Θερμοπύλες
«Το 2021 είναι η επέτειος για τα 2.500 χρόνια από τη Μάχη των Θερμοπυλών, η οποία μνημονεύεται στο ποίημα. Μία ήττα των πιστών στο καθήκον Ελλήνων («οι Μήδες» τελικά διάβηκαν), αλλά και αιώνιο σύμβολο για το ψυχικό σθένος και την αυτοθυσία. Ο Καβάφης έγραψε αρκετά ποιήματα για την αρχαία Σπάρτη, μια πόλη που ξεκάθαρα τον γοήτευε, αν και τα περισσότερα – όπως το συγκεκριμένο – ήταν εν μέρει πεσιμιστικά»
Περιέχεται στα «Ποιήματα 1897-1933», πρώτη τυποποιημένη έκδοση στον «Ίκαρο» το 1963). Ο Πωλ Κάρτλιτζ προτείνει για την αγγλική γλώσσα τη μετάφραση του Ευάγγελου Σαχπέρογλου στο «154 poems» (2003)
Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των
όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κι ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κι ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.
Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κι οι Μήδοι επιτέλους θα διαβούνε.














