Μπορεί να καταδικαστεί ο Ντόναλντ Τραμπ;

O Ντόναλντ Τραμπ σήμερα γίνεται ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που αντιμετωπίζει δεύτερη δίκη παραπομπής στη Γερουσία. Οι διαδικασίες ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα με την κατηγορία ότι υποκίνησε τη βία που ξέσπασε στις 6 Ιανουαρίου με την εισβολή των οπαδών του στο Καπιτώλιο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους πέντε άτομα. Λίγες ώρες νωρίτερα μιλώντας στο συγκεντρωμένο πλήθος ο τότε πρόεδρος είπε: «Εάν δεν πολεμήσετε όπως μπορείτε, δεν θα υπάρχει σε λίγο η χώρα μας».

Πώς θα γίνει η δίκη;

Η Βουλή των Αντιπροσώπων παρέπεμψε τον Τραμπ σε δίκη στη Γερουσία. Το Σύνταγμα προβλέπει πως εάν ο πρόεδρος της χώρας παραπεμφθεί, πρόεδρος του δικαστηρίου είναι ο επικεφαλής του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας. Ο Τζον Ρόμπερτς προήδρευσε της πρώτης δίκης για την παραπομπή του Τραμπ πέρυσι όταν η ρεπουμπλικανική πλειοψηφία στη Γερουσία απήλλαξε τον τότε πρόεδρο από τις κατηγορίες για προσπάθεια άσκησης πίεσης στον πρόεδρο της Ουκρανίας προκειμένου να δώσει εντολή για έρευνα εις βάρος του Τζο Μπάιντεν. Αυτή τη φορά που ο Τραμπ είναι πλέον απλός πολίτης, της διαδικασίας θα ηγηθεί ο Πάτρικ Λίχι, ο οποίος ως ο παλαιότερος γερουσιαστής (εκπροσωπεί το Βερμόντ από το 1975), είναι δεύτερος στην ιεραρχία του σώματος μετά την αντιπρόεδρο Κάμαλα Χάρις. Ο Δημοκρατικός Λίχι δήλωσε ότι θα είναι αντικειμενικός στη δίκη η οποία ξεκινά σήμερα με τις τοποθετήσεις  τόσο των κατηγόρων όσο και της υπερασπιστικής ομάδας του Τραμπ.

Είναι συνταγματικό να παραπέμπεται πρώην πρόεδρος;

Οι Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες και η νομική ομάδα του Τραμπ υποστηρίζουν ότι δεν είναι συνταγματικό να δικαστεί ένας πρώην πρόεδρος μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο. Ο Τραμπ παραπέμφθηκε όσο ακόμα ήταν πρόεδρος, όμως τώρα πια δεν είναι. Οι περισσότεροι νομικοί θεωρούν πως μια δίκη τώρα συνάδει με το Σύνταγμα.

Ποια θα είναι τα επιχειρήματα των δύο πλευρών;  

Οι κατήγοροι – που είναι Δημοκρατικοί βουλευτές – θεωρούν πως υπάρχουν «πολλά στοιχεία» ότι ο Τραμπ φέρει «τη μεγαλύτερη ευθύνη» για την «τραγωδία» που εξελίχθηκε στο Καπιτώλιο: «Είναι αδύνατον να φανταστούμε ότι τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου θα συνέβαιναν εάν ο πρόεδρος Τραμπ δεν είχε δημιουργήσει πυριτιδαποθήκη, ανάψει το σπίρτο και κατόπιν προσπαθήσει να επωφεληθεί από την έκρηξη». Οι συνήγοροι του Τραμπ επιμένουν πως η δίκη είναι αντισυνταγματική και υποστηρίζουν ότι ο πρώην πρόεδρος «ανά πάσα στιγμή… εκτέλεσε πλήρως και πιστά τα καθήκοντά του ως πρόεδρος των ΗΠΑ».

Θα καταθέσει ο Τραμπ;

Ο πρώην πρόεδρος έχει κληθεί να καταθέσει, όμως οι δικηγόροι του αρνήθηκαν.

Θα καταδικασθεί ο Τραμπ;  

Το Σύνταγμα προβλέπει πλειοψηφία 2/3 για να καταδικασθεί. Η Γερουσία με τα 100 μέλη είναι μοιρασμένη 50-50 μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών, γι’ αυτό χρειάζεται τουλάχιστον 17 Ρεπουμπλικανοί να θεωρήσουν ένοχο τον Τραμπ ώστε να καταδικαστεί. Κάτι τέτοιο φαίνεται εξαιρετικά απίθανο. Πιθανό θεωρείται αρκετοί γερουσιαστές να απέχουν από την ψηφοφορία αντί να ψηφίσουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο και έτσι να μειωθεί ο αριθμός των ψήφων που απαιτούνται.

Πώς θα επηρεάσει η δίκη τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το 2022 ή τις προεδρικές του 2024;

Στη Γερουσία μπορεί να γίνει ψηφοφορία ώστε να απαγορευθεί στον Τραμπ να είναι υποψήφιος διά παντός, για την οποία χρειάζεται απλή πλειοψηφία. Αυτό θα επηρεάσει σημαντικά τις προεδρικές εκλογές του 2024, μια και ο Τραμπ ήδη έχει δηλώσει ότι θέλει να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία τότε. Οι Ρεπουμπλικανοί ελπίζουν ότι οι πολίτες θα δουν τη δίκη ως χάσιμο χρόνου σε μια κρίσιμη καμπή για τη χώρα, λόγω των σοβαρών επιπτώσεων της πανδημίας. Αυτό πάντως δεν επιβεβαιώνεται από τις δημοσκοπήσεις, στις οποίες η πλειοψηφία των πολιτών δείχνει να θέλει την τιμωρία του πρώην προέδρου.