Ποιος τελικά φταίει για το «σκάνδαλο του καναπέ»;

Οσοι πίστεψαν ότι το «σκάνδαλο του καναπέ» θα ξεχνιόταν όταν το βίντεο που αποτύπωσε τα πιο αμήχανα δευτερόλεπτα στην πολιτική διαδρομή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σταματούσε να προβάλλεται αδιάκοπα, έπεσαν έξω. Κι αυτό διότι κάθε ημέρα που περνά, από την Τρίτη μέχρι και χθες, η υπόθεση γίνεται ακόμη πιο «καυτή», αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις και καινούργιους πρωταγωνιστές, ενώ νέες λεπτομέρειες έρχονται στο φως της δημοσιότητας, καθώς κανείς δεν θέλει να πάει τον «μουντζούρη» και επιχειρεί να ρίξει την ευθύνη στους άλλους.

Σε διπλωματικό επίπεδο, τα φώτα πέφτουν αναμφίβολα πάνω στην αντιπαράθεση του Μάρτιο Ντράγκι με τον Ταγίπ Ερντογάν. Μια αντιπαράθεση η οποία, ανάμεσα στα άλλα, δημιουργεί και νέα δεδομένα στις μέχρι τώρα μάλλον φιλικές σχέσεις της Ρώμης με την Αγκυρα, ενώ φέρνει τον ιταλό πρωθυπουργό σε μια θέση στην οποία συνήθως μέχρι σήμερα καθόταν ο Εμανουέλ Μακρόν. Ο χαρακτηρισμός του προέδρου της Τουρκίας ως «δικτάτορα» προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση της Αγκυρας, με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να του πετά το γάντι λέγοντας ότι «ο Ντράγκι είναι διορισμένος, ενώ ο Ερντογάν εκλεγμένος».

Είναι βέβαιο, επίσης, ότι η εικόνα της ταπεινωμένης προέδρου της Κομισιόν ενώπιον του «σουλτάνου» θα ενισχύσει τις φωνές εκείνες στην Ευρώπη που θεωρούν ότι με αυτή την Τουρκία δεν υπάρχουν ουσιαστικά περιθώρια διαλόγου και προσέγγισης. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται, φυσικά, για την προσπάθεια επαναπροσέγγισης που αποφάσισαν να κάνουν οι «27» κατά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής.

Τι έκανε – και τι όχι – ο Μισέλ; Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πλευρά που αφορά στο εσωτερικό της ΕΕ, τη δομή της, τη λειτουργία της και τις σχέσεις ανάμεσα στους διάφορους θεσμούς, η οποία ενδεχομένως και να αποδειχθεί πιο σοβαρή. Η Αγκυρα, εξάλλου, επιμένει ότι η κριτική που της ασκείται είναι άδικη, διαρρηγνύει τα ιμάτιά της ότι ουδεμία ευθύνη φέρει για τα όσα συνέβησαν κατά την επίμαχη συνάντηση και ισχυρίζεται πως όσα ζήτησε η άλλη πλευρά σε επίπεδο πρωτοκόλλου ικανοποιήθηκαν πλήρως. «Η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία δεν ζήτησε διαφορετικό διακανονισμό για τις θέσεις, περιμέναμε από τους επισκέπτες να έχουν συμφωνήσει μεταξύ τους», δηλώνουν κυβερνητικές πηγές στην τουρκική πρωτεύουσα σύμφωνα με τον ανταποκριτή της ιταλικής «La Repubblica». Ο ίδιος, μάλιστα, επικαλείται ένα ανώνυμο αλλά υψηλόβαθμο τούρκο διπλωμάτη που υπονόησε πως το «σκάνδαλο του καναπέ» ήταν αποτέλεσμα της «αντιζηλίας» ανάμεσα στη Φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.

Αυτή η εκδοχή επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση του τελευταίου, ο οποίος ούτως ή άλλως δέχεται σφοδρές επικρίσεις στις Βρυξέλλες για το γεγονός ότι δεν αντέδρασε μπροστά στην εμφανή προσβολή που δέχθηκε η ομόλογός του της Κομισιόν. Φαίνεται δε πως θα υπάρχουν πολλά τα οποία θα πρέπει να εξηγήσει στους ευρωβουλευτές, οι οποίοι κάλεσαν και τους δύο σε «ανάκριση» στην ολομέλεια του σώματος προς το τέλος του μήνα. Πολύ περισσότερο, καθώς όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι οι διαπραγματεύσεις που αφορούσαν το «πρωτόκολλο» της επίσκεψης στην Αγκυρα έγιναν εξ’ ολοκλήρου από την ομάδα του Μισέλ.

Θα μπορούσε να είναι χειρότερα. Ο επικεφαλής της ομάδας αυτής, Ντομινίκ Μαρό, έχει τη δική του εκδοχή: Ισχυρίζεται – κάτι που φαίνεται πως ισχύει – ότι δεν επετράπη σε κανέναν να πραγματοποιήσει «αυτοψία» στη διάταξη των θέσεων εντός της αίθουσας στην οποία θα πραγματοποιούνταν η επίσημη συνάντηση και, κατά συνέπεια, δεν υπήρχε δυνατότητα να ζητηθούν αλλαγές. Από την πλευρά του, ο νέος σύμβουλος για ζητήματα διπλωματίας της προέδρου της Κομισιόν, Φερνάντο Αντρεσεν Γκιμαράες, αφήνει να εννοηθεί ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι ακόμη χειρότερα.

Για του λόγου το αληθές, όπως αναφέρει το Politico, μόλις την τελευταία στιγμή αποτράπηκε να βρεθεί η Φον ντερ Λάιεν σε θέση… συμβούλου δίπλα στον Μισέλ κατά τη διάρκεια του γεύματος που προηγήθηκε της συνάντησης. Κι αυτό διότι είχε προβλεφθεί γι’ αυτήν μια καρέκλα πολύ πιο «ταπεινή» σε σύγκριση με αυτές που προορίζονταν για τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Τουρκίας, η οποία αντικαταστάθηκε μετά από σχετικό αίτημα του Γκιμαράες.

Μάλλον έχουμε πολλά να μάθουμε ακόμη.