Ο παγετώνας των Ιμαλαΐων έπνιξε τη «Γη του Θεού»

Αγωνιώδεις προσπάθειες καταβάλλουν οι Αρχές για τον εντοπισμό των 200 και πλέον αγνοουμένων μετά την κατάρρευση ενός τμήματος παγετώνα στην ινδική πλευρά των Ιμαλαΐων. Η κατάρρευση σημειώθηκε την Κυριακή, σε μια περιοχή που βρίσκεται στο κρατίδιο Ουταραχάντ, που σημαίνει «Γη του Θεού», η οποία κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από την κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι. Είχε δε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας τεράστιος όγκος από νερό, πέτρες και σκόνη, ο οποίος σάρωσε τα πάντα στο πέρασμά του. Ανάμεσά τους ένα μικρό υδροηλεκτρικό φράγμα, το οποίο κυριολεκτικά εξαφανίστηκε από προσώπου γης, ενώ σοβαρές ζημιές υπέστη ένα μεγαλύτερο.

Οι περισσότεροι από τους 15 διασωθέντες και τους 18 νεκρούς (όσοι είχαν ανακοινωθεί επισήμως μέχρι χθες) καθώς και τους αγνοουμένους είναι εργαζόμενοι στα δύο φράγματα, από τα πολλά που έχει κατασκευάσει η κυβέρνηση στις κοιλάδες των Ιμαλαΐων, στο πλαίσιο του αναπτυξιακού της σχεδίου για την ευρύτερη περιοχή. Οσον αφορά τα αίτια, είναι κάτι που προσπαθεί να διακριβώσει ομάδα επιστημόνων η οποία έχει σπεύσει επί τόπου από χθες. «Είναι ένα πολύ σπάνιο φαινόμενο. Οι φωτογραφίες που έχουμε στη διάθεσή μας από δορυφόρους και το Google Earth δεν δείχνουν την ύπαρξη κάποιας λίμνης ανάμεσα στους παγετώνες της περιοχής, όμως υπάρχει πάντα η πιθανότητα να υπάρχει ένας θύλακος νερού κάπου εκεί» τόνισε ένας από αυτούς.

Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι κάποιες περιβαλλοντικές οργανώσεις – όπως το Δίκτυο Φραγμάτων, Ποταμών και Λαών της Νότιας Ασίας – καταγγέλλουν πως η αυξημένη κατασκευαστική δραστηριότητα και η χρήση τόνων εκρηκτικών για την κατασκευή των φραγμάτων και άλλων έργων φέρουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την προχθεσινή κατάρρευση. Ορισμένοι ισχυρίζονται, επίσης, πως έχουν διαπραχθεί σοβαρές παραβάσεις όσον αφορά την ασφάλεια των έργων – «τα φράγματα υποτίθεται ότι έχουν την ικανότητα να ανθίστανται σε πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις. Δεν είχαμε να κάνουμε με μια πλημμύρα την οποία προκάλεσαν οι μουσώνες, ήταν πολύ μικρότερης έκτασης» τονίζουν χαρακτηριστικά. Υπενθυμίζεται πως τον Ιούνιο του 2013 οι μουσώνες είχαν προκαλέσει στο ίδιο κρατίδιο άνευ προηγουμένου πλημμύρες, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους σχεδόν 6.000 άνθρωποι.

Το σίγουρο είναι ότι οι παγετώνες έχουν πληγεί καίρια από την κλιματική αλλαγή και την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια της Γης, ενισχύοντας την άποψη όσων υποστηρίζουν ότι η αύξηση αυτή πρέπει να περιοριστεί ώστε να είναι μικρότερη του 1,5 βαθμού Κελσίου έναντι της προβιομηχανικής περιόδου. Εάν αυτό δεν συμβεί, τότε ως το τέλος του αιώνα τα Ιμαλάια είναι πιθανό να χάσουν το ένα τρίτο των παγετώνων τους.

Για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με μελέτη της Science Advances του 2019, που αξιοποίησε και συγκριτικές δορυφορικές φωτογραφίσεις στην περιοχή, το πάχος των παγόβουνων μειώνεται κατά 45 εκατοστά ετησίως μετά το 2000, με ρυθμό δηλαδή σαφώς υψηλότερο σε σύγκριση με τον αντίστοιχο της προηγούμενης 25ετίας. Η απώλεια αυτή ισοδυναμεί με 8 δισεκατομμύρια τόνους νερού ετησίως – ή με το περιεχόμενο σε 3,2 εκατομμύρια πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων -, μια ποσότητα που, εκτός των άλλων, αποτελεί την καλύτερη εγγύηση απέναντι σε ενδεχόμενες ξηρασίες.