Πρώτη αιτία θανάτου και στις γυναίκες

Η πεποίθηση ότι το… ισχυρό φύλο έχει πιο αδύναμη καρδιά είναι ένας ακόμα «μύθος» που καταρρίπτεται. Οπως προκύπτει από νέα δεδομένα, οι γυναίκες δεν αποτελούν πλέον πληθυσμό «χαμηλού κινδύνου» για την ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου. «Υπάρχει μια αύξηση σε ηλικίες κάτω των 55 ετών. Επιπλέον, τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες, όπως και στους άνδρες. Μετά ακολουθούν οι παθήσεις του αναπνευστικού και οι κακοήθειες – με πρώτο τον καρκίνο του μαστού» υπογράμμισε ο κ. Ιωάννης Κανακάκης, πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και διευθυντής Καρδιολογίας στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα».

Η «εύθραυστη» γυναικεία καρδιά ήταν άλλωστε το κύριο θέμα σχετικής εκδήλωσης που διοργανώθηκε με αφορμή την Ημέρα της Γυναίκας από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία και την Ελληνική Εταιρεία Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας.

Διάγνωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσαν οι επιστήμονες, ένας στους τρεις θανάτους στις γυναίκες οφείλεται σε καρδιαγγειακές παθήσεις, παρ’ όλα αυτά έχει διαπιστωθεί ότι οι ασθενείς γένους θηλυκού καθυστερούν στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας ύστερα από ένα οξύ καρδιακό επεισόδιο – όπως είναι για παράδειγμα το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Επιπροσθέτως όμως προκύπτει και καθυστέρηση στη διάγνωση λόγω μη τυπικών συμπτωμάτων, καθώς οι γυναίκες δεν παρουσιάζουν τις ίδιες ανησυχητικές και συνεπακόλουθα προειδοποιητικές εκδηλώσεις για τις οποίες συνήθως διαμαρτύρονται οι άνδρες.

Παρ’ όλα αυτά και όπως υπογράμμισε ο κ. Κανακάκης, «με την πρόληψη αποφεύγουμε τις καρδιακές παθήσεις σε ένα ποσοστό 80%». Γι’ αυτό και ο ειδικός επισήμανε ότι είναι αναγκαίος ο προληπτικός έλεγχος και για τα δύο φύλα.

Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι μόνο στη Γηραιά Ηπειρο το 2019 έχασαν τη ζωή τους 4 εκατομμύρια γυναίκες και ότι οι μισοί από αυτούς τους θανάτους εκτιμάται πως οφείλονται σε στεφανιαία νόσο ή σε αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

«Οι γυναίκες γενικώς είναι πιο ευάλωτες σε κάποιους παράγοντες κινδύνου και έχουν και διαφορετική αντίδραση σε αυτούς. Για παράδειγμα, διατρέχουν 25% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρδιαγγειακά νοσήματα οι καπνίστριες, ενώ οι εκδηλώσεις της αθηροσκλήρωσης στις γυναίκες εμφανίζονται 14 χρόνια αργότερα από τους άνδρες» επισήμανε από την πλευρά της η διευθύντρια Καρδιολογίας στο νοσοκομείο «Τζάνειο» Γιαννακοπούλου Βασιλική.

Διαφορετικά συμπτώματα. Αντίστοιχα και σύμφωνα με την ειδικό, οι γυναίκες και οι άνδρες δεν περιγράφουν με τον ίδιο τρόπο τα συμπτώματα του εμφράγματος, γεγονός που υπογραμμίζει το διαφορετικό «προφίλ» των ασθενών ανάλογα με το φύλο τους. Πιο συγκεκριμένα, η ναυτία και ο εμετός, ο πόνος στο σαγόνι, στον λαιμό ή στο επάνω μέρος της πλάτης και η πίεση στο κάτω μέρος του θώρακα ή στην άνω κοιλιακή χώρα αποτελούν κοινά συμπτώματα, όπως και ο πόνος στο στήθος σε κάποιες περιπτώσεις αλλά και η δυσκολία στην αναπνοή. Από τις μαρτυρίες των γυναικών προκύπτει εντούτοις ότι βιώνουν το έμφραγμα και με συμπτώματα που οι άνδρες σπανίως περιγράφουν, όπως είναι για παράδειγμα η λιποθυμία, η δυσπεψία και η υπερβολική κόπωση.

Εν τω μεταξύ, εντυπωσιακό ήταν και το εύρημα που αναδείχθηκε από τις ομιλίες των γυναικών επιστημόνων, ότι «γυναικεία νοσήματα και καταστάσεις», όπως είναι το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, η υποθαλαμική αμηνόρροια, οι επιπλοκές της κύησης, π.χ. η προεκλαμψία, η υπέρταση της κύησης, οι επανειλημμένες αποβολές, ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης, οι εξάψεις που παρατηρούνται στην εμμηνόπαυση κ.ά., αποτελούν «καμπανάκι κινδύνου» για μελλοντική εμφάνιση του μεταβολικού συνδρόμου, σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων στις γυναίκες. Μάλιστα, αποτελούν «δείκτη» και για αντίστοιχη εμφάνιση προβλημάτων μελλοντικά στα παιδιά που κυοφορήθηκαν από τις μητέρες αυτές, όπως είναι το μεταβολικό σύνδρομο, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ενημέρωση. Υπό τα δεδομένα αυτά και όπως επισήμαναν οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην εκδήλωση, καθίσταται επιβεβλημένη η σωστή ενημέρωση, ώστε να μπορεί κάθε γυναίκα να αναγνωρίσει εγκαίρως ένα πρόβλημα, να απευθυνθεί γρήγορα στον ειδικό, να δημιουργήσει ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής και άσκησης και να βάλει τα θεμέλια για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Μελέτες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι η θεραπεία των εξάψεων στις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες βελτιώνει τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως και η ομαλοποίηση του εμμηνορρυσιακού κύκλου και η θεραπεία με ευαισθητοποιητές ινσουλίνης βελτιώνει τους αντίστοιχους παράγοντες σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.