Το μετέωρο βήμα

Περίεργα πράγματα συμβαίνουν. Σε πείσμα των προβλέψεων που έκαναν με αξιοθαύμαστη επιμονή διάφοροι περισπούδαστοι αναλυτές, και των ανησυχιών που εξέφραζαν «κύκλοι» του υπουργείου Εξωτερικών, η Αγκυρα δεν ανέβασε τους τόνους στο κρίσιμο διάστημα από την ήττα του Τραμπ μέχρι την αλλαγή στον Λευκό Οίκο, δεν προσπάθησε να προκαλέσει θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, δεν δημιούργησε κρίση την περίοδο των γιορτών στις οποίες, λέει, έχει «αδυναμία». Αντιθέτως, προγραμμάτισε για το επόμενο εξάμηνο ασκήσεις του Ορουτς Ρέις εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων. Και χθες απηύθυνε δια του Μεβλούτ Τσαβούσογλου πρόσκληση για έναρξη διερευνητικών συνομιλιών με την Ελλάδα.

Εγινε λοιπόν ο λύκος αρνάκι; Οχι βέβαια. Και είναι λογικό, και επιβεβλημένο, οποιοδήποτε άνοιγμα της Τουρκίας του Ερντογάν να αντιμετωπίζεται με δυσπιστία, επιφύλαξη και προσοχή. Η γειτονική χώρα αποδεικνύει απλώς για άλλη μια φορά ότι έχει μια ευέλικτη διπλωματία. Οτι επενδύει σε αυτόν που έρχεται (τον Μπάιντεν) και όχι αυτόν που φεύγει (τον Τραμπ). Οτι θέλει καλές σχέσεις με την Ευρώπη, κι ας αποκαλεί κάποιους ηγέτες της «ναζί». Οτι εξακολουθεί να πιστεύει στον διάλογο, αν και όχι με όλους, ούτε για όλα.

Το βήμα που όλοι ανέμεναν έγινε. Το ερώτημα είναι αν θα μείνει μετέωρο. Αν δηλαδή οι φανατικοί, οι πολεμοκάπηλοι και οι δειλοί, όπου κι αν κατοικοεδρεύουν, θα καταφέρουν να νικήσουν τους ρεαλιστές και τους οραματιστές, αυτούς που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν «doers». Ο πρώτος κίνδυνος προέρχεται από την ίδια την Αγκυρα. Τυχόν επιμονή της να προβάλει τα ζητήματα που χωρίζουν (γκρίζες ζώνες, αποστρατιωτικοποίηση) έναντι εκείνων για τα οποία υπάρχει περιθώριο συζήτησης (εύρος αιγιαλίτιδας) θα δείξει ότι η πρότασή της είναι προσχηματική. ‘Η ότι οι οπαδοί του συμβιβασμού αποτελούν μειοψηφία.

Ο δεύτερος κίνδυνος προέρχεται από την Αθήνα. Ακόμη κι αν λείπουν τα εμπόδια, μπορεί πάντα να κατασκευαστούν. Οι πιέσεις της εθνικιστικής Δεξιάς για «12 μίλια παντού», για μετατροπή δηλαδή του Αιγαίου σε κλειστή ελληνική λίμνη, θα συνεχιστούν. Οι οπαδοί της «γραμμής Μολυβιάτη», του δόγματος της ακινησίας δηλαδή μέχρι να βελτιωθούν οι συσχετισμοί, δεν θα πάψουν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Ενα μεγάλο κομμάτι της αντιπολίτευσης θα παραμονεύει, έτοιμο να καταγγείλει οποιαδήποτε «υποχώρηση».

Τρικλοποδιές όμως θα βάλει στον διάλογο και η κυβέρνηση Αναστασιάδη, φοβούμενη ότι τυχόν πρόοδος των ελληνοτουρκικών συνομιλιών θα τη φέρει αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα: ότι δηλαδή από την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της ανατολικής Μεσογείου δεν μπορεί να λείπει η Τουρκία, ανεξαρτήτως πλέον από την επίλυση του Κυπριακού που μοιάζει ένα όλο και πιο άπιαστο όνειρο.

Ο δρόμος θα είναι έτσι ανηφορικός και ακανθώδης. Αλλά οι παρακάμψεις οδηγούν σε αδιέξοδα. Η παρουσία του ικανού και έμπειρου πρέσβη ε.τ. Παύλου Αποστολίδη ως επικεφαλής της ελληνικής πλευράς αποτελεί εγγύηση σοβαρότητας. Η αποτελεσματικότητα δεν εξαρτάται από αυτόν.