«…κι οι δυο Ελλάδες σιγοπίνουν το ποτό»

Συμπληρώθηκε ήδη ένας χρόνος από τότε που μπήκε στη ζωή μας η αποστολή μηνύματος προκειμένου να βγούμε από το σπίτι μας. Μου το θύμισαν οι σχετικές επετειακές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περί «ενοικίασης σκύλου για κωδικό 6» και κάτι φωτογραφίες με καναρίνια, χελώνες και γάτες που, υποτίθεται, τις έβγαζαν βόλτα με λουράκι. Ηταν ακόμη η εποχή της «κορωνοϊκής αθωότητας» – αν μπορούμε να το πούμε έτσι. Τότε που ακόμη φοβόμασταν αυτό που δεν ξέραμε, καθηλωνόμασταν μπροστά στις τηλεοράσεις στις 6 το απόγευμα για να δούμε Τσιόρδα και Χαρδαλιά και ήμασταν πολύ σχολαστικοί στην αποστολή των μηνυμάτων στο 13033. Στα κενά μας – μην ξεχνάμε και το εθνικό μας χόμπι – τσακωνόμασταν για το αν πήρε λεφτά και πόσα ο Σπύρος Παπαδόπουλος για την καμπάνια.

Από τότε πέρασαν… χρόνια πολλά μέσα σε λίγους μήνες. Αυτά που μας χωρίζουν τώρα είναι πιο πολλά από αυτά που μας ένωναν τότε. Κι ας είναι ο κίνδυνος μεγαλύτερος, τα κρούσματα, οι διασωληνωμένοι, οι νεκροί περισσότεροι. Δεν ξέρω πώς το λένε αυτό στην ψυχολογία, εγώ, με κινηματογραφική έμπνευση, το λέω «Χορεύοντας με τον εχθρό». Νομίζω ότι έτσι, περίπου, συμβαίνει με όλες τις κρίσεις. Συνηθίζεις τον κίνδυνο – μπορεί και να μη γίνεται διαφορετικά. Και μένει το «ρήγμα» που προκάλεσε ο «σεισμός». Για να φανερώσει αυτά που προσπαθούσαμε να κρύψουμε. Και να ενεργοποιήσει δυνάμεις που ίσως θα ήταν πιο βραδυκίνητες.

Ενα χρόνο μετά τα πρώτα μηνύματα στο 13033 οι «δυο Ελλάδες σιγοπίνουν το ποτό» όπως το λέει ο Σαββόπουλος στο «Γεννήθηκα στη Σαλονίκη». Και οι δύο σε αριθμούς. Η μια είναι η Ελλάδα του Κυριάκου Πιερρακάκη. Ενα χρόνο μετά το λανσάρισμα του gov.gr, έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 94 εκατομμύρια ψηφιακές συναλλαγές με δημόσιες υπηρεσίες που, με τις προηγούμενες συνθήκες, θα έπρεπε να γίνουν με ραντεβού. Να το κάνουμε πενηνταράκια; Κάθε κάτοικος αυτής της χώρας απέφυγε, μέσα σε 12 μήνες, δέκα, περίπου, επισκέψεις σε υπηρεσίες και γραφεία του Δημοσίου με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Η άλλη Ελλάδα είναι αυτή των νεοαγανακτισμένων. Αυτών που στη χειρότερη φάση της πανδημίας – και όχι μόνο στη χώρα μας – έκαναν μέσα σε 52 ημέρες 632 πορείες και διαδηλώσεις. Οι μισές για τον Κουφοντίνα. Και όλες σχεδόν υποκινούμενες αμέσως ή εμμέσως πλην σαφώς από κόμματα και συλλογικότητες της αντιπολίτευσης. («Και λίγες ήταν» σχολίασε ο ηθοποιός Κλέων Γρηγοριάδης που τώρα είναι βουλευτής του «Μέρα25»).

Το «αύριο» και το «χθες» μέσα στο ίδιο, συμβολικά, 24ωρο. Η Ελλάδα που φεύγει μπροστά και μια άλλη που μηρυκάζει το παρελθόν της – και μάλιστα το χειρότερο – και σέρνεται πίσω από τις ιδεοληψίες της.

Και τα πιστεύετε όλα αυτά;  

Πόσο τραγική φαίνεται η «Ελλάδα των 632 διαδηλώσεων» όταν τη συγκρίνεις με την άλλη. Στα όρια του κωμικοτραγικού αν δεν προκαλούσε αύξηση των κρουσμάτων. Και μου θυμίζει μια ιστορία από τα βάθη της δεκαετίας του 1990 – μπορεί να ήταν και του 1980. Μια ηλικιωμένη θεία μου είχε φέρει κάποια γυναίκα από το νησί για να τη βοηθά και να την προσέχει. Επειδή η γυναίκα είχε στενούς συγγενείς που είχαν μεταναστεύσει πρόσφατα στις ΗΠΑ, η θεία τής είπε ότι μπορούσε, όποτε ήθελε, να τους παίρνει τηλέφωνο. «Να τους παίρνεις όμως απόγευμα, όταν στην Αμερική δηλαδή είναι πρωί. Διότι αν τους πάρεις τις δικές μας πρωινές ώρες, θα τους ξυπνήσεις μέσα στη νύχτα».

Επειδή η νησιώτισσα δυσκολευόταν να συλλάβει τη διαφορά της ώρας, η θεία της εξήγησε την κίνηση της Γης σε σχέση με τον Ηλιο. Για να εισπράξει, σε υποτιμητικό ύφος, την απάντηση. «Και τώρα εσείς, μορφωμένη γυναίκα, τα πιστεύετε αυτά;».