Η ταφόπλακα της τετραετίας Τραμπ

Το 1814 το Καπιτώλιο των ΗΠΑ, το σύμβολο της αμερικανικής δημοκρατίας, πυρπολήθηκε από βρετανούς στρατιώτες. Το 2021 δέχθηκε επίθεση και καταλήφθηκε από φανατικούς υποστηρικτές του απερχόμενου αμερικανού προέδρου, με παρακίνηση και στήριξη από τον ίδιο. Αυτή η πραξικοπηματικού τύπου επίθεση σφράγισε την καταστροφική τετραετία Ντόναλντ Τραμπ και θα μείνει στην ιστορία ως η ταφόπλακα της προεδρίας του.

Η αντιδημοκρατική συμπεριφορά, η άρνηση της πραγματικότητας, ο τυφλός φανατισμός και η στοχοποίηση του αντιπάλου είναι βασικά συστατικά στοιχεία του «τραμπισμού».

Ωστόσο, ο Τραμπ δεν είναι ο μόνος υπεύθυνος για τα όσα πρωτόγνωρα συνέβησαν στην αμερικανική πρωτεύουσα. Η ηγεσία και η πλειονότητα των γερουσιαστών και βουλευτών του Ρεπουπλικανικού Κόμματος, με κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις, είναι συνυπεύθυνοι για τα γεγονότα στο Καπιτώλιο αλλά, κυρίως, για τα τραύματα που αφήνει πίσω της η τετραετία Τραμπ. Η σύμπλευσή τους με τις επιλογές του απερχόμενου προέδρου, η ανοχή τους και η ατολμία τους να φωνάξουν «φτάνει, μέχρι εδώ!», υπέθαλψε και διευκόλυνε τη μανιακή συμπεριφορά και τις καταστροφικές πολιτικές Τραμπ.

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ο «τραμπισμός» εξελίχθηκε σε κυρίαρχο ρεύμα στο Ρεπουπλικανικό Κόμμα. Η επόμενη μέρα, λοιπόν, βρίσκει τους Ρεπουπλικανούς μπροστά σε ένα τεράστιο ιδεολογικο-πολιτικό δίλημμα: είτε να αποκηρύξουν, χωρίς «ναι μεν αλλά», τον «τραμπισμό» είτε να παραδοθούν ολοκληρωτικά σε αυτόν. Η επιλογή που θα κάνουν θα είναι καθοριστικής σημασίας για το ίδιο το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ. Είναι ελπιδοφόρο ότι σημαντικά στελέχη των Ρεπουπλικανών, όπως ο αμερικανός αντιπρόεδρος και ο αρχηγός των Ρεπουπλικανών στη Γερουσία, καταδίκασαν όσα έγιναν και αποστασιοποιήθηκαν από τον Τραμπ. Η μάχη, όμως, για τη ψυχή του Ρεπουπλικανικού Κόμματος τώρα αρχίζει και θα είναι σκληρή.

Την ίδια στιγμή ο διχασμός στην αμερικανική κοινωνία είναι βαθύς. Ο Τζο Μπάιντεν έχει μπροστά του τη μεγάλη πρόκληση να γεφυρώσει το χάσμα, να κυβερνήσει αποτελεσματικά και, ταυτόχρονα, να αντιμετωπίσει τον «τραμπισμό». Η καθαρή νίκη του στις προεδρικές εκλογές και ο έλεγχος του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς επιτρέπουν στον νέο αμερικανό πρόεδρο να αναλάβει πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση: να επουλώσει πληγές, να οικοδομήσει συναινέσεις, να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητες και να αναστυλώσει το διεθνές κύρος των ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ θα ξεπεράσουν την πολιτική και τη θεσμική κρίση που προκάλεσε ο απερχόμενος πρόεδρος και οι συνοδοιπόροι του. Η αμερικανική δημοκρατία είναι ισχυρή και έχει γερά θεμέλια. Κανένας Τραμπ δεν μπορεί να ξηλώσει τόσο εύκολα τους δημοκρατικούς θεσμούς. Ωστόσο, η θωράκιση της δημοκρατίας, και στις ΗΠΑ και αλλού, είναι ένας συνεχής αγώνας. Ο Τραμπ ηττήθηκε. Τώρα πρέπει να ηττηθεί και ο «τραμπισμός». Και εντός και εκτός Αμερικής.

Ο Φίλιππος Σαββίδης είναι πολιτικός επιστήμονας – διεθνολόγος