Κάπου μεταξύ άσπρου και μαύρου

Γεννήθηκε στις 28 Ιουνίου του 1966, στο Μάντισον του Ουισκόνσιν. Ο πατέρας της, ο Ντικ Τσέινι, αντιπρόεδρος των ΗΠΑ μεταξύ 2001 και 2009, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους, έμελλε να γίνει ο πλέον μισητός Ρεπουμπλικανός παγκοσμίως προ Ντόναλντ Τραμπ. Και η ίδια, η Λιζ Τσέινι, έμελλε να γίνει χρόνια αργότερα αντικείμενο μιας μεγάλης έριδας στις ΗΠΑ: κάποιοι τη θεωρούν κάτι σαν έναν φάρο ηθικής διαύγειας και άλλοι μία ελεεινή καιροσκόπο. Κάποιοι πιστεύουν πως υποτιμήθηκε στο παρελθόν και άλλοι πως υπερτιμάται σήμερα. Για τους τελευταίους, βρίσκεται στο τέλος της πολιτικής της καριέρας, για τους πρώτους, στην αρχή του πολιτικού της θρύλου. Καμία από τις δύο αυτές θέσεις δεν είναι βέβαια σωστή: ο πόλεμος ανάμεσά τους δεν είναι παρά το πιο πρόσφατο παράδειγμα της αδυναμίας πολλών να κάνουν δύο σκέψεις ταυτόχρονα.

Η Λιζ Τσέινι ήταν εξαρχής νεοσυντηρητική, όπως και ο πατέρας της: υπέρ των «ενισχυμένων τεχνικών ανάκρισης» και της κατακτήτριας Αμερικής. Ενα πραγματικό «γεράκι». Με σπουδές Νομικών, έγινε μετά την εκλογή της δυάδας Μπους – Τσέινι το Νο 2 στο αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών στον τομέα της μεσανατολικής πολιτικής, ασχολούμενη, μεταξύ άλλων, με την «προώθηση της δημοκρατίας» στον αραβικό κόσμο και με το Ιράν. Επειτα από την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα, ίδρυσε μαζί με τον υπερσυντηρητικό σχολιαστή Ουίλιαμ Κρίστολ την οργάνωση Keep America Safe – επικεφαλής της προσπάθειας να μην κλείσει, όπως είχε υποσχεθεί, ο Ομπάμα το Γκουαντάναμο. «Οι άνθρωποι νιώθουν θεμελιωδώς άβολα με έναν αμερικανό πρόεδρο που μοιάζει να φοβάται να υπερασπιστεί την Αμερική» δήλωνε για εκείνον το 2009, αρνούμενη να αποκηρύξει τους birthers, εκείνους δηλαδή που θεωρούσαν πως ο Ομπάμα είχε γεννηθεί εκτός ΗΠΑ, άρα δεν είχε δικαίωμα να εκλεγεί πρόεδρος – η θεωρία συνωμοσίας που έβαλε ουσιαστικά τον Ντόναλντ Τραμπ στον πολιτικό χάρτη.

Ηδη από το 2013, το συντηρητικό περιοδικό Newsmax τη συμπεριλάμβανε στις «25 γυναίκες με τη μεγαλύτερη επιρροή» του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Εναν χρόνο αργότερα, η ίδια διεκδίκησε στο Ουαϊόμινγκ την έδρα που κατείχε από το 1997 ο Ρεπουμπλικανός Μάικ Ενζι. Ηταν αγαπητός ο Ενζι, αλεξιπτωτιστική και αλαζονική η προσπάθειά της: η Τσέινι εξιλεώθηκε στα μάτια των τοπικών Ρεπουμπλικανών παίρνοντας δημοσίως θέση κατά του γάμου ομόφυλων ζευγαριών. Κι ας είναι ανοιχτά λεσβία, παντρεμένη από το 2012 με ομόφυλή της και μητέρα δύο παιδιών, η μικρότερη αδελφή της, η Μέρι Τσέινι. Η πολιτική καριέρα über alles. Για αυτό στήριξε, το 2016, η Λιζ Τσέινι τον Ντόναλντ Τραμπ, κι ας είχαν θεμελιωδώς διαφορετικές θέσεις αναφορικά με την εξωτερική πολιτική: τον θεωρούσε το μικρότερο κακό σε σύγκριση με την «εγκληματία» Χίλαρι Κλίντον.

Την ίδια χρονιά, το 2016, η Λιζ Τσέινι κατάφερε να εκλεγεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, στην ίδια έδρα του Ουαϊόμινγκ που κατείχε και ο πατέρας της μεταξύ 1979 και 1989. Και μέχρι να ενσκήψει η πανδημία, παρέμεινε πιστή στρατιώτης του κόμματος. Σπανίως ψήφιζε κόντρα στον Τραμπ. Ως «το κόμμα του αντισημιτισμού, (…) της παιδοκτονίας, (…) του σοσιαλισμού» περιέγραφε τους Δημοκρατικούς τον Μάρτιο του 2019. «Ούτε Θεός, ούτε 2η Τροπολογία, ούτε προστασία των μωρών, ούτε ελευθερία της έκφρασης, ούτε ανεξιθρησκία, ούτε αεροπλάνα, ούτε αυτοκίνητα, ούτε αγελάδες…»: έτσι είχε συνοψίσει την ίδια χρονιά το πρόγραμμά τους. Τότε ήταν που εξελέγη πρόεδρος της Ρεπουμπλικανικής Διάσκεψης της Βουλής, η τρίτη ισχυρότερη θέση των Ρεπουμπλικανών στο σώμα.

Τον Φεβρουάριο του 2020, στη διάρκεια της πρώτης διαδικασίας impeachment εις βάρος του Ντόναλντ Τραμπ, η Λιζ Τσέινι ψήφισε κατά της παραπομπής του σε δίκη. Αποστάσεις άρχισε να παίρνει μερικές εβδομάδες αργότερα, λόγω της επιμονής του Τραμπ να υποβαθμίζει τον κορωνοϊό, να περιγελά τα προστατευτικά μέτρα, να στηλιτεύει τα περιοριστικά μέτρα. Τις πήρε όμως για τα καλά έπειτα από τις προεδρικές εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου και οριστικοποίησε το διαζύγιό της με τον Τραμπ αμέσως μετά την εισβολή πεπεισμένων για την κλεμμένη νίκη οπαδών του στο Καπιτώλιο, στις 7 Ιανουαρίου: έξι ημέρες αργότερα, η Τσέινι έγινε μία από τους δέκα Ρεπουμπλικανούς βουλευτές που ψήφισαν υπέρ της παραπομπής του πρώην προέδρου σε δίκη στη Γερουσία για «υποκίνηση σε στάση».

Εκτοτε, μπήκε στο στόχαστρο. Γιατί αντίθετα με άλλους υψηλόβαθμους Ρεπουμπλικανούς, όπως ο γερουσιαστής Μιτς Μακόνελ και ο ηγέτης τους στη Βουλή, Κέβιν Μακάρθι, δεν πέρασε από τις καταγγελίες στη σιωπή, δήλωσε δημοσίως πως δεν θα στηρίξει τον Τραμπ αν θελήσει να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία το 2024. Μία πρώτη, αποτυχημένη προσπάθεια καθαίρεσής της από την προεδρία της Ρεπουμπλικανικής Διάσκεψης της Βουλής έγινε τον Φεβρουάριο. Μία δεύτερη, πιο επικίνδυνη αυτή, αναμένεται για αύριο. «Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα βρίσκεται σε σημείο καμπής» αντεπιτέθηκε πρόσφατα η Λιζ Τσέινι καλώντας τους Ρεπουμπλικανούς να αποκηρύξουν «την επικίνδυνη και αντιδημοκρατική προσωπολατρία» του Τραμπ. Εξού και ο πόλεμος ανάμεσα σε εκείνους που τη βλέπουν ως μάρτυρα και εκείνους που τη θεωρούν μια απλή απατεώνισσα. Η μάστιγα της εποχής, ο μεγαλύτερος κίνδυνος και για το μέλλον: το να πιστεύεις πως δεν υπάρχει τίποτα ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο.