Ο σκηνοθέτης των «ανθρώπων που κάνουν τη “δουλειά”»

«Τρέφω μεγάλη αγάπη για την Ελλάδα ξέρεις…» θυμάμαι ακόμα και σήμερα να μου λέει ο σκηνοθέτης Μπερτράν Ταβερνιέ που πέθανε σε ηλικία 80 ετών (γεννήθηκε στις 25 Απριλίου 1941 στη Λυών). Ηταν μια αγάπη που είχε πάρει από τη γυναίκα του, η οποία, καθότι κόρη διπλωμάτη, πέρασε πολλά χρόνια στην Ελλάδα ως έφηβη. Η συνέντευξη είχε γίνει τηλεφωνικά με αφορμή την ταινία «Η πριγκίπισσα του Μονπενσιέ» (2011), ένα επιβλητικό μα και σκοτεινό δράμα εποχής του Ταβερνιέ, ο οποίος ασχολήθηκε με πολλά είδη. Ενδιαφερόταν πάντα για τη ματιά των ανθρώπων που ζούσαν από πρώτο χέρι τα γεγονότα, που βρίσκονταν μέσα στα πράγματα. «Οι περισσότερες ταινίες μου έχουν να κάνουν με τον λαό» του αρέσει να λέει. Ενας αστυνομικός που προσπαθεί να καταπολεμήσει τα ναρκωτικά («Νόμος 627»), μια οικογενειακή συγκέντρωση στο ύπαιθρο («Μια Κυριακή στην εξοχή»), η πολεμική βία μέσα από τα μάτια των απλών στρατιωτών («Λοχαγός Κονάν»).

«Λατρεύω να βρίσκομαι στο πλευρό των ανθρώπων που καλούνται να κάνουν τη “δουλειά” και τις περισσότερες φορές δεν έχουν ιδέα για το τι ακριβώς είναι αυτή η δουλειά» μου είχε πει. Ακόμα και ο αξιωματικός που υποδύεται ο αγαπημένος του ηθοποιός (και συνεργάτης σε πολλές ταινίες) Φιλίπ Νουαρέ στην ταινία «Η ζωή και τίποτ’ άλλο» δεν είναι των σαλονιών παρά «χώνει τα χέρια του μέσα στη βρωμιά, πολύ κοντά στους στρατιώτες του». Παράλληλα με το να γυρίζει ταινίες, ο Μπερτράν Ταβερνιέ έγραφε βιβλία για τον κινηματογράφο και διατηρούσε blog μέσω του οποίου μοιραζόταν σκέψεις και συναισθήματα με όσους τον παρακολουθούσαν. Στο «Αmis américains – Εntretiens avec les grands auteurs d’Ηollywood» ο σκηνοθέτης έγραψε για τους αμερικανούς σκηνοθέτες που τον επηρέασαν περισσότερο από κάθε άλλον, αυτούς που ο ίδιος θεωρούσε «φίλους του»: τον Τζον Φορντ, τον Μπίλι Γουάιλντερ, τον Τζον Χιούστον αλλά και τον Μάρτιν Σκορσέζε, ο οποίος μάλιστα έχει παίξει σε ταινία του Ταβερνιέ, το «Μετά τα μεσάνυχτα», για την οποία ο πρωταγωνιστής της, Ντέξτερ Γκόρντον, είχε προταθεί για το Οσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου.

Γιάννης Ζουμπουλάκης