Βίστιν, όπως {LF}Κουρτ Βαλάντερ

Ο «Φάκελος Καταρίνα» (εκδ. Διόπτρα, μτφ. Βαγγέλης Γιαννίσης) του Jorn Lier Horst έρχεται να επιβεβαιώσει ότι ο νορβηγός συγγραφέας έχει εισέλθει στην εποχή της ωριμότητας και κερδίζει επάξια μια θέση στο πάνθεον των μεγάλων της σύγχρονης σκανδιναβικής σχολής.

Κάθε χρόνο, στην επέτειο της εξαφάνισης της Καταρίνα, ο επιθεωρητής Βίστιν επισκέπτεται τον σύζυγό της Μάρτιν Χάουγκεν, με τον οποίο έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη φιλική σχέση. Αυτή όμως η χρονιά θα συμπέσει με δύο περίεργα γεγονότα. Πρώτα, την απουσία του συζύγου κατά την καθιερωμένη επίσκεψη του Βίστιν και δεύτερο την εμφάνιση του Αντριαν Στίλερ, αστυνομικού της Kripos, της Εθνικής Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Ερευνών από το Οσλο, ο οποίος ενημερώνει τον Βίστιν για την αναψηλάφηση της υπόθεσης εξαφάνισης της Νάντια Κρογκ. Η τελευταία, κόρη πολυεκατομμυριούχου της περιοχής, εξαφανίστηκε την ίδια περίπου περίοδο με την Καταρίνα Χάουγκεν και κατά την άποψη του Στίλερ οι δύο υποθέσεις είναι πιθανό να συνδέονται.

Παρά τις αναμενόμενες επιφυλάξεις του, ο ιδιόρρυθμος αλλά και μεθοδικός Βίστιν αναγκάζεται να συνεργαστεί με τον ορμώμενο από το Οσλο λουσάτο γραφειοκράτη. Μάλιστα, ο Στίλερ, λόγω της ένταξής του στην Kripos, φαίνεται να έχει τον πρώτο λόγο στις διαδικασίες της έρευνας. Ως αποτέλεσμα, ο Βίστιν θα αναλάβει να υλοποιήσει ένα μάλλον περίεργο πλάνο, που έχει στόχο να εκμεταλλευτεί τη σχέση του με τον Μάρτιν Χάουγκεν και να τον πιέσει ψυχολογικά ώστε να εξαναγκαστεί να ομολογήσει τον ρόλο του στην εξαφάνιση της συζύγου του, αλλά και την τυχόν σύνδεσή της με την παράλληλη υπόθεση εξαφάνισης της Νάντια Κρογκ. Ο Βίστιν με την ομάδα του θα οργανώσουν υποδειγματικά μια εκνευριστικά ενδελεχή αστυνομική έρευνα, αναζητώντας το παραμικρό στοιχείο. Οταν ο Βίστιν ανακαλύψει τη σύνδεση των δύο εξαφανίσεων, ο δρόμος ανοίγει και το φως στην άκρη του τούνελ αρχίζει να δείχνει την κατεύθυνση για ένα σκληρό φινάλε, που θα δοκιμάσει τις αντοχές του μοναχικού επιθεωρητή.

Ο συγγραφέας

Ο «Φάκελος Καταρίνα» είναι ένα υποδειγματικό police procedural αστυνομικό μυθιστόρημα, κάτι άλλωστε αναμενόμενο από έναν συγγραφέα που εργάστηκε αρκετά χρόνια ως αστυνομικός στο Λάρβικ και γνωρίζει από πρώτο χέρι τις διαδικασίες της αστυνομικής έρευνας. Ακόμη περισσότερο όμως ο Horst με τα τελευταία έργα του δείχνει ότι ωριμάζει εντυπωσιακά και ως προς τον τρόπο γραφής. Σίγουρος για τον λόγο του, χωρίς να προσπαθεί να εντυπωσιάσει τον αναγνώστη. Γραμμική πλοκή, αν και με αναφορές και πισωγυρίσματα στον χρόνο, χαρακτήρες που έχουν δουλευτεί με επιμονή όσον αφορά το ψυχολογικό τους προφίλ και μια ατμόσφαιρα ρεαλιστική, που κρατάει αποστάσεις από τη συνηθισμένη σκοτεινή ατμόσφαιρα του σύγχρονου Nordic noir. Ο Horst σέβεται τον αναγνώστη, του προσφέρει ένα ρεαλιστικό αστυνομικό μυθιστόρημα με καθορισμένη πλοκή, τον οδηγεί στην εξιχνίαση του μυστηρίου μέσα από αληθινές αστυνομικές πρακτικές και δεν χρησιμοποιεί εύκολα εμπορικά κλισέ και εφέ τηλεοπτικής σειράς για να τον παραπλανήσει.

Ισως το πιο σημαντικό στοιχείο που πιστοποιεί την ωριμότητα του συγγραφέα είναι η εξέλιξη του κεντρικού χαρακτήρα. Πραγματικά, προϊόντος του χρόνου, ο επιθεωρητής Βίστιν φαίνεται να προσομοιάζει όλο και περισσότερο στον αρχετυπικό ήρωα του Mankell, τον μοναδικό Κουρτ Βαλάντερ. Το αναλυτικό μυαλό του, οι σχέσεις με τους συναδέλφους, η επιμονή στη διερεύνηση των φαινομενικά ασήμαντων στοιχείων και η φιλοσοφημένη στάση του στα καθημερινά θέματα δείχνουν συμπεριφορά Βαλάντερ. Ακόμη και η συχνή αναφορά στη σχέση με την κόρη του Λίνε παραπέμπει στην αντίστοιχη σχέση του Βαλάντερ με τη θυγατέρα του.

Για τους μη μυημένους, πιθανόν η επιμονή στη λεπτομέρεια και η επανάληψη των διαδικασιών της έρευνας μέχρι να έρθει στην επιφάνεια κάποιο στοιχείο μπορεί να φανεί κουραστική, αλλά αυτό είναι αποτέλεσμα της πρόθεσης του συγγραφέα να περιγράψει ένα απόλυτα ρεαλιστικό περιβάλλον αυθεντικής αστυνομικής έρευνας. Εξαιρετική η μετάφραση του γνωστού συγγραφέα Βαγγέλη Γιαννίση, αποδίδει με άνεση το ύφος του Νορβηγού.

Jorn Lier Horst
Φάκελος Καταρίνα
Μτφ. Βαγγέλης Γιαννίσης
Εκδ.Διόπτρα, σελ. 496
Τιμή 16,60 ευρώ