Η άλγεβρα του παραλόγου

Η άλγεβρα του παραλόγου

Η ασπρόμαυρη ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Θα σε κάνω βασίλισσα» (1964), με τον Θανάση Βέγγο, προβάλλεται συχνά από την τηλεόραση. Ο πρωταγωνιστής – ένας πολύ αναγνωρίσιμος τύπος από τον «Φιλάργυρο» του Μολιέρου έως τις σύγχρονες ηθογραφίες – είναι εγκλωβισμένος μέσα στη μιζέρια των αριθμών και των μικροϋπολογισμών. Τα πάντα γι’ αυτόν βασίζονται σε προσθαφαιρέσεις, πολλαπλασιασμούς και διαιρέσεις, σε μία δικής του έμπνευσης στατιστική που τον κρατά μακριά από την πραγματικότητα. Οταν, για παράδειγμα, ένας μεταφορέας του ζητά είκοσι δραχμές για μια μεταφορά, αρχίζει την άλγεβρα: «Είκοσι για μισή ώρα, 40 την ώρα, στο οκτάωρο τέσσερις οκτώ 32, 320. Και τον μήνα, τρεις 32, 96. Εννιά εξακόσιες τον μήνα. Τι είσαι; Αντιναύαρχος εν ενεργεία;».

Συγγνώμη κιόλας για τον παραλληλισμό των φραγκοδίφραγκων του Βέγγου με ανθρώπινες ζωές, αλλά αυτό ακριβώς μου θύμισαν οι δηλώσεις του εκπροσώπου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και μητροπολίτη Ιλίου Αθηναγόρα, σε σχέση με τα θύματα του κορωνοϊού στους κόλπους της Εκκλησίας. «Ημασταν 82 μητροπολίτες, νόσησαν έξι, απεβίωσαν δύο». Και όπως θα έλεγε ο «Αντώνης Μπεϊζάνης», αφού ο μητροπολίτης έδειξε πολύ ικανοποιημένος από αυτήν την αναλογία, «Δύο στους 82, ένας στους 41, στα δέκα εκατομμύρια πάνω από 250.000 νεκροί». Και με βάση αυτόν τον υπολογισμό, «…δείξαμε ανυπακοή» όπως είπε «και η κυβέρνηση έδειξε ανοχή». Ετσι, λοιπόν, μεταξύ ανυπακοής και ανοχής, μεταξύ εκκλησιαστικής φθοράς και επιστημονικής αφθαρσίας (ή μεταξύ κυβερνητικής φθοράς και εκκλησιαστικής εξουσίας) άντε να βάλουμε ένα χεράκι γιατί έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας ώστε να φτάσουμε τους νεκρούς του κορωνοϊού στη χώρα μας από 5.099 που ήταν έως προχθές το βράδυ, στις 250.000. Να νιώσει μια δικαίωση και ο Αθηναγόρας.

Θρησκείες κι οινοπνεύματα

Ξαναγυρίζω σε αυτήν την ανυπακοή που ανέμισε σαν φλάμπουρο ο μητροπολίτης Ιλίου. Αυτήν που ήθελε να της δώσει μια απόχρωση αντίστασης, μην πω και ηρωισμού. Συγγνώμη και πάλι αλλά δεν βρίσκω κανέναν Σοφοκλή και καμία Αντιγόνη κρυμμένους στις πτυχές των ράσων του. Διότι δεν υπάρχει κανένα τάμα, καμία προσευχή και κανένας αγιασμός πάνω από τη δημόσια υγεία και τις ανθρώπινες ζωές. Ούτε καν πάνω από την οικονομική καταστροφή επιχειρήσεων και οικογενειών που θα αυξάνει εφιαλτικά τα μεγέθη της όσο η προβλεπόμενη από τους ειδικούς άνοδος των κρουσμάτων που θα επιφέρει ο προχθεσινός συνωστισμός σε κάποιες εκκλησίες θα παρατείνει το lockdown.

Πέραν τούτου, υποτίθεται ότι η ορθόδοξη θρησκεία διδάσκει τη μοναδικότητα και την ανεκτίμητη αξία της ανθρώπινης ζωής. Δεν προτρέπει σε επιχειρήσεις αυτοκτονίας – το Κούγκι και το Αρκάδι, εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, ήταν περισσότερο πράξεις απελπισίας παρά αυτοθυσίας.

Θυμάμαι τον Σωτήρη Τσιόδρα να λέει δακρυσμένος, κατά τη διάρκεια της καραντίνας της άνοιξης, ότι κανένας παππούς, καμία γιαγιά δεν μας περισσεύει. Τι σχέση έχει αυτός ο ουσιαστικά χριστιανικός και αληθινά ανθρώπινος λόγος με το «δυο το λάδι, τρεις το ξύδι, πέντε το λαδόξυδο»;

Από τις εκκλησίες στο Καπιτώλιο

Η κουλτούρα της ανυπακοής είναι, στην εποχή μας, το κρησφύγετο του λαϊκισμού, το άλλοθι της «επανάστασής» του. Μια κλωστή που αλλάζει χρώματα κατά περίσταση. Αλλοτε γίνεται κόκκινη, άλλοτε κατάμαυρη, άλλοτε λευκή ή μπλε και άλλοτε φωσφορίζουσα. Και συνδέει, τα τελευταία χρόνια, τους «Δεν πληρώνω» με τους «Δεν εμβολιάζομαι», τους υποστηρικτές του «Οχι» στο καθ’ ημάς δημοψήφισμα με τους 2.500 νέους στη Βρετάνη που συμμετείχαν την Πρωτοχρονιά σε ένα πάρτι 36 ωρών «διότι δεν μπορείς να υποχρεώσεις να καθίσει κάτω έναν λαό που έχει μάθει να χορεύει», τις φετινές συγκεντρώσεις της επετείου του Πολυτεχνείου με τον προχθεσινό συνωστισμό σε κάποιους ναούς. Και ο κόμπος της φτάνει μέχρι το Καπιτώλιο και με όσα σοκαριστικά είδαμε προχθές το βράδυ.

Στην ουσία πρόκειται για πυροβολισμούς στα δεδομένα της πραγματικότητας, αυτά με τα οποία δεν μπορούν να συμβιβαστούν. Από αυτούς που φαντασιώνονται τους εαυτούς τους σαν μπουρλοτιέρηδες αλλά κρατάνε στρακαστρούκες. Και οι στρακαστρούκες όμως σκοτώνουν.