ΕΕ και Βρετανία οδεύουν προς αντιπαλότητα – εκτός αν μπορούμε να το αποτρέψουμε

Μετά το Brexit, η Βρετανία και η ΕΕ αντιμετωπίζουν την παγίδα που έχει περιγράψει ο Γκορ Βιντάλ. Οπως είπε κάποτε ο αμερικανός συγγραφέας: «Δεν αρκεί να πετύχεις. Πρέπει να αποτύχουν και οι άλλοι». Υπάρχει τώρα μια ισχυρή πολιτική λογική που ωθεί και τις δύο πλευρές να κάνουν τη σχετική αποτυχία του άλλου το μέτρο της δικής τους επιτυχίας.

Η λογική πολλών ότι η Βρετανία είναι καλύτερα χωρίς την ΕΕ είναι λιγότερο κεντρική για την πλευρά των Βρυξελλών που έχουν πολλά ζητήματα να επιλύσουν. Αλλά εξακολουθεί να υπάρχει, ειδικά σε χώρες όπου ισχυροί ευρωσκεπτικιστές πολιτικοί όπως η Μαρίν Λεπέν θα μπορούσαν να αναδείξουν την επιτυχία μιας «απελευθερωμένης» Βρετανίας.

Ωστόσο, μπορεί κανείς να πει, σίγουρα οι διαπραγματεύσεις έχουν τελειώσει. Εχουμε μία συμφωνία. Το Brexit τελείωσε. Λοιπόν, ξανασκεφθείτε το. Για τα επόμενα χρόνια η Βρετανία θα βρίσκεται σε κατάσταση μόνιμης διαπραγμάτευσης με την ΕΕ. Η κυβέρνηση Τζόνσον είπε ότι η χώρα θα είναι σαν την Αυστραλία ή τον Καναδά, αλλά στην πραγματικότητα θα μοιάζει περισσότερο με την Ελβετία, η οποία υπομένει ατελείωτους γύρους επιλεκτικών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, που συνοδεύονται από πιέσεις από τις Βρυξέλλες. Σίγουρα, η Βρετανία θα είναι μια Μεγάλη Ελβετία, αλλά το δίλημμα είναι ουσιαστικά το ίδιο.

Η κυβέρνηση Τζόνσον διαπραγματεύθηκε μια εξαιρετική συμφωνία για το εμπόριο αγαθών – εξαιρετική για την ΕΕ, δηλαδή. Τα γερμανικά αυτοκίνητα μπορούν να συνεχίσουν να ρέουν στη Βρετανία, μαζί με άλλα κατασκευασμένα προϊόντα, στα οποία η ΕΕ έχει εμπορικό πλεόνασμα με το Ηνωμένο Βασίλειο. Για το 80% της βρετανικής οικονομίας που είναι υπηρεσίες, σχεδόν τίποτε δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί. Αυτό περιλαμβάνει χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι οποίες αποτελούν περίπου το 10% των βρετανικών εξαγωγών. Περίπου 6 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών συναλλαγών εγκατέλειψαν το Χρηματιστήριο του Λονδίνου για αγορές εντός της ΕΕ την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης του τρέχοντος έτους. Ο «Le Figaro» ειρωνικά το ονόμασε «Big Bang».

Το ερώτημα για όλους τους νοήμονες ανθρώπους και τους ανθρώπους της καλής θέλησης και στις δύο πλευρές του καναλιού είναι πώς να αποφευχθεί η παγίδα Βιντάλ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχει ανταγωνισμός. Ο ανταγωνισμός είναι καλός για τις επιχειρήσεις. Πράγματι, οι ιστορικοί υποστήριξαν ότι το επίπεδο ανταγωνισμού μεταξύ διαφόρων παικτών είναι αυτό που ιστορικά έκανε την Ευρώπη πλούσια και ισχυρή, σε αντίθεση με περισσότερo μονολιθικές πολιτικές όπως της Κίνας. Το κόλπο είναι να βρεθεί η σωστή ισορροπία ανταγωνισμού και συνεργασίας.

Κοιτάζοντας τον διαδικτυακό κατάλογο των βρετανικών υπουργικών ρόλων, οι αναφορές για τις «μελλοντικές σχέσεις με την ΕΕ» είναι πολύ λίγες. Εάν η κυβέρνηση συνεχίσει έτσι όσον αφορά την ειδική της σχέση με την ΕΕ, τότε θα ισχύει αυτό που άκουσα κάποτε τον πρώην γερμανό καγκελάριο Χέλμουτ Σμιτ να λέει για την ειδική σχέση της Βρετανίας με τις ΗΠΑ: «Είναι τόσο ξεχωριστή που μόνο μια πλευρά γνωρίζει ότι υπάρχει». Μετά το Brexit, η Βρετανία χρειάζεται περισσότερο από ποτέ μια ευρωπαϊκή πολιτική – και η ΕΕ χρειάζεται μια βρετανική πολιτική.