YouTubers: οι μπίζνες των 8 δισ. δολαρίων

Μέχρι πριν από μία δεκαετία, θα ήταν παράδοξο, αν όχι επιστημονική φαντασία, στον επαγγελματικό προσανατολισμό των παιδιών να υπήρχε η επιλογή του YouTuber. Πλέον, όμως, είναι μια πραγματικότητα που κερδίζει ολοένα και περισσότερους νέους. Και πώς θα μπορούσε άλλωστε να γίνει αλλιώς, όταν 29% των παιδιών θέλουν στο μέλλον ν’ ακολουθήσουν τα βήματα των αστεριών του YouΤube, όπως ο PewDiePie (108 εκατομμύρια subscribers στο κανάλι του), ο Dude Perfect (54,2 εκατομμύρια) και ο Luisito Comunica (34,6 εκατομμύρια), ενώ μόλις 11% θέλουν να φτάσουν στ’ αστέρια ως αστροναύτες.

Αυτήν τη στιγμή, περισσότεροι από 50 εκατομμύρια άνθρωποι θεωρούν τους εαυτούς τους δημιουργούς περιεχομένου. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό νούμερο. Οπως φανερώνει έρευνα της συμβουλευτικής εταιρείας για startups Signal Fire, η παραγωγή περιεχομένου αυξάνεται με γιγαντιαίους ρυθμούς, ως αποτέλεσμα βέβαια και της πανδημίας. Από τους 50 εκατομμύρια λογαριασμούς που τροφοδοτούν με υλικό τις πλατφόρμες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μόλις τα 2 εκατομμύρια μπορούν να θεωρηθούν επαγγελματίες του είδους.

Ποια είναι όμως η διαφορά των επαγγελματιών από τους ερασιτέχνες του Διαδικτύου; «Η οικονομία των δημιουργών», όπως αναφέρει η Γουαλίνγκ Γουάν, συντάκτρια της μελέτης. «Είναι επίσης γνωστή ως η οικονομία του πάθους και είναι το επιχειρηματικό μοντέλο που χρησιμοποιείται από ανεξάρτητους δημιουργούς περιεχομένου, επιμελητές και δημιουργούς ανεξάρτητων κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, bloggers και φωτογράφων, μαζί με λογισμικά και οικονομικά εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για να τους βοηθήσουν στην ανάπτυξη και τη δημιουργία εσόδων», επισημαίνει η Γουάν.

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Ολοι αυτοί λοιπόν χρησιμοποιούν την οικονομία του περιεχομένου για να γεμίσουν τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, επιστρατεύοντας διαφορετικά εργαλεία. Τα πιο χαρακτηριστικά απ’ αυτά είναι βέβαια οι διαφημίσεις και οι τοποθετήσεις προϊόντων, οι συνδρομητικές υπηρεσίες, οι ψηφιακές πωλήσεις και το merchandise. Υπάρχουν βέβαια και πιο προχωρημένα εργαλεία όπως οι ζωντανές ή ψηφιακές συναντήσεις με πελάτες, τα ραντεβού με VIPs και τα παραδοσιακά fan clubs. Οπως τονίζεται στην έρευνα, το τελευταίο διάστημα, οι δημιουργοί δείχνουν τάση να παίρνουν αποστάσεις από τις πλατφόρμες όπως το YouΤube που τους πληρώνει για τα views των βίντεό τους και την προβολή διαφημίσεων ή το Instagram και το Snapchat όπου κερδίζουν χρήματα από τις χορηγίες εταιρειών. Το ενδιαφέρον τους στρέφεται πλέον στην απευθείας χρηματοδότηση από τους χρήστες τους. Για παράδειγμα, μέσω της σελίδας Cameo οι φαν μπορούν να αγοράσουν έναντι 50 έως 100 δολαρίων ένα βίντεο διάρκειας 30 δευτερολέπτων με προσωπικό μήνυμα από τους influencers. Mέσω της εφαρμογής Substack οι δημοσιογράφοι και οι συγγραφείς μπορούν να κεφαλαιοποιήσουν την αξία των κειμένων τους. Στήνοντας μια συνδρομητική υπηρεσία κερδίζουν 50.000 έως 100.000 τον χρόνο για να στέλνουν στους θαυμαστές τους τα newsletters τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο συγγραφέας Λουκ Ο’Νιλ, ο οποίος μέσω του newsletter του Hell World διηγείται τις περιπέτειες της καθημερινής ζωής στην Αμερική μ’ ένα μοναδικό στυλ.

Σύμφωνα με την εταιρεία Mediakix, η αγορά των influencers το 2020 έχει τζίρο 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που μέχρι το 2022 υπολογίζεται πως θα φτάσει τα 15 δισεκατομμύρια. Οι εξελιγμένες κάμερες στα κινητά τηλέφωνα, οι μεγαλύτερες οθόνες, τα γρηγορότερα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας αλλά και οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης που διψούν για διαρκή ανανέωση περιεχομένου οπλίζουν το χέρι ολοένα και περισσότερων, κάνοντάς τους κι αυτούς δημιουργούς νέου υλικού.

Στην πλατφόρμα της Google δημοσιεύονται κάθε λεπτό περισσότερες από 500 ώρες βίντεο. Γι’ αυτό, για να θεωρηθεί κάποιος δημιουργός περιεχομένου στο YouΤube πρέπει να έχει τουλάχιστον 1.000 subscribers στο κανάλι του και τουλάχιστον 4.000 ώρες σε βίντεο τους τελευταίους 12 μήνες. Στο YouΤube αυτή τη στιγμή υπάρχουν 31 εκατομμύρια κανάλια, το ένα εκατομμύριο έχει πάνω από 10.000 subscribers και τα 12 εκατομμύρια από 100 έως 10.000. Δεν είναι μυστικό πως η συγκεκριμένη σελίδα είναι η πιο εκτεταμένη πλατφόρμα για εμπορικές συναλλαγές μέσω χρηστών και εταιρειών. Σύμφωνα με την έρευνα, συγκεντρώνει τον μισό κύκλο εμπορικών εργασιών από τις πλατφόρμες.

INSTAGRAM ΚΑΙ TWITCH. Στα βήματα του YouΤube βαδίζει βέβαια και το Instagram, όπου ανθούν πλέον οι influencers. Στη σελίδα αυτή, ιδιοκτησίας Facebook, του ενός δισεκατομμυρίου λογαριασμών, τα 30 εκατομμύρια έχουν μεταξύ 50 και 100.000 ακολούθους, ενώ 500.000 λογαριασμοί έχουν πάνω από 100.000 ακολούθους. Γι’ αυτό κι αναδεικνύεται σε δεύτερο πιο εμπορικό μέσο κοινωνικής δικτύωσης, αλλά είναι το αγαπημένο των πρωτάρηδων δημιουργών περιεχομένου. Στην τρίτη θέση βρίσκεται το άγνωστο στο ευρύ κοινό Twich. Πρόκειται για μια πλατφόρμα streaming που ειδικεύεται στα βιντεοπαιχνίδια κι αγκαλιάζει τρία εκατομμύρια συνδρομητές. Σύμφωνα με τη μελέτη, στις υπόλοιπες πλατφόρμες, δηλαδή τα TikTok, Substack, Patreon και OnlyFans, περίπου 300.000 χρήστες μπορούν να θεωρηθούν ως δημιουργοί περιεχομένου.

Εξετάζοντας το επίπεδο επαγγελματισμού, το YouΤube αναδεικνύεται σε πρωταθλητή. Από τα δύο εκατομμύρια των επαγγελματιών της παραγωγής περιεχομένου που υπολογίζεται ότι κυκλοφορούν στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, το ένα λειτουργεί υπό τη σκέπη του YouΤube, ενώ στο Instagram είναι 500.000. Αντίθετα, η σελίδα με τις φωτογραφίες ειδικεύεται στους ερασιτέχνες δημιουργούς. Εχει στις τάξεις της 30 εκατομμύρια χρήστες που τώρα κάνουν τα βήματά τους στην παραγωγή υλικού, ξεπερνώντας κατά πολύ τα 12 εκατομμύρια του YouΤube στο αντίστοιχο ερασιτεχνικό επίπεδο.

Ο ρόλος της πανδημίας
Σημαντικό ρόλο στην αύξηση των αριθμών, βέβαια, έπαιξε και η πανδημία του κορωνοϊού. Λόγω της καραντίνας και του παρατεταμένου χρονικού διαστήματος όπου οι χρήστες μένουν στα σπίτια τους, αυξάνεται και η αλληλεπίδρασή τους με τις πλατφόρμες. Η δράση αυτή με τη σειρά της αυξάνει τα κέρδη για τις πλατφόρμες. Και κάπου εδώ ξεπροβάλλουν πρακτορεία marketing τα οποία συνεργάζονται με influencers για να προωθήσουν τη δουλειά τους. Τα μεγαλύτερα αυτή τη στιγμή στον κόσμο είναι τα Mediakix, Pulse Advertising, Whosay και Everywhere. Πέρα από τα πρακτορεία, και γνωστοί άνθρωποι των δημοσίων σχέσεων στην Αμερική έχουν κάνει πλέον ένα μεγάλο άνοιγμα προς την αγορά αυτή των social media.
Αντίστοιχα, έχουν κυκλοφορήσει και αρκετές εφαρμογές που συγκεντρώνουν influencers από διαφορετικά πεδία και τους συνδέουν με εταιρείες για εμπορικούς σκοπούς, έναντι προμήθειας. Κάποιες από αυτές είναι τα Grin, Captiv8, AspireIQ, Tapinfluence, Klear, The Shelf, CreatorIQ και Arthouse (πρώην Niche, πλέον ιδιοκτησίας Twitter). Εδώ, οι εταιρείες μπορούν να βάλουν ένα συγκεκριμένο μπάτζετ που θέλουν για τις καμπάνιες επικοινωνίας τους και να αναζητήσουν influencers που ταιριάζουν στα κριτήριά τους. Ανάμεσά τους δεν αποκλείεται να βρουν και αστέρια του Χόλιγουντ, καθώς παραδοσιακά πρακτορεία των μεγάλων καλλιτεχνών όπως τα CAA, UTA και WME συχνά συνεργάζονται μαζί τους. Πλατφόρμες όπως το The Plug ακολουθεί διαφορετική στρατηγική δίνοντας στους influencers τη δυνατότητα να διαλέξουν σε ποια καμπάνια θέλουν να δουλέψουν. Ωστόσο, οι διαφημιστές εκεί τους πληρώνουν ανάλογα με την αποτελεσματικότητά τους. Σε άλλες πλατφόρμες, όπως τα Collectively, theAmplify, Delmondo και Whalar, φαν και εταιρείες επιστρατεύοντας την κατάταξη στο Famous Birthdays, τη Wikipedia των influencers, για να βρουν σελέμπριτι να δουλέψουν μαζί τους. Παράλληλα, κάποιοι influencers πουλούν καλλιτεχνικές υπηρεσίες για την παραγωγή περιεχομένου χωρίς να πρέπει να σπαμάρουν τους ακολούθους τους, άλλοι εστιάζουν στην εύκολη μπίζνα της πώλησης ήδη υπάρχοντος περιεχομένου στο μεγάλο κοινό τους, ενώ άλλοι εφαρμόζουν και τις δύο πρακτικές.