Καταποντίστηκε η λίρα μετά την καρατόμηση Αγκμπάλ

Με τα μάτια στραμμένα στην ισοτιμία της λίρας Τουρκίας βρίσκονται σήμερα οι αγορές μετά την καρατόμηση έκπληξη του επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της χώρας που είναι η τρίτη από τα μέσα του 2019. Ήδη με το άνοιγα της διαπραγμάτευσης στις αγορές της Ασίας (αργά χθες το βράδυ ώρα Ελλάδος) η λίρα έκανε βουτιά 17% με την ισοτιμία να φτάνει στα 8,397 δολάρια.

Με τα μάτια στραμμένα στην ισοτιμία της λίρας Τουρκίας βρίσκονται σήμερα οι αγορές μετά την καρατόμηση έκπληξη του επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της χώρας, που είναι η τρίτη από τα μέσα του 2019.

Ο Ταγίπ Ερντογάν πήρε το πόστο του κεντρικού τραπεζίτη από τον Νατσί Αγκμπάλ, ο οποίος είχε τοποθετηθεί στη θέση αυτή μόλις πριν από πέντε μήνες και είχε κερδίσει τη στήριξη των αγορών καθώς προχώρησε σε επιθετική αύξηση των επιτοκίων κατά 875 μονάδες βάσης, οδηγώντας τα στο 19% σε μια προσπάθεια να ανακόψει τη βουτιά της λίρας. Ο διάδοχός του μάλιστα είναι πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της Halkbank, της τράπεζας που κατηγορήθηκε από τους Αμερικανούς για σπάσιμο κυρώσεων κατά του Ιράν, με δίκες να εκκρεμούν στις ΗΠΑ για το θέμα.

Λίγες ώρες μετά την πιο τελευταία αυτή αύξηση επιτοκίων, κατά 200 μονάδες βάσης που ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτή που αναμενόταν, ο Ερντογάν – ο οποίος είναι υπέρμαχος των χαμηλών επιτοκίων – πήρε το «κεφάλι» του Αγκμπάλ. Η νέα αυτή κίνηση της μεγάλης αύξησης των επιτοκίων έγινε σε μια προσπάθεια της κεντρικής τράπεζας υπό τον Αγκμπάλ να μπουν οι βάσεις για να αντιμετωπιστεί ο πολύ υψηλός πληθωρισμός στη χώρα, που τρέχει σήμερα με περίπου 16%. Επίσης έγινε για να στηριχτεί η λίρα, η οποία τελευταία είχε αρχίσει ξανά να υποχωρεί έναντι του δολαρίου.

Μένει τώρα να φανεί πώς υποδέχονται σήμερα οι αγορές το νέο αυτό ανακάτεμα της τράπουλας στο οικονομικό επιτελείο της Τουρκίας. Η ισοτιμία της λίρας Τουρκίας είχε διαμορφωθεί την προηγούμενη εβδομάδα στο 7,2185 έναντι του δολαρίου. Υπό τον Αγκμπάλ η λίρα Τουρκίας είχε ενισχυθεί κατά 18% επειδή οι αγορές προσδοκούσαν επιστροφή σε πιο ορθόδοξη νομισματική πολιτική, μακριά από την επιρροή της Αγκυρας και του Ερντογάν προσωπικά που ήθελε πιο χαμηλό κόστος δανεισμού. Μέσα στο 20% η λίρα είχε φτάσει να υποχωρεί κατά 20% έναντι του δολαρίου, ενώ ο πληθωρισμός είχε εκτοξευτεί σε διψήφια ποσοστά όπου βρίσκεται και σήμερα. Η οικονομία πάντως είχε παρουσιάσει ανάπτυξη κατά 1,8% πέρσι. Το τέταρτο τρίμηνο η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας είχε φτάσει το 5,9%.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας προ Αγκμπάλ να στηριχτεί η οικονομία με χαμηλά επιτόκια, πέρσι τα αποθέματα της Τουρκίας περιλαμβανομένου και του χρυσού υποχώρησαν κατά 20% στα 85 δισ δολάρια. Τα συναλλαγματικά αποθέματα μειώθηκαν στο μισό φτάνοντας τα 20 δισ. δολάρια. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι ο προκάτοχος του Αγκμπάλ είχε κάνει παρεμβάσεις στην αγορά για να στηριχτεί η λίρα ύψους 100 δισ. δολ. χωρίς κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Νέος επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας είναι ο Σαχάπ Καβτσιόγλου, ο οποίος είναι πρώην βουλευτής του κυβερνητικού κόμματος ΑΚΡ του Ερντογάν και πρώην τραπεζίτης. Ο Καβτσιόγλου, ο τέταρτος κεντρικός τραπεζίτης της Τουρκίας μέσα σε διάστημα πέντε ετών, έχει διατελέσει υποδιευθυντής στη Halkbank.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τώρα εάν και πώς ο Καβτσιόγλου θα αναστρέψει τις μεγάλες αυξήσεις των επιτοκίων του Αγκμπάλ, διαδικασία που εάν γίνει με ταχύ ρυθμό μπορεί να προκαλέσει νέους ισχυρούς τριγμούς στο εθνικό νόμισμα της χώρας.

Ο Καβτσιόγλου είναι καθηγητής σε τραπεζικά θέματα στο Πανεπιστήμιο του Μαρμαρά και αρθρογράφος στην φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Γενί Σαφάκ». Η εφημερίδα είχε ασκήσει αυστηρή κριτική στην απόφαση της κεντρικής τράπεζας την Παρασκευή να αυξηθούν τα επιτόκια αναφέροντας ότι η απόφαση αυτή αγνοεί τις ανάγκες των πολιτών της Τουρκίας και πως ευνοεί τους πλούσιους στο εξωτερικό. Ο νέος επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας ασπάζεται την αντισυμβατική θεωρία του Ερντογάν για τη σχέση μεταξύ υψηλών επιτοκίων και υψηλού πληθωρισμού.