Η έμφυλη βία {LF}που «θάβεται»

Τα στοιχεία είναι αδιάψευστοι μάρτυρες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 1 στις 3 γυναίκες (35%) στον κόσμο έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία, οι περισσότερες από τον σύντροφό τους. Το 38% των δολοφονιών γυναικών διεθνώς διαπράττεται από τον σύντροφό τους. Η έμφυλη βία είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που τραντάζει τα θεμέλια των κοινωνιών και συχνά παραμένει θαμμένο. Με ξεσπάσματα αποκαλύψεων όπως όλα όσα ζούμε αυτές τις ημέρες στη χώρα μας – αποκαλύψεις που πολλοί ήξεραν και συζητούσαν χαμηλόφωνα έρχονται στο φως για να επιβεβαιώσουν την έκταση του φαινομένου και στην Ελλάδα.

Η δημοσιογράφος Μαρία Μανωλέλη αγγίζει στο πρώτο της βιβλίο «Μέσα Πέτρα» αυτό το καυτό θέμα. Πρόκειται για ένα βιβλίο μυθοπλασίας με άξονα μια συγκαλυμμένη δολοφονία και φόντο την Κρήτη της δεκαετίας του ’70. Μέσα από τα ίχνη των ιστοριών της Κρήτης, η συγγραφέας δεν ανακαλύπτει μόνο εικόνες της καθημερινότητας που έχουν μείνει στη συλλογική μας μνήμη, αλλά και τα «θαμμένα» περιστατικά έμφυλης βίας σε όλη την Ελλάδα. Περιστατικά με πραγματικά θύματα. Πολύ περισσότερα απ’ όσα ακούγονται ή από όσα νομίζουμε. Καταστάσεις, όμως, που όλοι έχουμε αντιληφθεί να συμβαίνουν γύρω μας. Δυστυχώς, με μεγάλη συχνότητα.

Αρχική έμπνευση της συγγραφέως ήταν τα εγκαταλελειμμένα σπίτια στα χωριά γύρω από τον Αγιο Νικόλαο. Eμπαινε μέσα, ακουμπούσε τις φθαρμένες πόρτες, φωτογράφιζε τα λιγοστά έπιπλα και ό,τι έμενε που να θυμίζει ότι μέχρι πρόσφατα εκεί ξεδιπλώνονταν ζωές ολόκληρων οικογενειών. Σε μια ξεθωριασμένη φωτογραφία μιας όμορφης νέας γυναίκας ξεχασμένη σ’ έναν τοίχο βάσισε την ηρωίδα της, τη Δέσποινα. Το βιβλίο αφηγείται τον συγκαλυμμένο φόνο στο χωριό Πέτρα, όμως όταν το διαβάζει κάποιος νιώθει πως έχει ακούσει παρόμοιες ιστορίες στην ελληνική επαρχία – ιστορίες από αυτές που λέγονται ψιθυριστά.

Τα «ατυχήματα»

Εκείνο που κατάλαβε η Μαρία Μανωλέλη είναι πως «η απάντηση σε όλα είναι ο άνθρωπος και πως οι ιστορίες γράφονται από τα πάθη και τα λάθη». Εκείνο που ανακάλυψε γράφοντας τη «Μέσα Πέτρα» ήταν ο μεγάλος αριθμός των περιστατικών της έμφυλης βίας με θύματα μητέρες, αδελφές, συζύγους, κορίτσια στη χώρα μας. Πολλά από τα οποία οι τοπικές κοινωνίες βιάστηκαν να χαρακτηρίσουν ως «ατυχήματα» για να αποφευχθεί το σούσουρο. Καλά κρυμμένα οικογενειακά μυστικά που ορίζουν τις ζωές των ανθρώπων.

Η ενδοοικογενειακή βία, όπως δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα, ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο της καραντίνας και του εγκλεισμού, παραμένει μια ανοιχτή πληγή. Το συγγραφικό ντεμπούτο της Μαρίας Μανωλέλη είναι δυναμικό, καλογραμμένο, διεισδυτικό και γεφυρώνει γενιές και δεκαετίες πάνω σε ένα θέμα που συνεχίζει να ταλανίζει τις ζωές γύρω μας. Κεφάλαιο με κεφάλαιο μπαίνουμε όλο και πιο βαθιά στις ζωές αυτές, ακούμε τους ψιθύρους και τις κραυγές πίσω από τις κλειστές πόρτες, νιώθουμε τις βαριές σκιές της καθημερινότητας. Στα ημιορεινά της Κρήτης, σε έναν τόπο μαγικό και καταραμένο, όπως λέει η συγγραφέας, ένα αλλόκοτο ραντεβού επιβεβαιώνει πως τελικά «ο έρωτας κι ο θάνατος ίδια σπαθιά βαστούνε».

Μαρία Μανωλέλη
ΜΕΣΑ ΠΕΤΡΑ
Εκδ. Ποταμός,
σελ. 206
Τιμή 16 ευρώ