Στις αρχές Μαρτίου το ραντεβού στην Αθήνα

Σε ένα δύσκολο στοίχημα, με διαφορετική στόχευση για κάθε πλευρά, εξελίσσονται οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας – Τουρκίας που ξεκίνησαν στην Κωνσταντινούπολη. Με την ημερομηνία για τον 62ο γύρο που θα λάβει χώρα στην Αθήνα να τοποθετείται στην πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, η Αγκυρα επιστρέφει σταδιακά στην εμπρηστική ρητορική, επιχειρώντας να κατηγορήσει την ελληνική πλευρά για ενδεχόμενο ναυάγιο, ενώ η Αθήνα επιμένει στην αποκλιμάκωση. Και οι δύο έχουν στραμμένο το βλέμμα στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 25 Μαρτίου, με την ελληνική πλευρά να δείχνει πρόθυμη να ζητήσει να παραμείνει ζωντανή η απειλή των κυρώσεων. Για την Τουρκία πάλι ο στόχος είναι η θετική ατζέντα και για αυτό προτίθεται να αξιοποιήσει το σύνολο των «συμμάχων» της στην ΕΕ.

Επενδύοντας στο blame game εναντίον της ελληνικής πλευράς, ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε να ανεβάσει τους τόνους την περασμένη εβδομάδα, καταγγέλλοντας για προκλητικότητα τον Πρωθυπουργό, με τον υπουργό Αμυνας Χουλουσί Ακάρ να τον «ακολουθεί». Παρά την επιθετικότητα των δηλώσεων, ο εκπρόσωπος του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, δήλωσε ότι οι διερευνητικές θα συνεχιστούν, εκφράζοντας την ελπίδα να είναι στον ίδιο εποικοδομητικό τόνο με τον 61ο γύρο.

Μετά τη σφοδρή αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ στο Φόρουμ Φιλίας, το οποίο διοργανώθηκε στην Αθήνα, με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Μπαχρέιν, Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων διά ζώσης και Γαλλίας μέσω τηλεδιάσκεψης, και χαρακτηρίστηκε από την Αγκυρα ως προσπάθεια συμμαχίας εναντίον της Τουρκίας, τουρκικές πηγές έκαναν λόγο και για προσπάθεια υπονόμευσης των διερευνητικών επαφών από τον ΥΠΕΞ Νίκο Δένδια. Η Αγκυρα, δε, υποστηρίζει ότι έχει ενημερώσει και την ΕΕ για την υπονομευτική στάση της Αθήνας…

Για μια Ελλάδα η οποία έχει αυτοπεποίθηση και ισχυρή θέση περιφερειακή, ενώ με την αξιοπιστία της έχει τη δυνατότητα να ασκεί ενεργό πολιτική, μίλησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συζήτηση που διοργάνωσε το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, ενώ το δικό του μήνυμα έστειλε εμμέσως και ο Δένδιας. Οπως ξεκαθάρισε μετά τη συνάντηση με τον ιρακινό ομόλογό του, το Φόρουμ Φιλίας δεν είναι συμμαχία εναντίον του οποιουδήποτε αλλά «μια προσπάθεια πολυμερούς συνεργασίας, ανοιχτό σε όλες τις χώρες εκτός από αυτές που ήδη συμμετέχουν, που σέβονται το διεθνές δίκαιο και υποστηρίζουν την εμπέδωση της σταθερότητας στην περιοχή», υπογραμμίζοντας ότι η Αθήνα δεν προτίθεται να συρθεί στη ρητορική των ύβρεων. Επανέλαβε δε ότι σκοπός της ελληνικής πλευράς είναι «η αποκλιμάκωση και, όταν επιτρέψουν οι συνθήκες, η δημιουργία ενός κλίματος συνεργασίας με όλους».

ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ. Δεδομένου άλλωστε ότι η διπλωματία είναι ένας ζωντανός οργανισμός, τα μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών, Αθήνας και Αγκυρας, είναι σαφές ότι ανταλλάσσονται με διάφορους τρόπους. ΜΜΕ, διαρροές, δηλώσεις, αλλά και απευθείας επαφές. Και προς το παρόν τα μηνύματα δεν δείχνουν περιβάλλον που να επιτρέπει συνεννόηση και υποχωρήσεις. Η στάση δε της ΕΕ δεν αναμένεται να διαφοροποιηθεί από τη θέση που τηρεί μέχρι σήμερα, ενώ δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου προϊδεάζουν για μία ακόμα φορά για πολιτική ίσων αποστάσεων. Χαρακτηριστικό δημοσίευμα της «Frankfurter Allgemeine Zeitung» την περασμένη εβδομάδα που αναφερόταν σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του Ιδρύματος Μελετών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Südosteuropa-Gesellschaft) με τίτλο «Κλιμάκωση στη Μεσόγειο». Οπως σημείωνε, «η αλληλεγγύη την οποία δικαίως η Ελλάδα ζητά από την ΕΕ λόγω της τουρκικής επιθετικότητας δεν μπορεί επ’ ουδενί να σημαίνει ότι οι εταίροι θα πρέπει να συστρατευθούν με ελληνικούς στόχους, οι οποίοι δεν καλύπτονται από το διεθνές δίκαιο», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη «θα μπορούσε να επικρίνει πιο πειστικά τις μαξιμαλιστικές αξιώσεις της γείτονος χώρας, εάν δεν διατύπωνε και η ίδια από την πλευρά της μαξιμαλιστικές θέσεις».

Στο υπουργείο Εξωτερικών αναμένεται τις επόμενες μέρες και το πρώτο τηλεφώνημα του Νίκου Δένδια με τον νέο αμερικανό ομόλογό του Αντονι Μπλίνκεν, καθώς οι ΗΠΑ δείχνουν να σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στην Τουρκία με φόντο τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η συνομιλία αναμένεται να ακουμπήσει σειρά ζητημάτων και να δώσει μια πρώτη γεύση για το τι μέλλει γενέσθαι, με τους σχετικούς φακέλους να είναι έτοιμοι στο ΥΠΕΞ, ενώ το επόμενο βήμα – με δεδομένες τις συνθήκες της πανδημίας – είναι το πότε θα καταστεί δυνατή μια επίσκεψη Δένδια στις ΗΠΑ για την πρώτη συνάντηση.