Οταν το ατσάλι λύγισε

Την τελευταία φορά που ο σερ Αλεξ Φέργκιουσον μας άνοιξε την πόρτα της ζωής του, προκάλεσε αιματοκύλισμα. Πολλά κεφάλαια του «My Autobiography» που δημοσιεύτηκε το 2013 έφεραν σε πολύ δύσκολη θέση προσωπικότητες του αγγλικού και παγκόσμιου ποδοσφαίρου όπως τον Ρόι Κιν, τον Ντέιβιντ Μπέκαμ, τον Αρσέν Βενγκέρ και τον Ράφα Μπενίτεθ.

Ο σκληρός Φέργκιουσον με τις αγριοφωνάρες του, τον οποίον έτρεμαν και οι πιο σκληροί παίκτες που πέρασαν από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, μαλάκωσε. Η εγκεφαλική αιμορραγία και η σκέψη πως δεν θα ξαναδεί τον ήλιο ανέδειξαν την ευαίσθητη πλευρά του Σκωτσέζου των παγωμένων ορυχείων του Γκόβαν και του φανατισμού του Ολντ Τράφορντ.

Στο θαυμάσιο ντοκιμαντέρ διάρκειας 107 λεπτών, με τον χαρακτηριστικό για τον Φέργκι τίτλο «Never Give In», σκηνοθετημένο από τον γιο του Τζέισον, ανακαλύπτουμε μια άγνωστη προσωπικότητα.

Το φιλμ ξεκινά με το ηχητικό ντοκουμέντο από την κλήση του Τζέισον στα επείγοντα, νωρίς το πρωί της 5ης Μαΐου για να ενημερώσει για την κατάρρευση του διάσημου πατέρα του. Ο νευροχειρουργός Τζόσι Τζορτζ που προσέφερε τις πρώτες βοήθειες στον Φέργκιουσον μετά τη διακομιδή του στο νοσοκομείο Salford Royal με εγκεφαλική αιμορραγία λέει στην κάμερα πως υπήρχαν 80% πιθανότητες να μην επιβίωνε.

«Υπήρχαν πέντε περιστατικά με εγκεφαλικές αιμορραγίες εκείνη την ημέρα», λέει ο Φέργκιουσον. «Οι τρεις πέθαναν. Οι δύο επιβίωσαν. Αντιλαμβάνεσαι πως είσαι τυχερός».

«Ηταν μία υπέροχη ημέρα, το θυμάμαι αυτό. Αναρωτήθηκα πόσες ηλιόλουστες μέρες θα έβλεπα ξανά. Το έβρισκα δύσκολο».

«Δεν ήθελα να χάσω
τη μνήμη μου»

Το πρώτο πράγμα που φοβήθηκε ο 79χρονος σήμερα Φέργκιουσον, ήταν μήπως χάσει τη μνήμη του καθώς η ανάρρωσή του πήγε πίσω. Μετά την πίεση που άσκησε ο ίδιος στον εαυτό του για την ταχύτερη επάνοδό του και τους πολλούς επισκέπτες που δέχτηκε στο νοσοκομείο, έχασε τη φωνή του. «Προσπάθησα να μιλήσω αλλά δεν μπορούσα. Ηρθε ένας από τους γιατρούς και έκλαιγα γιατί ένιωθα αβοήθητος».

Με τη βοήθεια ενός ειδικού θεραπευτή ο Φέργκιουσον επανέκτησε την ομιλία του ύστερα από δέκα ημέρες. «Δεν ήθελα να χάσω τη μνήμη μου. Θα ήταν τρομερό βάρος για την οικογένειά μου αν καθόμουν στο σπίτι χωρίς να ξέρω ποιος είμαι».

«Δύο γιατροί μπήκαν και είπαν “γράψε τα ονόματα των μελών της οικογένειάς σου, τα ονόματα των φίλων σου, των ομάδων σου, των παικτών σου”. Αρχισα να γράφω, και να γράφω και να γράφω».

Ο Φέργκιουσον κοίταξε ξανά κάποιες από τις σημειώσεις του για τους σκοπούς της ταινίας και παραδέχτηκε πως του ήταν αδύνατο να τις διαβάσει.

«Ολα αυτά μπήκαν μέσα μου. Αυτό που συνειδητοποιείς είναι “τι συμβαίνει όταν πεθάνεις;”».

«Δεν θυμάμαι τίποτα. Οταν κατέρρευσα εκείνο το πρωινό του Σαββάτου δεν είχα ιδέα τι συνέβη. Μου λένε ότι καθόμουν και μιλούσα στο νοσοκομείο Μάκλσφιλντ πριν πάω στο Σάλφορντ, αλλά δεν θυμάμαι τίποτα. Δεν είμαι βέβαιος, όταν έρχεται η στιγμή και πεθαίνεις, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να φύγεις».

«Τις στιγμές που είσαι μόνος σου υπάρχει εκείνος ο πόνος και η μοναξιά που τρυπάει το μυαλό σου. Δεν θες να πεθάνεις. Εκεί βρισκόμουν. Αυτά τα πράγματα περνούσαν συνέχεια από το μυαλό μου».

Η στροφή
στη ζωή του

Αξιοποιώντας υλικό 550 ωρών το ντοκιμαντέρ αναφέρεται στα νεανικά χρόνια του Φέργκιουσον στη Γλασκώβη και φτάνει μέχρι τον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ του 1999 τον οποίον αποκαλεί «χωρίς αμφιβολία τη σημαντικότερη στιγμή μου ως προπονητή».

Τα νεανικά του χρόνια ήταν σκληρά. Ενα βίντεο που παρουσιάζεται για πρώτη φορά δείχνει τον μαθητευόμενο στα ναυπηγεία του Γκόβαν, Φέργκιουσον, να ηγείται πορείας το 1960 κατά την απεργία των εργατών που απαιτούσαν υψηλότερες αποδοχές.

«Υπάρχουν στιγμές στη ζωή σου που λες πως έκανα κάτι που άξιζε», λέει εκφράζοντας την περηφάνια του για τον ρόλο που έπαιξε σε εκείνες τις απεργίες.

Τα επόμενα χρόνια, ως ποδοσφαιριστής της Σεντ Τζόνστον, κατέληξε έπειτα από καβγά στη φυλακή, ενώ σταμάτησε να μιλά με τον πατέρα του για δύο χρόνια.

«Είχα αποθαρρυνθεί για το ποδόσφαιρο γιατί δεν ήμουν συνέχεια παίκτης της πρώτης ομάδας.

Η καριέρα μου πήγαινε από το κακό στο χειρότερο. Αρχισα να βγαίνω τα βράδια της Παρασκευής, μία ημέρα πριν από τους αγώνες. Ο πατέρας μου συνήθιζε να μου λέει “δεν μπορείς να πηγαίνεις για χορό αν έχεις αύριο αγώνα”. Αυτός ήταν ο λόγος που μαλώσαμε. Ηρθε ένα σημείο που μου είπε “τράβα τον δρόμο σου και θα δούμε τι θα συμβεί”. Για δύο χρόνια, από το 1961 μέχρι το 1963 δεν μιλούσαμε. Ενα βράδυ βγήκα έξω και μέθυσα, μπλέχτηκα σε καβγά και κατέληξα στη φυλακή. Πήγα στο δικαστήριο και μου επιβλήθηκε πρόστιμο τρεις στερλίνες. Αυτή η περίοδος πάντα στριφογυρίζει στο μυαλό μου και πάντα το μετανιώνω».

Η ζωή του Φέργκιουσον άλλαξε πορεία όταν πέτυχε χατ τρικ στο παιχνίδι της Σεντ Τζόνστον με τη Ρέιντζερς, τον Δεκέμβριο του 1963. Ξαναμίλησε με τον πατέρα του και αφοσιώθηκε στο ποδόσφαιρο.

Στην ερώτηση αν ποτέ είχε αμφιβάλει πως θα κατακτούσε όλα αυτά για τα οποία προσπαθούσε, ο Φέργκιουσον λέει στον κινηματογραφικό φακό: «Υπήρχαν περίοδοι όπου δεν κέρδιζα παιχνίδια αλλά είχα πίσω μου μια εργατική τάξη. Ποτέ δεν είχα αμφιβολίες. Πάντα ήμουν θετικός για το πού πήγαινα. Οι αμφιβολίες προέρχονταν από άλλους ανθρώπους, όχι από μένα».