αλλά η εμπειρία της Συμφωνίας Πρεσπών έδειξε ότι οι κληρονομιές του παρελθόντος μπορούν να ξεπεραστούν με ηγεσία, θάρρος και πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές. Είναι σημαντικό οι υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες να συνεχίσουν να εφαρμόζονται με καλή πίστη από όλους. Η επίσημη έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων θα συμβάλει στην πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Υπολογίζω σε όλες τις πλευρές να παραμείνουν εποικοδομητικές και να λάβουν υπόψη τους θεμελιώδεις πολιτικούς στόχους και συμφέροντα της ΕΕ» τονίζει ο ευρωπαίος επίτροπος, ο οποίος συμμετείχε στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Οσον αφορά τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης ΕΕ – Τουρκίας, που αποτελεί στοιχείο της θετικής ατζέντας, ο Ολιβερ Βάρχεϊ δηλώνει ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου κάλεσε την Επιτροπή και τα κράτη – μέλη να κάνουν προπαρασκευαστικές εργασίες πριν από τον Ιούνιο σχετικά με τη βελτίωση της λειτουργίας της τελωνειακής ένωσης και τον εκσυγχρονισμό της. Βρισκόμαστε σε συνεχείς επαφές με τούρκους εταίρους σχετικά με τα στοιχεία ενόχλησης στο εμπόριο, που ανησυχούν τις επιχειρήσεις μας και πιέζουμε την Τουρκία να τα αντιμετωπίσει και να σεβαστεί πλήρως τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης» λέει, τονίζοντας ότι «είναι σαφές ότι οι αποφάσεις για την πορεία προς τα εμπρός και τα επόμενα βήματα βρίσκονται στα χέρια των ηγετών της ΕΕ και, πάνω από όλα, στα χέρια της Τουρκίας για να διευκολύνει τη θετική ατζέντα μέσω της συνέχισης της αποκλιμάκωσης και της δέσμευσής της στην ΕΕ».

«Η ΕΕ προσέφερε περισσότερη βοήθεια από κάθε άλλον στα Δυτικά Βαλκάνια για την Covid-19»

Πώς αξιολογεί τη βοήθεια της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια για την αντιμετώπιση της πανδημίας, αλλά και τις παρεμβάσεις Ρωσίας και Κίνας; «Εχουμε παράσχει βοήθεια 3,3 δισ. ευρώ στα Δυτικά Βαλκάνια για την αντιμετώπιση της Covid-19, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς αναγκαίου εξοπλισμού και προμηθειών, όπως μάσκες, αναπνευστήρες, μονάδες εντατικής θεραπείας και ασθενοφόρα» λέει, συμπληρώνοντας ότι οι χώρες τις περιοχής έχουν επίσης συσχετιστεί με διάφορους μηχανισμούς της ΕΕ που τους βοήθησαν να αποκτήσουν ιατρικές προμήθειες δωρεάν ή σε ευνοϊκή τιμή. «Κανένας άλλος εταίρος δεν έχει παράσχει τόσο μεγάλη βοήθεια στα Δυτικά Βαλκάνια όσο η ΕΕ για την καταπολέμηση της πανδημίας» τονίζει κατηγορηματικά. «Μόλις επέστρεψα από την περιοχή, όπου έγιναν οι πρώτες παραδόσεις 651.000 δόσεων BioNTech/Pfizer που παρέχει η ΕΕ για τον εμβολιασμό του ιατρικού προσωπικού πρώτης γραμμής και των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, που χρηματοδοτήθηκαν πλήρως από την ΕΕ». Οπως επεξηγεί η ΕΕ έχει διασφαλίσει μέχρι στιγμής σχεδόν ένα εκατομμύριο δόσεις εμβολίων για την περιοχή. «Δεν ανησυχούμε ότι άλλοι εταίροι βοηθούν τα Δυτικά Βαλκάνια, αρκεί η βοήθεια να μη συνοδεύεται από όρους που θα μπορούσαν να είναι επιζήμιοι για αυτούς και εφόσον αυτό που προσφέρεται δεν είναι επιβλαβές και είναι αποτελεσματικό στην καταπολέμηση της πανδημίας» καταλήγει.