Πολιτικό λίφτινγκ στην Ευρώπη

Η πολιτική «συνταξιοδότηση» του Πάμπλο Ιγκλέσιας μοιάζει να έκλεισε έναν κύκλο σοβαρών πολιτικών ανακατατάξεων που είχε ανοίξει στην Ευρώπη με αφορμή την προηγούμενη κρίση, που ξέσπασε μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008. Οι Podemos, άλλωστε, ήταν γέννημα – θρέμμα εκείνης της περιόδου και κατάφεραν να επιφέρουν σοβαρές αλλαγές στο πολιτικό στερέωμα της Ισπανίας, που τους οδήγησαν σχετικά γρήγορα στη θέση του κυβερνητικού εταίρου των Σοσιαλιστών του Πέδρο Σάντσεθ.

Αυτή η κίνηση, ωστόσο, ενδεχομένως να αποδειχθεί μοιραία για το μέλλον τους, καθώς το επιχείρημα του «αριστερού αντισυστημισμού» δεν φαντάζει εξίσου πειστικό και ισχυρό. Σήμερα, άλλωστε, που η Ευρώπη βιώνει μια δεύτερη μεγάλη κρίση και καθώς αρκετές κυβερνήσεις και η ΕΕ δεν έχουν πείσει με τις επιδόσεις τους, μοιάζει ήδη να έχει ανοίξει ένας νέος κύκλος πολιτικών αναταράξεων και αλλαγών, ο οποίος αναδεικνύει νέα πρόσωπα στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Νέα όχι κατ’ ανάγκη στην ηλικία, αλλά σε αυτά που (λένε ότι) πρεσβεύουν και στο αφήγημα που προβάλλουν.

Η υποψήφια των γερμανών Πρασίνων για την καγκελαρία και τη διαδοχή της Ανγκελα Μέρκελ είναι, αναμφίβολα, ένα από αυτά τα πρόσωπα. Εκμεταλλευόμενη το πράσινο ρεύμα στην οικονομία και σε συνδυασμό με την απογοήτευση (έως αγανάκτηση) των Γερμανών για τη στάση των τριών κυβερνητικών κομμάτων, η Αναλένα Μπέρμποκ δείχνει ικανή (τουλάχιστον με βάση τις δημοσκοπήσεις) για κάτι που μέχρι πρόσφατα φάνταζε ως έκπληξη πρώτου μεγέθους. Εάν τα καταφέρει, θα σπάσει για πρώτη φορά το μονοπώλιο Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών στο τιμόνι της μεγαλύτερης χώρας της Ευρώπης. Προκαλώντας, αντικειμενικά, σοκ σε μια κοινωνία η οποία έχει αποδείξει πως δεν αρέσκεται στις απότομες και μεγάλες αλλαγές.

Οι πιθανότητές της, μάλιστα, αυξάνουν καθώς απέναντί της έχει, ως βασικότερο αντίπαλο, έναν άνθρωπο ο οποίος μπορεί να φαντάζει νέος ύστερα από 16 χρόνια Μέρκελ, ήδη όμως φέρει το «στίγμα» του απόλυτου και προβλέψιμου συνεχιστή της. Κι αυτό, όπως είναι προφανές, κάθε άλλο παρά ευνοεί τον Αρμιν Λάσετ, τον οποίο με… βαριά καρδιά αποδέχονται εκατομμύρια ψηφοφόροι της Χριστιανικής Ενωσης, ενώ μόνο τυπικά θα στηρίξουν οι Βαυαροί του Μάρκους Ζέντερ, μετά τα όσα συνέβησαν στην εσωκομματική αντιπαράθεση.

Στους νέους πρωταγωνιστές των πολιτικών εξελίξεων στην Ευρώπη οφείλουμε να περιλάβουμε μία ακόμη γυναίκα: την Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, η οποία θριάμβευσε με εμφατικό τρόπο στις πρόσφατες εκλογές για την τοπική κυβέρνηση της Μαδρίτης, βάζοντας υποθήκη για ακόμη υψηλότερα αξιώματα, μιας και η επιτυχία της χαρίζει στο Λαϊκό Κόμμα την πρώτη του επιτυχία έπειτα από αρκετά χρόνια και αλλεπάλληλες απογοητεύσεις.

Βεβαίως, τα πολιτικά χαρακτηριστικά της Αγιούσο – μιας… Τραμπ με μορφή γυναίκας, όπως λένε αρκετοί – είναι διαφορετικά από εκείνα της Μπέρμποκ. Η ίδια, άλλωστε, «καβάλησε» ένα διαφορετικό ρεύμα για να φτάσει στην κορυφή, κραυγάζοντας το σύνθημα «Ελευθερία»: την κούραση και αγανάκτηση των Μαδριλένων (όπως και πολλών Ισπανών και Ευρωπαίων) από τα διαρκή και σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά lockdown, που της επιτρέπουν να καμουφλάρει τις αντιδραστικές θέσεις της και την ευκολία με την οποία συμφωνεί με το ακροδεξιό Vox.

Αρωμα γυναίκας έχει ένα ακόμη πρόσωπο που, σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, θα βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας τους επόμενους μήνες και χρόνια. Πρόκειται, βεβαίως, για την πρωθυπουργό της Σκωτίας και επικεφαλής των εθνικιστών Νίκολα Στέρτζον, η οποία φιλοδοξεί να υπογράψει την αρχή του τέλους του Ηνωμένου Βασιλείου, οδηγώντας τους συμπατριώτες της προς την ανεξαρτησία. Κάτι που θέλει να πετύχει με βασικά επιχειρήματα αφενός το Brexit – στο οποίο οι Σκωτσέζοι ήταν συντριπτικά αντίθετοι – και αφετέρου την εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου τής χώρας χωρίς τον «βραχνά» των Αγγλων.

Υπάρχει, πάντως, και κάποιος πολύ… παλιός που καταφέρνει να βρίσκεται ανάμεσα στους νέους. Δεν είναι άλλος από τον Μάριο Ντράγκι, τον τέως επικεφαλής της ΕΚΤ και νυν πρωθυπουργό της κυβέρνησης με τη μεγαλύτερη πολιτική συναίνεση στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ιταλίας – από την εκσυγχρονιστική Κεντροαριστερά μέχρι την εθνικιστική Ακροδεξιά.

Προφανώς, οι αιτίες που οδήγησαν τον Ντράγκι σε αυτή τη θέση είναι διαφορετικές από εκείνες που αναφέρθηκαν για όλους τους προηγούμενους. Η Ιταλία, η ελίτ και η κοινωνία της, ύστερα από χρόνια «πειραματισμών», οι περισσότεροι από τους οποίους αποδείχθηκαν αποτυχημένοι, αναζήτησε ένα έμπειρο χέρι – έναν τεχνοκράτη, με την ευρεία έννοια -, που θα διαθέτει ισχυρά διαπιστευτήρια στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη, για να του αναθέσει τη διαχείριση ενός «πακέτου» από το οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της χώρας: των 200 και πλέον δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης.

Δεν μπορούμε, τέλος, να μην αναφερθούμε σε πρόσωπα που φαντάζουν σήμερα ως… αουτσάιντερ, δεν αποκλείεται όμως να αναδειχθούν σε πρωταγωνιστές. Οπως ο Μισέλ Μπαρνιέ. Ο άνθρωπος που ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων με το Λονδίνο για το Brexit, καταφέρνοντας μάλιστα να ενώσει τους 27 κάτω από μια ενιαία ατζέντα και γραμμή. Μπορεί δε για την ώρα να μην έχει ανοίξει τα χαρτιά του αναφορικά με τις προεδρικές εκλογές του 2022 στη Γαλλία, ωστόσο πρέπει να θεωρείται βέβαιο πως εάν του παρουσιαστεί η ευκαιρία δεν θα την πετάξει στα σκουπίδια.

Υπάρχει, άραγε, ένας καμβάς που να ενώνει όλα τα παραπάνω πρόσωπα, τα οποία με την πρώτη ματιά φαίνονται τόσο διαφορετικά; Ισως ότι αποφεύγουν να κάνουν λόγο για «μεγάλες ανατροπές», ενώ μοιάζουν περισσότερο με πρωταγωνιστές «ειδικού σκοπού». Μέχρι την επόμενη κρίση.