Εμβολιασμός των παιδιών, η νέα μεγάλη πρόκληση

Στα μέσα της περασμένης εβδομάδας, οι Pfizer / BioNTech ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής του εμβολίου τους κατά της Covid-19 σε 2.260 εφήβους ηλικίας 12-15 χρόνων: το εμβόλιο αποδείχθηκε, όπως είπαν, εξαιρετικά αποτελεσματικό στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα, ίσως περισσότερο και από ό,τι στους ενηλίκους. Κανένα παιδί στην ομάδα που εμβολιάστηκε δεν νόσησε (ενώ στην ομάδα στην οποία χορηγήθηκε πλασέμπο καταγράφηκαν 18 μολύνσεις), όλα είχαν ισχυρή ανοσοαπόκριση και κανένα δεν εμφάνισε σοβαρές παρενέργειες. Τα αποτελέσματα της έρευνας δεν έχουν βέβαια ακόμα αξιολογηθεί από ομοτίμους. Μέσα σε λίγες ώρες, ωστόσο, ισραηλινός αξιωματούχος ανακοίνωσε πως ο εμβολιασμός παιδιών ηλικίας 12-15 χρόνων ενδέχεται να ξεκινήσει στο Ισραήλ ακόμα και μέσα στον μήνα, αρκεί βέβαια να δοθεί πρώτα η ανάλογη άδεια από την αμερικανική FDA και το ισραηλινό υπουργείο Υγείας.

Καμία άλλη χώρα δεν έχει παρουσιάσει προς το παρόν κάποιο αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα. Λογικό: το Ισραήλ ηγείται της παγκόσμιας εμβολιαστικής εκστρατείας κατά της Covid-19. Μέχρι την Παρασκευή είχε λάβει τουλάχιστον μία δόση εμβολίου το 60,73% του πληθυσμού του, έναντι 46,29% στη Βρετανία, 31,16% στις ΗΠΑ και 12,5% στην ΕΕ. Πολλοί ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν πως από τη στιγμή που καταστούν διαθέσιμα τα εμβόλια σε όλους τους ενηλίκους, τα παιδιά πρέπει να γίνουν το επόμενο εμβολιαστικό μέτωπο, με την ίδια αίσθηση του κατεπείγοντος – ειδάλλως, δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε έναν πλήρη έλεγχο της πανδημίας. Οταν εμβολιάζονται μόνο ενήλικοι, αφήνεται ευάλωτος «έναν τεράστιος, ανοσολογικά αφελής πληθυσμό», επισημαίνει στο περιοδικό «American Scientist» ο παιδίατρος Τζέιμς Κόνγουεϊ, αναπληρωτής διευθυντής του Global Health Institute στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν. Χωρίς ένα παιδιατρικό εμβόλιο, «η νόσος, ακόμα και αν τα παιδιά μας δεν αρρωστήσουν βαριά από αυτή, θα συνεχίσει να κυκλοφορεί».

Αφού πρώτα περίμεναν ώστε να έχουν δεδομένα αρκετών μηνών που να επιβεβαιώνουν την ασφάλεια των εμβολίων στους ενηλίκους, αρκετές εταιρείες πραγματοποιούν επί του παρόντος κλινικές δοκιμές σε εφήβους ή παιδιά. Πέραν της Pfizer, δοκιμές σε εφήβους 12-17 χρόνων πραγματοποιεί και η Moderna. Και οι δύο εταιρείες ξεκίνησαν επίσης τον Μάρτιο δοκιμές σε παιδιά από έξι μηνών έως και 11 χρόνων. Αντίστοιχα σχέδια ανακοίνωσε επίσης πρόσφατα η Johnson & Johnson. Οπως σημειώνουν βέβαια στους «New York Times» ο δρ. Τζέρεμι Σάμιουελ Φάουστ, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και η δρ. Αντζελα Ράσμουσεν, ιολόγος στο Global Health Science and Security του πανεπιστημίου της Τζορτζτάουν, οι ειδικοί έχουν λόγους να ανησυχούν πως όταν καταστούν διαθέσιμα παιδιατρικά εμβόλια, τα ποσοστά εμβολιασμού θα είναι χαμηλά. Οι στατιστικές δείχνουν άλλωστε πως τα παιδιά αντιμετωπίζουν πολύ μικρότερο κίνδυνο νοσηλείας με Covid-19 σε σύγκριση με τους ενηλίκους, και οι θάνατοι είναι σπάνιοι. Οι γονείς μπορεί λοιπόν να αναρωτηθούν: προς τι η βιασύνη;

Ενας λόγος να εμβολιαστούν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα παιδιά, σημειώνουν οι δύο ειδικοί, είναι πως ακόμα και ένας μικρός αριθμός σοβαρών περιπτώσεων Covid-19 ανάμεσά τους αξίζουν τον «κόπο» του εμβολιασμού. Το άχθος των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της Covid-19 στα παιδιά – συμπεριλαμβανομένων και των σπάνιων αλλά σοβαρών περιπτώσεων φλεγμονώδους συνδρόμου – παραμένει ασαφές, ιδιαίτερα από τη στιγμή που πολλά έχουν ασυμπτωματικές μολύνσεις οι οποίες δεν διαγιγνώσκονται. Ομως ο πιο σημαντικός και ο λιγότερο αναγνωρισμένος λόγος να εμβολιαστούν γρήγορα τα παιδιά είναι η πιθανότητα να συνεχίσει να διασπείρεται ο ιός και να μεταλλαχθεί στην πορεία σε πιο επικίνδυνα στελέχη, ανάμεσά τους και στελέχη που θα μπορούσαν να βλάψουν και παιδιά και ενηλίκους. Ο δρ. Φάουστ και η δρ. Ράσμουσεν μιλούν μάλιστα για πιθανό ενδεχόμενο να προκύψουν στελέχη που προκαλούν σοβαρότερη νόσηση στα παιδιά από τα ίδια τα παιδιά, ιδιαίτερα καθώς προχωρούν οι εμβολιασμοί των ενηλίκων και γίνονται οι τελευταίοι λιγότερο φιλόξενοι ξενιστές. Αλλά σε κάθε περίπτωση, όπως προειδοποίησε και ο επικεφαλής επιδημιολόγος των ΗΠΑ, δρ. Αντονι Φάουτσι, προκειμένου να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης και να ελεγχθεί η πανδημία, το πιθανότερο είναι πως θα χρειαστεί να εμβολιαστούν και τα παιδιά.