NON PAPER

Fight or flight

Είναι όρος που χρησιμοποιείται στη συμπεριφοριολογική θεωρία. Fight or flight. Δηλαδή, μάχη ή πέταγμα. Σε ελεύθερη μετάφραση, πολέμησε ή φύγε. Και είναι η φυσική αντίδραση του ανθρώπου, αλλά και όλου του ζωικού βασιλείου, όταν αισθάνεται τον κίνδυνο, όταν νιώθει ότι απειλείται.

Η γάτα, για παράδειγμα, απέναντι στον έστω και αόρατο «εχθρό», παίρνει τη χαρακτηριστική στάση της επιφυλακής και το τρίχωμά της, λόγω έκκρισης αδρεναλίνης, σηκώνεται. Για τον ίδιο λόγο διαστέλλονται και οι κόρες των ματιών κάποιου που ξυπνάει μέσα στη νύχτα από έναν ύποπτο θόρυβο. Από κει και πέρα, αν ο απειλούμενος θα πολεμήσει ή θα «πετάξει» εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που έχουν να κάνουν με την ψυχική και κοινωνική του καλλιέργεια ή τις αντίστοιχες αντοχές του.

(Βέβαια, υπάρχει και μια τρίτη εναλλακτική. Fight or flight or κάνε τον ψόφιο κοριό αλλά δεν ξέρω πώς μεταφράζεται αυτό στα αγγλικά. Ισως να ξέρει ο κ. Τόσκας που, ως υπουργός Προστασίας του Πολίτη στην κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, μας προέτρεπε να κάνουμε ότι κοιμόμαστε αν καταλάβουμε ότι κάποιος διαρρήκτης μπήκε στο σπίτι μας).

Τα παραπάνω, όμως, η επίθεση ως άμυνα δηλαδή, έχουν να κάνουν με την απειλή. Οχι με τη βία. Διότι από προχθές, και σε σχέση με τα γεγονότα της Νέας Σμύρνης διαβάζω και ακούω ότι η βία φέρνει βία. Ως δεδομένο, μοιραίο και αναπότρεπτο. Συγγνώμη που θα στεναχωρήσω κάποιους, ίσως αγαθών προθέσεων, αλλά αυτό είναι άλλοθι, τραβηγμένη από τα μαλλιά σοφιστεία, που δικαιολογεί και καλλιεργεί τη διαιώνιση της βίας.

Οχι, η βία δεν φέρνει βία παρά μόνο σε κλειστές και περιθωριοποιημένες κοινότητες όπου επικρατεί ο αναχρονιστικός και βάρβαρος «νόμος» της βεντέτας. Το αέναο «μία σου και μία μου» δεν είναι συνθήκη μίας πολιτισμένης κοινωνίας.

Είναι ένας τακτικισμός που παράγει κοινωνιοπάθεια και παράγεται από αυτήν. Και ανάμεσα σε αυτούς που το υποστηρίζουν τούτες τις ώρες, υπάρχουν και οι ρομαντικοί που ανέφερα παραπάνω, υπάρχουν όμως και αυτοί που χρησιμοποιούν τη φράση ως καμουφλάζ διότι, κατά βάθος, αυτό που θέλουν να πουν είναι «καλά του έκαναν του μπάτσου».

«Ημουν στην πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου το 1980, τότε που δολοφονήθηκαν από τα κλομπ των αστυνομικών ο Κουμής και η Κανελλοπούλου» μου έλεγε χθες ένας φίλος. «Φάγαμε ξύλο, μας τσάκισαν, μας έσερναν στην Ασφάλεια. Τις επόμενες μέρες, ωστόσο, δεν κάναμε επιθέσεις στα τυφλά εναντίον αστυνομικών». Η βία λοιπόν γεννά βία μόνο όταν βρίσκει πρόθυμη μήτρα.

Ούτε έτσι ούτε αλλιώς

Στην τριλογία του Μ. Καραγάτση «Ο κοτζάμπασης του Καστρόπυργου» (συνιστώ τη live streaming παράσταση της θεατρικής μεταφοράς από τον Δημήτρη Τάρλοου, στις 25 Μαρτίου, από το Εθνικό Θέατρο) ο κεντρικός ήρωας Μίχαλος Ρούσης τουρκεύει από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Δεν μπορεί να «υπηρετήσει» όμως αυτόν τον καινούργιο του ρόλο, ασφυκτιά. Οχι διότι έχει ενοχές – ακριβώς το αντίθετο. Ο ίδιος μονολογεί ότι αφού ποτέ δεν ήταν σωστός χριστιανός, δεν μπορεί να γίνει και καλός μωαμεθανός. Ποτέ δεν ήταν καλός Ελληνας άρα ποτέ δεν θα γίνει καλός Τούρκος.

Επειδή ξαναδιαβάζω αυτές τις μέρες το μυθιστόρημα, ο συνειρμός ήταν μοιραίος. Ενα κόμμα που δεν υπήρξε σωστή κυβέρνηση, είναι δυνατόν να κάνει καλή αντιπολίτευση;

Εν χορδαίς και οργάνοις

Είναι πάνω από τρία χρόνια που διαλύθηκε η ΑΕΠΙ (η μέχρι τότε εισπρακτική εταιρεία των πνευματικών δικαιωμάτων στη μουσική και το τραγούδι) και πολύ καλώς διαλύθηκε όπως μου λένε αυτοί που ξέρουν.

Τόσον καιρό μετά, οι δημιουργοί δεν μπορούν να τα βρουν μεταξύ τους και υπάρχουν δύο συναφή σωματεία, η ΕΔΕΜ και η Αυτοδιαχείριση που βρίσκονται μάλιστα σε δικαστική διαμάχη. Μόλις χθες, ένα ακόμη «επεισόδιο» στο ΣτΕ δεν τελεσφόρησε.

Δεν μπορώ να καταλάβω τι είναι αυτό το τεράστιο που χωρίζει ανθρώπους τους οποίους υποτίθεται ότι ενώνει η αφοσίωσή τους στη μουσική.

Ξέρω όμως ότι αν δεν μπορούν ο ένας να πείσει τον άλλον, πώς θα πείσουν εμάς για την αλήθεια της Τέχνης τους;