Ενας ήρωας που εφευρίσκει τον μύθο του

Οι ιστορίες για τον Σέρλοκ Χολμς, την κυρίαρχη φυσιογνωμία ντετέκτιβ που δημιούργησε ο Αρθουρ Κόναν Ντόιλ, δεν έχουν σταματήσει να γράφονται. Σχεδόν έναν αιώνα μετά τον θάνατο του Ντόιλ οι νεότεροι συγγραφείς και συνεχιστές του αντιμάχονται με τους κληρονόμους διαχειριστές του έργου για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν τον Χολμς σε νέες περιπέτειες.

Η πρώτη εμφάνιση του Σέρλοκ Χολμς έγινε στη χριστουγεννιάτικη ειδική έκδοση του Beeton του 1887 στο «Σπουδή στο άλικο». Ο δρ Γουότσον εμφανιζόταν να ψάχνει για κατάλυμα, όταν συναντά μια παλιά γνωριμία του που ήξερε κάποιον ο οποίος θα μπορούσε να μοιραστεί τον χώρο. Αν και δεν τον συνιστούσε. Ηταν ο Σέρλοκ Χολμς… Επανεμφανίστηκε το 1891 στην πρώτη ολόδική του ιστορία «Σκάνδαλο στη Βοημία». Περισσότερο από 130 χρόνια αργότερα, ο Χολμς παραμένει συγκάτοικος του Γουότσον και σχεδόν σταθερός σύντροφος όλων μας.

Ο ντετέκτιβ του Αρθουρ Κόναν Ντόιλ έκανε παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες ως ο λογοτεχνικός χαρακτήρας με τις περισσότερες αναπαραστάσεις στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση το 2012. Ο μόνος που τον νίκησε ήταν ο (μη ανθρώπινος) Δράκουλας. Ωστόσο ο Χολμς παραμένει δημοφιλής στην οθόνη. Για παράδειγμα, όταν ο Μπένεντικτ Κάμερμπατς βούτηξε από την οροφή στο τέλος του δεύτερου κύκλου της σειράς του BBC1 «Sherlock», πάνω από εννέα εκατομμύρια θεατές ήταν συντονισμένοι για να μάθουν τι απέγινε. Και πέρυσι, το Netflix εκτίμησε ότι σε μόλις τέσσερις εβδομάδες 76 εκατομμύρια νοικοκυριά παρακολούθησαν την ταινία «Enola Holmes», με πρωταγωνίστρια τη Μίλι Μπόμπι Μπράουν ως τη μικρή αδελφή του λαγωνικού και τον Χένρι Κάβιλ στον ρόλο του Σέρλοκ.

Στη συνέχεια υπάρχουν οι ατελείωτες λογοτεχνικές εκδοχές. Οπως οι συνέχειες του Αντονι Χόροβιτς ή οι ιστορίες του Αντριου Λέιν για τον έφηβο Χολμς. Ακόμη και το αστέρι του αμερικανικού μπάσκετ Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ έχει γράψει μυθιστορήματα για τον μεγαλύτερο αδελφό του Χολμς, τον Μάικροφτ. Η Νάνσι Σπρίνγκερ έγραψε τα βιβλία της Ενολα Χολμς, δίνοντας στον Χολμς και στον Μάικροφτ μια μικρότερη αδελφή. Ο Τζέιμς Λάβγκροουβ έχει συνδυάσει τους κόσμους του Χολμς και του Χ.Π. Λόβκραφτ στο «Cthulhu Casebooks». Ενώ οι «Τρεις κλειδαριές» της Μπόνι Μακ Μπερλ, μια νέα περιπέτεια του Χολμς, πρόκειται να κυκλοφορήσει τον Μάρτιο.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει όμως ο έλεγχος του Ρίτσαρντ Πούλεϊ, διαχειριστή του έργου του Κόναν Ντόιλ και δισέγγονός του. Οι περισσότερες προσαρμογές του Χολμς γίνονται χωρίς την έγκρισή του. Αυτό βέβαια δεν αποτρέπει τους αναγνώστες. Ο Πούλεϊ λέει ότι δίνει την έγκρισή του εφόσον υπάρχει ποιότητα στη γραφή και αν ο συγγραφέας παραμένει πιστός στην απεικόνιση του Ντόιλ για τους χαρακτήρες του Χολμς και του Γουότσον. Που σημαίνει ότι δεν τον ενοχλεί αν ο Χολμς του Κάμερμπατς ζει στο σύγχρονο Λονδίνο, ή αν ο Χολμς και ο Γουότσον είναι γυναίκες, όπως στη σειρά του HBO Asia «Miss Sherlock».

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ. Eνα πράγμα στο οποίο οι συγγραφείς και οι διαχειριστές των πνευματικών δικαιωμάτων του Κόναν Ντόιλ μπορούν να συμφωνήσουν είναι στο γιατί ο Χολμς έχει διάρκεια. «Είναι μια αρχετυπική φιγούρα: ένας ανθρώπινος υπερήρωας, του οποίου οι δυνάμεις θα μπορούσαν να είναι δικές μας, ο οποίος χρησιμοποιεί εργαλεία επιστήμης και παρατήρησης που είναι διαθέσιμα σε όλους μας» λέει ο Κινγκ. «Θα μπορούσαμε να είμαστε αυτός, αν ήμασταν λίγο πιο έξυπνοι, λίγο πιο αφοσιωμένοι. Ρίχνεται ενάντια στο κακό με όλη τη δύναμη και την εξυπνάδα του. Και αν θα προτιμούσαμε να είχε ένα ελαφρώς πιο ανθρώπινο πρόσωπο όταν το έκανε, γι’ αυτό υπάρχει δίπλα του ο Γουότσον». Ο Χολμς είναι ο ψυχρός άνθρωπος με την ορθολογική ματιά στην επίλυση προβλημάτων. Τα οποία σκέφτεται πλευρικά και θυμάται μόνο ό,τι του είναι χρήσιμο. Ο Γουότσον είναι ο ζεστός, ευφυής καθημερινός άνθρωπος που σκέφτεται γραμμικά και χωρίς φαντασία» λέει ο Πούλεϊ εκ μέρους των διαχειριστών. «Είμαστε έκπληκτοι από τις δυνάμεις του Χολμς και εξοργισμένοι από την αλαζονεία του, αλλά ευτυχείς που είναι εδώ γύρω για να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Βάζει τάξη στη σύγχυση».