Χρηματοδοτικά εργαλεία: {LF}ένα πολλαπλασιαστικό {LF}όφελος για την οικονομία

Η στήριξη της επιχειρηματικότητας είναι πρωταρχικής σημασίας για την Ελλάδα και την Ευρώπη γενικότερα. Τρόποι να υποστηρίξει κανείς τις επιχειρήσεις υπάρχουν πολλοί, ενώ μπορούμε να γινόμαστε όλο και πιο δημιουργικοί, όπως προκύπτει και από τις πρωτοβουλίες που έχουμε υιοθετήσει στην παρούσα περίοδο της μεγάλης κρίσης που διανύουμε.

Υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία με πολλαπλό όφελος για την οικονομία, καθώς οι επιχειρήσεις υποστηρίζονται και οι θέσεις εργασίας αυξάνονται, ενώ παράλληλα χρήματα επιστρέφουν στο κράτος προς επαναξιοποίηση και υποστήριξη ακόμα περισσότερων επιχειρήσεων.

Για παράδειγμα η πρωτοβουλία του JEREMIE που υλοποιήθηκε στην Ελλάδα την προγραμματική περίοδο 2007-2013, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, είχε συνολικό προϋπολογισμό περίπου 198 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, που διατέθηκαν μέσω των ελληνικών τραπεζών αλλά και των πρώτων funds που υποστήριξαν καινοτόμες επιχειρήσεις στον τομέα των ΤΠΕ – συνολικά υποστηρίχθηκαν πάνω από 2.800 επιχειρήσεις. Πέντε χρόνια μετά το τέλος της επενδυτικής περιόδου, έχουν ήδη επιστραφεί στο ελληνικό κράτος 102 εκατ. ευρώ – και οι επιστροφές δεν έχουν ολοκληρωθεί. Μέρος αυτών των χρημάτων έχει ήδη επαναδρομολογηθεί για την υποστήριξη του πρώτου Ταμείου Συνεπενδύσεων με Επιχειρηματικούς Αγγέλους – η σχετική πρόσκληση έκλεισε τον Δεκέμβριο του 2020 και το Ταμείο αναμένεται να είναι ενεργό μέσα στο β’ εξάμηνο του 2021. Υφίστανται όμως και πιο πρόσφατα θετικά παραδείγματα, όπως μέσω της πρωτοβουλίας EquiFund του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων για την υποστήριξη καινοτόμων επιχειρηματικών ιδεών και την επιτάχυνση της εξέλιξης του τομέα κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών στην Ελλάδα.

Εταιρείες που υποστηρίχθηκαν από την πρωτοβουλία EquiFund κατάφεραν ήδη να προσελκύσουν το ενδιαφέρον ξένων εταιρειών (με ηγετικό ρόλο στον τομέα δραστηριότητάς τους σε παγκόσμιο επίπεδο) και να επιτύχουν την αποεπένδυσή τους μέσω εξαγοράς – και όλα αυτά μόλις στο τρίτο έτος πλήρους επενδυτικής δραστηριότητας του EquiFund και εν μέσω μιας παγκόσμιας υγειονομικής και οικονομικής κρίσης. Η εξαγορά της Instashop τον Αύγουστο το 2020 για το ποσό ρεκόρ (για τα ελληνικά δεδομένα) των 360 εκατ. δολαρίων απέφερε στο ελληνικό κράτος μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια 14 φορές το ποσό της αρχικής επένδυσης! Και αυτό από μια επιχείρηση που εξακολουθεί να διατηρεί μέρος της λειτουργίας της και να απασχολεί ανθρώπινο δυναμικό στην Ελλάδα, συνεχίζοντας να συνεισφέρει φορολογικά και ασφαλιστικά.

Ενα ακόμη στοιχείο που αξίζει να αναφερθεί για τα χρηματοδοτικά εργαλεία είναι το στοιχείο της μόχλευσης πρόσθετων πόρων. Λόγω της φύσης τους, τα χρηματοδοτικά εργαλεία, πέραν των δημόσιων πόρων που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία τους, κινητοποιούν και ιδιωτικούς πόρους άλλων ιδιωτών επενδυτών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών, με αποτέλεσμα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την αγορά και τις επιχειρήσεις.

Ενδεικτικά στην πρωτοβουλία EquiFund η μόχλευση πόρων είναι αξιοσημείωτη: υπολογίζεται ότι κάθε 1 ευρώ που επενδύεται από τους πόρους του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα, μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, αντιστοιχεί περίπου σε 4,4 ευρώ συνολικών επενδύσεων προς τις επιχειρήσεις αυτές. Αυτό σημαίνει ότι με αρχικό «κόστος» για το ελληνικό Δημόσιο ύψους 200 εκατ. ευρώ στις επιχειρήσεις είναι διαθέσιμο τελικά σχεδόν μισό δισεκατομμύριο ευρώ – και αυτό χωρίς να υπολογίζονται τυχόν πρόσθετοι ιδιώτες επενδυτές που συμμετέχουν.

Για όλους αυτούς τους λόγους, το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων και εγώ προσωπικά έχουμε εντάξει τα χρηματοδοτικά εργαλεία στη φαρέτρα των μέτρων υποστήριξης της επιχειρηματικότητας ως ένα από τα κρίσιμα όπλα μας για τη δημιουργία ενός ενεργού, υγιούς και παραγωγικού κομματιού της οικονομίας, το οποίο, πέραν της ανάπτυξης αυτών καθαυτών των επιχειρήσεων, δύναται να επιστρέψει και πρόσθετους πόρους στο ελληνικό κράτος, δημιουργώντας έναν ενάρετο, αυτοχρηματοδοτούμενο κύκλο ανάπτυξης.

Ο Γιάννης Τσακίρης είναι υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων