Με αξιολόγηση η χρηματοδότηση των ΑΕΙ

Την αξία και την ερευνητική τους παρουσία στην Ελλάδα αλλά και στον διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη θα πρέπει να αποδείξουν από την επόμενη χρονιά τα πανεπιστήμια της χώρας, καθώς πλέον ένα μέρος των «ταμείων» τους θα γεμίζει βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησής τους.

Ετσι, χρηματοδότηση μέσω αξιολόγησης – σε ποσοστό 20% του προϋπολογισμού τους – θα παίρνουν από την ακαδημαϊκή χρονιά 2021-2022 όλα τα ΑΕΙ που αναμένουν επικαιροποίηση και επιβεβαίωση των κριτηρίων που έχει θέσει ήδη η νέα Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Για την εφαρμογή του σχετικού νόμου, που ψηφίστηκε πέρυσι, απαιτείται βέβαια και η έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης, η οποία αναμένεται επίσης το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.

Κατ’ επέκταση, οι «σχέσεις» πανεπιστημίων και ΕΘΑΑΕ θα γίνουν άμεσα πιο στενές, καθώς χρηματοδότηση, αξιολόγηση αλλά και νέες τετραετείς συμφωνίες – «συμβόλαια» με την πολιτεία (όπως απαιτεί ο νέος νόμος) αλλάζουν την εικόνα των ΑΕΙ και την καθημερινότητα των φοιτητών και καθηγητών τους. Σε αυτή τη φάση, βέβαια, το κυρίως θέμα είναι διοικητικής φύσης και οργάνωσης, έτσι ώστε να συγκεκριμενοποιηθεί η διαδικασία που θα ακολουθηθεί και τα επόμενα χρόνια.

Η νέα μορφή χρηματοδότησης των ΑΕΙ θα εφαρμοστεί από τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης που θα αφορά την επόμενη χρονιά, ενώ ήδη οι αρμόδιες υπηρεσίες της νέας Αρχής «τρέχουν» προκειμένου να προλάβουν να ολοκληρώσουν τις σχετικές διαδικασίες.

Στο εξής, λοιπόν, κριτήρια χρηματοδότησης για το 20% των κονδυλίων των ΑΕΙ θα είναι: οι επιστημονικές τους δημοσιεύσεις (χωρίς να έχει προσδιοριστεί όμως ακόμη σε ποια έντυπα και με ποια μεθοδολογία), η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, η ερευνητική τους δραστηριότητα καθώς και η διεθνοποίησή τους.

Πιο συγκεκριμένα, στο κριτήριο ποιότητας και αποτελεσματικότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας θα προσμετράται ο ρυθμός αποφοίτησης των φοιτητών και φοιτητριών τους, οι φοιτητικές αξιολογήσεις αλλά και η επαγγελματική́ απορρόφηση των αποφοίτων τους.

Στο κριτήριο της ερευνητικής δραστηριότητας θα προσμετρώνται τα μέλη Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) τους που έχουν λάβει χρηματοδότηση από́ το Ευρωπαϊκό́ Συμβούλιο Ερευνας, τα Κέντρα Αριστείας στην έρευνα, τα μέλη ΔΕΠ σε κεντρικά όργανα διοίκησης διεθνών ακαδημαϊκών ή ερευνητικών οργανισμών, ο αριθμός δημοσιεύσεων / ετεροαναφορών ανά μέλος ΔΕΠ και ο αριθμός συμμετοχών / συντονισμού σε διεθνή ανταγωνιστικά προγράμματα έρευνας κ.ο.κ. Στο κριτήριο της διεθνοποίησης θα λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό αλλοδαπών φοιτητών, ο αριθμός φοιτητών σε προγράμματα ανταλλαγής (εισερχόμενοι και εξερχόμενοι) και ο αριθμός συμφωνιών συνεργασίας με άλλα ΑΕΙ της Ελλάδας ή του εξωτερικού.

Πάντως, γενικά για τον υπολογισμό του συνολικού δείκτη κατανομής των κονδυλίων των ΑΕΙ, το κάθε κριτήριο θα λαμβάνεται υπόψη με έναν συντελεστή βαρύτητας, ενώ ο συνολικός δείκτης κατανομής για το κάθε ΑΕΙ θα υπολογίζεται ως ποσοστό του συνολικού ποσού που θα κατανεμηθεί στα ιδρύματα, βάσει συγκεκριμένου μαθηματικού τύπου.

Εχει ήδη ανακοινωθεί, βέβαια, ότι τα πανεπιστήμια θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν και να προτείνουν κριτήρια στα οποία έχουν καλύτερη επίδοση κατά την αξιολόγησή τους, βάσει της οποίας θα χρηματοδοτηθούν. Τέτοια κριτήρια μπορούν να είναι οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες κάθε ιδρύματος, το εάν έχει περισσότερες δημοσιεύσεις σε ένα συγκεκριμένο πεδίο από ό,τι σε άλλο, οι αριθμοί των αποφοίτων του σε συγκεκριμένα προγράμματα κ.λπ. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, θα τους παρέχεται το δικαίωμα και να μη χρησιμοποιήσουν κριτήρια στα οποία υστερούν.

Η διαδικασία αυτή στόχο έχει να παρακινήσει τις διοικήσεις των πανεπιστημίων να ενισχύσουν τα δυνατά σημεία τους και ενδεχομένως να προσπαθήσουν να καλύψουν κενά ή να υποστηρίξουν την παρουσία τους σε άλλα κομμάτια όπου δεν έχουν ιδιαίτερη δύναμη. Πολλά πανεπιστήμια έχουν στείλει ήδη τις προτάσεις τους στην ΕΘΑΑΕ για τα κριτήρια με τα οποία θέλουν να αξιολογηθούν για τη χρηματοδότησή τους την επόμενη χρονιά και αναμένουν την επιβεβαίωση ή την αλλαγή τους. Σε κάθε περίπτωση, τα ΑΕΙ ζητούν την αύξηση της χρηματοδότησής τους αλλά και την πρόσληψη περισσότερων διδασκόντων.