Θα βγάλει ο «Σούπερ Μάριο» την Ιταλία {LF}από το αδιέξοδο;

Τρεις εβδομάδες αφότου ο Ματέο Ρέντσι πυροδότησε μια νιοστή πολιτική κρίση στην Ιταλία αποσύροντας τους τρεις υπουργούς και τη στήριξη του κόμματός του, του Italia Viva, από την κυβέρνηση συνασπισμού του Τζουζέπε Κόντε, ο πρόεδρος της χώρας, Σέρτζο Ματαρέλα, επιβεβαίωσε πως δεν πρέπει κανείς ποτέ να υποτιμά τους διακριτικούς και ολιγόλογους ανθρώπους. Βλέποντας πόσο ανίκανοι ή απρόθυμοι ήταν οι πρώην κυβερνητικοί εταίροι – Δημοκρατικό Κόμμα (PD) , Κίνημα Πέντε Αστέρων (M5S), Viva Italia και Leu – να συνεννοηθούν και μετά την αποτυχία της διερευνητικής εντολής που έλαβε ο πρόεδρος της ιταλικής Βουλής, Ρομπέρτο Φίκο, ο Ματαρέλα απηύθυνε το βράδυ της Τρίτης «έκκληση σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας να στηρίξουν μία κυβέρνηση υψηλών προδιαγραφών, η οποία να μην ταυτίζεται με καμία πολιτική δύναμη». Και ανέθεσε, χθες το μεσημέρι, εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Μάριο Ντράγκι, τον πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ (2011-2019), τον άνθρωπο που πιστώνεται με τη διάσωση της ευρωζώνης το 2012, εν μέσω κρίσης του χρέους. Απομένει να φανεί αν ο «Σούπερ Μάριο» θα καταφέρει να βγάλει την Ιταλία από το αδιέξοδο συγκεντρώνοντας αυτό που έθεσε ως προϋπόθεση: μία ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ο ιταλός πρόεδρος ενδεχομένως να είχε προτιμήσει να κρατήσει το «χαρτί» του Μάριο Ντράγκι για κάποια άλλη στιγμή, κάποια άλλη κρίση, όταν η δημοσιονομική κατάσταση της Ιταλίας θα επέβαλλε επώδυνες, αναγκαστικά αντιδημοφιλείς επιλογές. Απ’ ό,τι φαίνεται, ωστόσο, δεν είχε άλλη επιλογή. Μπορεί ο Τζουζέπε Κόντε να υπέβαλε στις 26 Ιανουαρίου την παραίτηση της κυβέρνησής του, αφού διέθετε πλέον μόνο σχετική πλειοψηφία στη Γερουσία, με την πεποίθηση πως σύντομα θα τίθεντο επικεφαλής μιας κυβέρνησης «Κόντε 3» (μετά την κυβέρνηση συνασπισμού Λέγκας – Μ5S από τον Ιούνιο του 2018 έως τον Αύγουστο του 2019 και την κυβέρνηση συνασπισμού PD – Μ5S από τον Σεπτέμβριο του 2019), κάθε προσπάθεια όμως να επανέλθει ο Ρέντσι στην κυβερνητική πλειοψηφία ναυάγησε, εν μέσω αλληλοκατηγοριών για αυτή την αποτυχία.  Ο Ματαρέλα θα μπορούσε βέβαια θεωρητικά να καταφύγει στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών για την άνοιξη. Προτίμησε ωστόσο να αποκλείσει, προσώρας, αυτό το ενδεχόμενο, θεωρώντας πως η Ιταλία δεν έχει την πολυτέλεια ενός «ημι-κενού εξουσίας τεσσάρων μηνών» εν μέσω πανδημίας, στις παρυφές μιας σοβαρότατης κοινωνικής κρίσης και ενώ καλείται να παρουσιάσει έως τις 30 Απριλίου στις Βρυξέλλες το συνολικό της σχέδιο για τη διαχείριση των 209 δισ. ευρώ που έχει λαμβάνειν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης – το σχέδιο που πυροδότησε, εξαρχής, την πολιτική κρίση. Ανέθεσε λοιπόν εντολή κυβέρνησης σε έναν «τεχνοκράτη», έναν οικονομολόγο που έχει διατελέσει επίσης, πέρα από πρόεδρος της ΕΚΤ, γενικός γραμματέας του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών για δέκα χρόνια καθώς και διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας – μία κλασική τροπή του πολιτικού παιχνιδιού στην Ιταλία έπειτα από τη διάλυση των Χριστιανοδημοκρατών στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Αμέσως μετά την έξοδό του από το Κυρηνάλιο Μέγαρο, προτού συναντηθεί, κατά σειρά, με τους προέδρους της Βουλής και της Γερουσίας καθώς και με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Τζουζέπε Κόντε, ο 73χρονος Μάριο Ντράγκι απηύθυνε έκκληση για «ενότητα» προκειμένου να αντιμετωπιστεί «μία δύσκολη κατάσταση». «Η καταπολέμηση της πανδημίας, η συνέχιση της εκστρατείας εμβολιασμού και η ανάκαμψη της χώρας είναι οι προκλήσεις που μας περιμένουν» επεσήμανε, εκφράζοντας την πεποίθηση πως «η ενότητα θα προκύψει από τις συζητήσεις με τα πολιτικά κόμματα και τις κοινοβουλευτικές ομάδες». Η επιλογή του προκάλεσε έκδηλη ανακούφιση στις Βρυξέλλες. «Ευχαριστούμε, πρόεδρε Ματαρέλα», έγραψε στο Τwitter ο ευρωπαίος επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων, και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Πάολο Τζεντιλόνι, την ώρα που ένας ακόμη πρώην πρωθυπουργός της χώρας, και πρώην πρόεδρος της Κομισιόν, ο Ρομάνο Πρόντι, εκτιμούσε πως «η επιλογή του Ντράγκι είναι εκείνη που θα προστατεύσει καλύτερα την Ιταλία αυτή την ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο». Εντός των τειχών, ο Ντράγκι μπορεί να υπολογίζει στη στήριξη του PD, καθώς και του Ματέο Ρέντσι, ο οποίος δεν έκρυβε χθες τον ενθουσιασμό του για τον πολιτικό παραγκωνισμό του Κόντε. Το M5S, ωστόσο, εμφανίζεται διχασμένο, o εκτελών χρέη προέδρου, Βίτο Κρίμι, απέκλειε χθες το ενδεχόμενο στήριξης μιας «τεχνοκρατικής, ψυχρής και υπολογιστικής κυβέρνησης», αλλά πολλοί «Γκριλίνι» διαφωνούν, με το σκεπτικό πως «πρέπει να σκεφτούμε τη χώρα» και πως «όταν λες όχι, πρέπει να έχεις μια αντιπρόταση».

Οσο για το στρατόπεδο της Δεξιάς, που πρόκρινε μέχρι τώρα, ενθαρρυνόμενη από τις δημοσκοπήσεις, το σενάριο των πρόωρων εκλογών, εμφανίζεται και αυτό διχασμένο, με τη μετριοπαθέστερη Φόρτσα Ιτάλια περισσότερο πρόθυμη να στηρίξει (με ανταλλάγματα, φυσικά) τον Μάριο Ντράγκι, τους ακροδεξιούς μεταφασίστες του κόμματος Αδέλφια της Ιταλίας να αποκλείουν σε ένα πρώτο στάδιο αυτό το ενδεχόμενο και ανάμεσα, τον Ματέο Σαλβίνι, τον ηγέτη της Λέγκας, να επιμένει πως «ο προφανής δρόμος είναι οι εκλογές», προσθέτοντας εντούτοις πως «αν ο καθηγητής Ντράγκι μάς συναντήσει θα πάμε και θα ακούσουμε, θα προτείνουμε και θα αξιολογήσουμε, δεν έχουμε προκαταλήψεις».