Η πραγματικότητα μιλά από μόνη της

Ωστε ο τελικός του Ευρωμπάσκετ του 1987 ήταν «στημένος»; Ο Σαρούνας Μαρτσουλιόνις προσπάθησε να ανασκευάσει την απίθανη δήλωση που έκανε πασχαλιάτικα στο ισπανικό περιοδικό «Skyhook» περί απόπειρας χρηματισμού των παικτών της Σοβιετικής Ενωσης από κάποιους Ελληνες πριν από τον τελικό της 14ης Ιουνίου 1987.

«Κανένας άνθρωπος της ομοσπονδίας ή άλλος επίσημος δεν μας πλησίασε. Δεν θέλω να υποβαθμίσω σε καμία περίπτωση τη νίκη και όσα πέτυχε σε εκείνη τη διοργάνωση η Ελλάδα, αλλά κι ο Γκομέλσκι (σ.σ.: προπονητής της ΕΣΣΔ τότε) κοουτσάρισε λίγο περίεργα σε εκείνο τον τελικό», είπε μέσες – άκρες σε νέες δηλώσεις του στο ελληνικό sport24.gr o Μαρτσουλιόνις. Και το μόνο που πέτυχε ήταν να εκτεθεί ακόμα περισσότερο.

Οπως εκτέθηκε πριν από δύο χρόνια, όταν στις ευρωεκλογές του 2019 κέρδισε μία θέση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λαμβάνοντας 32.500 ψήφους από συμπατριώτες του Λιθουανούς που τον εμπιστεύτηκαν. Και 24 ώρες αργότερα υπέβαλε την παραίτησή του, δηλώνοντας πως γι’ αυτόν πιο σημαντικά είναι τα λιθουανικά ζητήματα και όχι αυτά που απασχολούν την Ευρώπη!

Σε όποιον τον καλούσε για να του ευχηθεί για την ονομαστική του εορτή, ο Γιώργος Βασιλακόπουλος έλεγε πως ο Μαρτσουλιόνις δεν είναι και πολύ καλά τελευταία, πως περνά μια περίεργη περίοδο στη ζωή του. Ο Νίκος Φιλίππου, ένα από τα «χρυσά παιδιά» του ’87, ήταν πιο οξύς: «Με το να ασχολούμαστε τώρα μαζί του, δίνουμε αξία σε έναν ηλίθιο»!

Πολλά τα υπονοούμενα περί της πνευματικής διαύγειας του Μαρτσουλιόνις. Φαίνεται όμως πως τόσο ο Βασιλακόπουλος όσο και ο Φιλίππου είχαν στο μυαλό τους την παραίτηση του Λιθουανού από το αξίωμα του ευρωβουλευτή 24 ώρες μετά την εκλογή του, που ως απόφαση δεν τη λες λογική. Σίγουρα πάντως πλήττει σοβαρά την αξιοπιστία του ως ατόμου.

Ο Παναγιώτης Φασούλας ήταν ο πρώτος και ο μόνος εν τέλει ο οποίος βγήκε δημοσίως να υπερασπιστεί τα «ιερά και τα όσια του ελληνικού αθλητισμού», όπως ο ίδιος χαρακτήρισε τον θρίαμβο του ’87. Ενιωσε πως είχε χρέος να το κάνει, επειδή ήταν ένας από τους μεγάλους πρωταγωνιστές εκείνης της ανεπανάληπτης επιτυχίας. Τον δικό του ιδρώτα και τη δική του αξία αμφισβήτησε ετεροχρονισμένα ο Λιθουανός, γι’ αυτό τον αποκάλεσε μικρόψυχο και κομπλεξικό.

Κακόγουστο αστείο
Στη συνέντευξή του στο «Skyhook», ωστόσο, ο Μαρτσουλιόνις είπε κάτι ακόμα πιο χυδαίο και από αυτή την αναφορά του στη δήθεν απόπειρα χρηματισμού των σοβιετικών παικτών. «Είχαμε κι εμείς συμβολή στην ανάπτυξη του ελληνικού μπάσκετ, και μάλιστα χωρίς οι Ελληνες να πληρώσουν τίποτα», δήλωσε εν είδει αστείου. Κακόγουστου, διότι είναι φανερό πως δεν έχει καταλάβει τίποτα απ’ όσα έγιναν τότε και όσα ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια.

Ο αμετροεπής Λιθουανός θα έπρεπε να ξέρει ότι το έπος του ’87 δεν γράφτηκε στον τελικό, αλλά στις δύο εβδομάδες που προηγήθηκαν.

Με την αρχή να γίνεται στον αγώνα της πρεμιέρας με τη Ρουμανία, όπου το ΣΕΦ είναι μισοάδειο. Κανείς δεν περιμένει ότι η Εθνική θα φτάσει ψηλά, το πολύ πολύ να μπει στην πρώτη οκτάδα, οπότε και η πρώτη νίκη της περνάει στα ψιλά. Ομως με τη νίκη στο αμέσως επόμενο παιχνίδι με τη Γιουγκοσλαβία του Ντράζεν Πέτροβιτς και των άλλων μεγάλων «πλάβι» αρχίζουν τα πρώτα σκιρτήματα. «Βρε, λες;».  Ακολουθεί η ήττα από την Ισπανία, όπου ο Μοντέρο βρίσκει το κουμπί του Γκάλη. Και στη συνέχεια άλλη μια ήττα από τη Σοβιετική Ενωση στις λεπτομέρειες, με τα σφυρίγματα του διαιτητή Κοτλέμπα να είναι καθοριστικά υπέρ των Σοβιετικών. Ακόμα ηχούν στ’ αφτιά μας οι φωνές του αείμνηστου Φίλιππου Συρίγου, που από μικροφώνου της ΕΡΤ ωρυόταν ότι ο τσεχοσλοβάκος ρέφερι φορούσε «κόκκινα γυαλιά»!

Παρά τις ήττες αυτές, οι εμφανίσεις των διεθνών πείθουν τον κόσμο ότι η Εθνική μπορεί να φτάσει ψηλά και στον κρίσιμο τελευταίο αγώνα της πρώτης φάσης με τη Γαλλία το ΣΕΦ γεμίζει ασφυκτικά. Η ελληνική ομάδα κατατροπώνει τους «τρικολόρ», προκρίνεται πανηγυρικά στις οκτώ καλύτερες ομάδες του τουρνουά και το Ευρωμπάσκετ εισβάλλει θριαμβευτικά στην καθημερινότητα των Ελλήνων.

Η πορεία και το κερασάκι
Τα εισιτήρια για τους αγώνες της Εθνικής γίνονται ανάρπαστα. Οι ουρές έξω από τα εκδοτήρια του ΣΕΦ μέσα στο ντάλα καλοκαίρι είναι ατελείωτες κι αν δεν βάλεις μέσο κάποιον άνθρωπο της ομοσπονδίας ή δημοσιογράφο με διασυνδέσεις, αποκλείεται να βρεις. Πολλές φορές αρκεί ένα εισιτήριο για να μπουν 2-3 μέσα στο γήπεδο, φτάνει να το έχει ένας ενήλικος και να κουβαλάει μαζί του και παιδιά. Οι έλεγχοι στις θύρες είναι υποτυπώδεις και μέσα στο ΣΕΦ δεν πέφτει καρφίτσα. Οσοι δεν βρίσκουν εισιτήριο, καθηλώνονται μπροστά στις τηλεοράσεις τους. Η τηλεθέαση των αγώνων της Εθνικής αγγίζει το εξωπραγματικό ακόμα και για την εποχή πριν από την ιδιωτική τηλεόραση ποσοστό του 90%! Ολοι βλέπουν μπάσκετ. Παναθηναϊκοί κι Ολυμπιακοί, αριστεροί και δεξιοί, πλούσιοι και φτωχοί. Σε μια δεκαετία όπου η Ελλάδα προσπαθεί να κλείσει οριστικά τους λογαριασμούς της με το παρελθόν της, η πορτοκαλί μπάλα προσφέρει μια χρυσή ευκαιρία εθνικής συμφιλίωσης και ενότητας. Στο ξενοδοχείο Τζονς στη Γλυφάδα, όπου καταλύει η αποστολή της ελληνικής ομάδας, πολύς κόσμος συγκεντρώνεται καθημερινά για ένα αυτόγραφο ή μια κουβέντα με τους διεθνείς.

Και μέσα σε αυτό το πανηγυρικό κλίμα η Ελλάδα συνεχίζει την προέλασή της. Στον προημιτελικό με την Ιταλία το ΣΕΦ σείεται όταν η ομάδα κάνει την εμφάνισή της στον αγωνιστικό χώρο υπό τους ήχους του «Final Countdown». Του τραγουδιού των Europe που έμεινε στο συλλογικό υποσυνείδητο ως ο εθνικός ύμνος του ελληνικού μπάσκετ. Οι Ιταλοί έχουν χάσει πριν καν γίνει το τζάμπολ, η Ελλάδα προκρίνεται στον ημιτελικό και ο Νίκος Γκάλης δηλώνει στην τηλεόραση πως αυτή ήταν η πιο σημαντική νίκη της καριέρας του… μέχρι την επόμενη.

Ο κόσμος ξεχύνεται στους δρόμους, συνοδεύει την αποστολή από το ΣΕΦ ως το Τζονς με μια τεράστια πομπή, οι κεντρικοί δρόμοι και πλατείες των μεγάλων πόλεων γίνονται θέατρα έξαλλων πανηγυρισμών. Τα ίδια και μετά τη δεύτερη νίκη επί της Γιουγκοσλαβίας στον ημιτελικό. Η Ελλάδα είναι σε έκσταση.

Το μπάσκετ μπήκε για τα καλά στη ζωή του Ελληνα, η εθνική ομάδα έγινε η «επίσημη αγαπημένη» του. Ο τελικός της 14ης Ιουνίου ήταν απλώς το κερασάκι σε μια υπέροχη τούρτα.

Εν ολίγοις, δεν χρειαζόταν να δωροδοκήσει κανείς κανέναν πριν από τον τελικό. Η ανυπόληπτη μπασκετικά Ελλάδα έγινε μέσα σε δύο εβδομάδες μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη κι αυτό θα συνέβαινε ακόμα κι αν έχανε στον τελικό. Οι γειτονιές θα γέμιζαν μπασκέτες και τα παιδιά θα έτρεχαν να γραφτούν σε μπασκετικούς συλλόγους προσφέροντας την προοπτική του μέλλοντος σε εκείνο το εκπληκτικό παρόν, ακόμα κι αν η Σοβιετική Ενωση κέρδιζε το χρυσό μετάλλιο.

Το θαύμα είχε ήδη συντελεστεί. Κι αυτό δεν το κατάλαβε ο είρων Σαρούνας Μαρτσουλιόνις. Εκτός κι αν έχει το ακαταλόγιστο…