Το Philia Forum και η αντίδραση της Αγκυρας

Οποιοσδήποτε ορθολογικά σκεπτόμενος παρατηρητής της τουρκικής πολιτικής και συμπεριφοράς περίμενε να δει το πώς θα αντιδράσει η Τουρκία στη συνάντηση του Philia Forum στην Αθήνα με τη συμμετοχή Κύπρου, Αιγύπτου, Σ. Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Γαλλίας – χωρών δηλαδή που δεν χαρακτηρίζονται για τα ιδιαίτερα φιλικά αισθήματά τους απέναντι στην Τουρκία. Το αντίθετο, είναι γνωστές μάλλον για την εχθρότητά τους. Πολύ περισσότερο πώς θα αντιδράσει στις δηλώσεις του έλληνα ΥΠΕΞ στο εν λόγω Forum σύμφωνα με τις οποίες οι Τούρκοι:

•      επικαλούνται τον παραλογισμό και απειλούν την ειρήνη
•      απειλούν ή κάνουν χρήση βίας
•      καταλαμβάνουν εδάφη άλλων χωρών
•      υποστηρίζουν ακραίες ομάδες ή ακραίες ιδεολογίες

*   υποθάλπουν την τρομοκρατία

*      αναμειγνύονται στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών

Πολλά απ’ αυτά (ή και όλα) μπορεί να είναι αλήθεια. Αλλά ήταν η ενδεδειγμένη στιγμή, το κατάλληλο timing, για να ειπωθούν όλα αυτά, όλες αυτές οι αλήθειες έστω λίγες μέρες πριν από την πραγματοποίηση της δεύτερης συνάντησης του διερευνητικού διαλόγου; Οταν μέσα από τον διάλογο προσπαθούμε να φτάσουμε σε κάποια προσέγγιση, κατανόηση, «να φτιάξουμε το κλίμα», θα έπρεπε να υπενθυμίσουμε δημοσίως το πόσο κακός είναι ο συν-συνομιλητής με τον οποίο θέλουμε να συμπορευθούμε; Και μάλιστα σ’ αυτό το συγκεκριμένο ακροατήριο; Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε μια σκληρή ανακοίνωση καταδικάζοντας το Philia Forum «ως μια συμμαχία που οικοδομείται στην εχθρότητα απέναντι στην Τουρκία».

Αλλά ήταν προφανές ότι η τουρκική αντίδραση θα πήγαινε πιο πέρα. Και πήγε με την έκδοση της παράνομης NAVTEX και έξοδο του «Τσεσμέ» για υδρογραφικές, υποτίθεται, έρευνες στο Αιγαίο. Η Τουρκία σαφώς παρανομεί. Ενώ η πραγματοποίηση του Forum ήταν καθ’ όλα νόμιμη. Αλλά, όπως έλεγε και ο Τσόρτσιλ, στην πολιτική δεν έχει (μόνο) σημασία να κάνεις το σωστό, δίκαιο και νόμιμο, αλλά να το κάνεις και την κατάλληλη στιγμή, στο σωστό timing. Καιρόν γνώθι. Και έχουμε πράγματι την εκτίμηση ότι το Forum έγινε την κατάλληλη στιγμή; Στο σωστό timing μαζί με τα όσα ειπώθηκαν; Και όταν σχεδιάζουμε μια ενέργεια, υπολογίζουμε καθόλου το πώς θα την εκλάβει, πώς θα τη διαβάσει η άλλη (και δύστροπη) πλευρά ενώ είμαστε μαζί της σε διερευνητικές συνομιλίες; Και επιπλέον, για λόγους δημιουργικής διπλωματικής στρατηγικής, απευθύναμε στην Τουρκία, ως μεσογειακή χώρα, πρόσκληση να συμμετάσχει, και ας την απέρριπτε; Προφανώς δεν απευθύναμε.  Διερωτάται συνεπώς κάποιος, σε ποια συνεκτική στρατηγική σύλληψη εμπίπτουν ορισμένες ενέργειές μας τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο; Τι ακριβώς επιδιώκουμε όταν ξέρουμε ότι συνομιλούμε με έναν τόσο δύσκολο και δύστροπο γείτονα; Και όταν θέλουμε (δεν θέλουμε;) οι συνομιλίες να σημειώσουν πρόοδο; Οπως πρέπει να σημειώσουν…

Ο ομ. καθηγητής Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι πρώην πρεσβευτής –  σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ. Από τις εκδόσεις Θεμέλιο κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο «Επιτεύγματα και στρατηγικά λάθη της εξωτερικής πολιτικής της Μεταπολίτευσης».