Εξομολογήσεις, ταξίδια, μνήμη

Jack Fairweather

Ο εθελοντής

Μτφ. Θεοδώρα Δαρβίρη

Εκδ. Gutenberg, σελ. 522

Τιμή 25 ευρώ

Η ιστορία του Βίτολντ Πιλέτσκι, του 40χρονου πολωνού αγρότη, ο οποίος το 1940 ανέλαβε την πλέον ριψοκίνδυνη αποστολή της εποχής: να συλληφθεί εθελοντικά για να οδηγηθεί στο Αουσβιτς. Ο Πιλέτσκι επί τρία χρόνια θα στέλνει στα επιτελεία των Συμμάχων πληροφορίες για την καθημερινότητα του στρατοπέδου, τα βασανιστήρια και τις αρρώστιες, τους φούρνους που χτίζονται, τα καραβάνια των Εβραίων, τα αέρια που χρησιμοποιούνται για την εξόντωσή τους. Περιμένοντας, μάταια, μια δυναμική αντίδρασή τους, οργανώνει σαμποτάζ, αποδράσεις, ακόμα και φόνους Ναζί. Την ιστορία του ανασυστήνει στο βραβευμένο με Costa Award ο Jack Fairweather, πολεμικός ανταποκριτής, επικεφαλής της αποστολής της «Daily Telegraph» στη Βαγδάτη κατά τον Α’ Πόλεμο του Ιράκ και μετά της «Washington Post» στο Αφγανιστάν.

Σωτήρης Ντάλης (επιμ.)

Mare nostrum

Εκδ. Παπαζήση, σελ. 706

Τιμή 26,50 ευρώ

Μια «πολυφωνική» ανάλυση για το μωσαϊκό της Μεσογείου: η Ευρώπη, το Μάγρεμπ, η Εγγύς και Μέση Ανατολή, ο ιουδαϊσμός, ο χριστιανισμός και το Ισλάμ, το Ταλμούδ, η Βίβλος και το Κοράνι, η Αθήνα και η Ρώμη, Ιερουσαλήμ, Αλεξάνδρεια και Κωνσταντινούπολη, Βενετία και Γένοβα, η διαλεκτική, η δημοκρατία και η τέχνη της Ελλάδας. Στα περίπου 50 κείμενα του συλλογικού τόμου επιχειρείται ένας αναστοχασμός στις γεωπολιτικές και γεωοικονομικές ανακατατάξεις και μετατοπίσεις ισχύος που παρατηρούνται στην ευρύτερη περιοχή.

Ιμάνουελ Καντ

Ανθρωπολογία από
πραγματολογική άποψη

Μτφ. Χρήστος Τασάκος

Εκδ. Παπαζήση, σελ. 312

Τιμή 19,61 ευρώ

Να πώς εισάγει στην «Ανθρωπολογία» του ο ίδιος ο Ιμάνουελ Καντ: «Το πεδίο της φιλοσοφίας με… την κοσμοπολιτική έννοια περιλαμβάνει τα ακόλουθα ερωτήματα: 1. Τι μπορώ να γνωρίσω; 2. Τι οφείλω να πράξω; 3. Τι επιτρέπεται να ελπίζω; 4. Τι είναι ο άνθρωπος; Στο πρώτο ερώτημα απαντά η Μεταφυσική, στο δεύτερο η Ηθική, στο τρίτο η Θρησκεία και στο τέταρτο η Ανθρωπολογία. Ουσιαστικά όμως μπορούμε να τα συμπεριλάβουμε όλα στην Ανθρωπολογία, αφού τα τρία πρώτα ερωτήματα αναφέρονται στο τελευταίο».

Jane Graham (επιμ.)

Γράμμα στον νεότερο εαυτό μου

Εκδ. Key Books, σελ. 408

Τιμή 16,90 ευρώ

Ο Πολ ΜακΚάρτνεϊ αποκαλύπτει τις πηγές της έμπνευσής του, η Αριάνα Χάφινγκτον την αξία των κινήτρων, ο Τζέιμι Ολιβερ τη σημασία του ενστίκτου. Ογδόντα παγκοσμίως αναγνωρισμένοι και επιτυχημένοι άνθρωποι γράφουν ένα γράμμα στον νεότερο εαυτό τους, στο παιδί που τότε ξεκινούσε τη ζωή του και έψαχνε να βρει τον δικό του δρόμο. Τι θα το συμβούλευαν; Θα ακολουθούσαν το ίδιο μονοπάτι; Θα άλλαζαν συνήθειες, συντρόφους, επιλογές και συνοδοιπόρους ή μήπως θα ήθελαν να διαγράψουν κάποια κεφάλαια της ιστορίας τους; Τι έμαθαν, τελικά, από τις αποτυχίες και τις επιτυχίες τους;

Νικόλας Α. Χρηστάκης

Το βέλος του Απόλλωνα

Μτφ. Γιώργος Προεστός

Εκδ. Κάκτος, σελ. 370

Τιμή 19 ευρώ

H μελέτη της επίδρασης της πρόσφατης πανδημίας από τον επιδραστικό στοχαστή του 21ου αιώνα. Αντλώντας στοιχεία από κοσμοϊστορικές επιδημίες, από σύγχρονες αναλύσεις και πρωτοποριακές έρευνες, ο ιατρός, κοινωνιολόγος και ειδικός στη δημόσια υγεία Νίκολας Α. Χρηστάκης διερευνά τι σημαίνει να ζεις σε μια εποχή επιδημίας – μια εμπειρία που είναι παράδοξα ασυνήθιστη στη συντριπτικά μεγαλύτερη πλειονότητα των ανθρώπων που ζουν σήμερα, αλλά θεμελιώδης για το είδος μας.

Ολέσια Γιάρεμτσουκ

Οι δικοί μας άλλοι

Μτφ. Ελένη Κατσιώλη

Εκδ. Το μέλλον, σελ. 206

Τιμή 12,72 ευρώ

Πρόταση από την ανερχόμενη «ανθρωπολογία του ταξιδιού» και μία από τις ερευνήτριες – δημοσιογράφους της Ουκρανίας. Το λογοτεχνικό ρεπορτάζ της Γιάρεμτσουκ διατρέχει τη ζωή 15 εθνοτικών μειονοτικών ομάδων (ανάμεσά τους και Ελλήνων). Με επιτόπιες συνεντεύξεις και ρεπορτάζ απεικονίζεται ο τρόπος εισόδου στη χώρα, ένα χρονικό για τις εθελοντικές και αναγκαστικές μεταναστεύσεις που κράτησαν για αιώνες.

Neil Sinyard

Αλφρεντ Χίτσκοκ – ο άρχοντας του σασπένς

Μτφ. Πάρις Μνηματίδης

Εκδ. Το μέλλον, σελ. 177

Τιμή 12,72 ευρώ

Μια ευσύνοπτη και κατατοπιστική εισαγωγή στον κινηματογράφο ενός από τους κορυφαίους που συνέβαλαν στους κώδικες ενός διακριτού είδους. Με λιγότερες αναφορές σε βιογραφικά στοιχεία – χωρίς να λείπουν και αυτά – ο πρώην κριτικός της «Sunday Telegraph» παρουσιάζει τις θεματικές, τις ξεχασμένες λεπτομέρειες, τους ήρωες και τις καινοτομίες του μετρ. Από το εγχειρίδιο περνούν όλες οι ταινίες τού Χίτσκοκ με εύστοχα σχόλια για όποιον θέλει να τις (ξανα)«διαβάσει».

Γιώργος Πίττας

Αλφαβητάρι ελληνικής γαστρονομίας

Γαστρονομικές Κοινότητες Ελλάδος, σελ. 386

Τιμή 25 ευρώ

Το «Αλφαβητάρι» του είναι το απόσταγμα της πολυετούς έρευνάς του στον χώρο της ελληνικής γαστρονομίας, των ταξιδιών και των προσωπικών ανακαλύψεων από τη Θράκη ως την Κρήτη. Από τους ανθρώπους που συνέβαλαν να αναδειχθεί η διάσταση της τοπικής γεύσης πέραν της απόλαυσης, ο Γιώργος Πίττας παραδίδει το αποτέλεσμα της ταξινόμησης που επιχείρησε κατά τη διάρκεια της καραντίνας. Προφορικές αφηγήσεις, έθιμα και το άυλο μέρος μιας κουλτούρας που αξίζει να ανακαλύψει κανείς ως ταξιδιώτης και όχι ως τουρίστας.

Γιάννης Ευσταθιάδης

Ανοιχτό μικρόφωνο

Εκδ. Μελάνι, σελ. 99

Τιμή 11 ευρώ

Ο εξομολογητικός τόνος δεν παρεκτρέπεται σε «συναισθηματισμούς» και οι επιρροές από τους συγγραφείς που επέλεξε ενσωματώνονται ομαλά στη συναισθηματική γεωγραφία του Γιάννη Ευσταθιάδη. Το «Ανοιχτό μικρόφωνο» είναι μια συλλογή από φανταστικούς – ή και πραγματικούς – μονολόγους μπροστά σε ένα μικρόφωνο, που καταγράφει την αγωνία της γραφής («Νάρκισσος»), τη διαρκή ευαισθησία της μουσικής στην καθημερινότητα, την πάλη με τον χρόνο και τη λευκή σελίδα.

Βασίλι Γκρόσμαν

Η κόλαση της Τρεμπλίνκα

Μτφ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου

Εκδ. Αγρα, σελ. 130

Τιμή 13 ευρώ

Το κείμενο του Γκρόσμαν για την Τρεμπλίνκα ήταν ένα από τα πρώτα παγκοσμίως που περιέγραφε «βήμα βήμα, με λεπτομέρεια, τον τρόπο που διέπρατταν τις μαζικές δολοφονίες οι ναζιστές», όπως σημειώνει στην κατατοπιστική εισαγωγή της η μεταφράστρια Αλεξάνδρα Ιωαννίδου. Γράφτηκε τον Νοέμβριο του 1944 και κυκλοφόρησε το 1946 στα γερμανικά. «Είναι ένα κείμενο – γέφυρα ανάμεσα στο πριν και στο μετά της φρικιαστικής είδησης, μια αποκάλυψη, γραμμένη από μία από τις καλύτερες πένες της ρωσικής δημοσιογραφίας».

Ελένη Λαδιά

Δοκίμια για τον Ντοστογιέφσκι

Εκδ. Αρμός, σελ. 232

Τιμή 12,50 ευρώ

«Ποιος θα άντεχε κάποια από τις ντοστογιεφσκικές γυναίκες για την καθημερινότητά του;». «Στους αδελφούς Καραμάζωφ η μεγαλοφυΐα του Ντοστογιέφσκι εφαρμόζει λεπτομερώς τη μελλοντική θεωρία του Γιουνγκ». Σκέψεις όπως οι παραπάνω προσφέρουν ευπρόσδεκτα ερεθίσματα για το έργο του κορυφαίου ρώσου συγγραφέα, από τη γέννηση του οποίου συμπληρώνονται το 2021 διακόσια χρόνια. Από τα δοκιμιακά κείμενα της Λαδιά περνούν η αντιφατικότητα των ηρώων, οι ηρωίδες, το πάθος του για τα τυχερά παιχνίδια, η σχέση του με τους αρχαίους Ελληνες (προς διερεύνηση), η συγκίνηση για τον Νίτσε.

Δημήτρης Υφαντής

Αυτός που έσπασε τις βιτρίνες

Εκδ. Αγρα, σελ.:144

Τιμή 13,50 ευρώ

Εξέχουσα καλλιτεχνική φύση του Μεσοπολέμου ο Γιώργης Ζάρκος. Ανήκε στους ντανταϊστές και κάποτε έσπασε τις βιτρίνες του εκδοτικού του οίκου. Σε συμβολικό επίπεδο με τους πίνακες και τα κείμενά του έσπασε ακόμη περισσότερες βιτρίνες όπως αυτές του ακαδημαϊσμού, των κομμάτων, της Δικαιοσύνης. Κλείστηκε σε ψυχιατρείο και ο ποιητής Δημήτρης Υφαντής σε μια προσεγμένη έκδοση, έρχεται να αναπαραστήσει τρόπον τινά, το ημερολόγιό του. Το μανιφέστο ενός ανθρώπου που τον έβγαλαν εκδικητικά τρελό.

Τζορτζ Οργουελ

1984

Μτφ. Νίνα Μπάρτη

Εκδ. Κάκτος, σελ. 341

Τιμή 13,78 ευρώ

Επανέκδοση ενός από τα βιβλία για τα οποία ισχύει ότι περιττεύουν οι συστάσεις. Το «1984» του Τζορτζ Οργουελ, γραμμένο το 1948, στον πυρετό της ψυχροπολεμικής περιόδου, κερδίζει τη μάχη με τις επόμενες γενιές αποτυπώνοντας συνθήκες που καταλήγουν μοτίβα για τον ανθρώπινο ψυχισμό, τη διαχείριση της πολιτικής και τη χρήση των μηχανισμών εξουσίας σαν την απόλυτη αλήθεια. Από τον «Κάκτο» με τον χαρακτηρισμό «συλλεκτική έκδοση».

Δήμητρα Βασιλειάδου –
Γλαύκη Γκότση (επιμ.)

Ιστορίες για τη σεξουαλικότητα

Εκδ. Θεμέλιο, 346

Τιμή 21,20 ευρώ

Από τον εξωτισμό των περιηγητών του 16ου αιώνα ως τις αναπαραστάσεις της νεωτερικότητας και την ανανέωση της ορολογίας στις αρχές του 21ου αιώνα οι θεωρήσεις της σεξουαλικότητας μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ερευνητών του τόμου ως «σημεία θέασης και ερμηνείας της κοινωνικής, πολιτισμικής και πολιτικής ζωής των ανθρώπινων κοινωνιών». Στα κεφάλαια ο αναγνώστης ανακαλύπτει ποικίλες θεματικές, όπως τη νεανική και γυναικεία σεξουαλικότητα, τον ομοερωτισμό, τον αυνανισμό, τα αφροδίσια νοσήματα, το προνεωτερικό σεξ, τις διασταυρώσεις με τις κυρίαρχες ηθικές αξίες.

Χρήστος Μαρσέλλος

Η έβδομη σφραγίδα – Ινα τι;

Εκδ. Περισπωμένη, σελ. 56

Τιμή 9 ευρώ

Αν η τέχνη είναι χωρίς σημασία, γιατί να τη συνεχίζει κανείς; Η απάντηση του Ινγκμαρ Μπέργκμαν – και η σύνοψη της πνευματικής του πορείας – είναι η περιέργεια, επισημαίνει ο Χ. Μαρσέλλιος σ’ αυτό το ολιγοσέλιδο, αλλά πυκνό σε νόημα κείμενο, το οποίο εκφωνήθηκε το 2018 μετά την προβολή της «Εβδομης σφραγίδας» στο ΚΠΙΣΝ για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του κορυφαίου ευρωπαίου σκηνοθέτη.

Woody Allen

Σχετικά με το τίποτα

Μτφ. Γιώργος Ικαρος Μπαμπασάκης

Εκδ. Ψυχογιός, σελ. 336

Τιμή 19,90 ευρώ

Ακόμη και αν δεν αποζημίωσε με το παραπάνω τους αναγνώστες του, ακόμη και αν οι τελευταίοι ζητούσαν κι άλλα αυτοβιογραφικά στοιχεία στη Νέα Υόρκη την οποία αγάπησε, δεν παύει να είναι η ματιά ενός μεγάλου σκηνοθέτη για την τέχνη του, την ιστορία του κινηματογράφου και – προφανώς – όσα δεν είναι ιστορία (η υπόθεση με την Ντίλαν και τη Σουν Γι).

Jean Claude Michea

Το ομορφότερο γκολ ήταν μια πάσα

Μτφ. Νίκος Μαλλιάρης

Εκδ. Μάγμα, σελ. 216

Τιμή 14 ευρώ

Ταξιδεύοντας από το αριστοκρατικό dribbling game του 19ου αιώνα στο passing game που υιοθέτησε η λαϊκή εργατική παράδοση, κι από το θεαματικό, επιθετικό παιχνίδι των ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών σχολών – που συνιστούσε προϊόν συλλογικής δημιουργίας – μέχρι το «ρεαλιστικό», φιλελεύθερο ποδόσφαιρο των ημερών μας, που αποθεώνει τα ατομικά κατορθώματα των ακριβοπληρωμένων βεντετών, ο Μισεά διερευνά τις πολιτικές και φιλοσοφικές διαστάσεις του λαοφιλούς αθλήματος. Μια πρωτότυπη και οξυδερκής ανάλυση γύρω από τη γενεαλογία του ποδοσφαίρου, αλλά και φόρος τιμής στον συγγραφέα και λάτρη του, Εδουάρδο Γκαλεάνο.

Βάλτερ Πούχνερ

Το 1821 και το θέατρο

Εκδ. Οταν, σελ. 530

Τιμή 24 ευρώ

Ο τόμος δίνει μια συνολική εικόνα του ηρωικού έπους και των πρωταγωνιστών του στο ευρωπαϊκό και ελληνικό θέατρο, έως τις αρχές του 21ου αιώνα. Βασίζεται σε πολυετείς έρευνες σε ευρωπαϊκές και ελληνικές βιβλιοθήκες και αρχεία, καθώς και σε αρκετές προεργασίες. Χωρίζεται βασικά σε τρία μέρη: την εξιστόρηση της εμπλοκής του θεάτρου στην προπαρασκευαστική φάση του Αγώνα, τα παραδείγματα από την ευρωπαϊκή δραματουργία του φιλελληνισμού κατά τη διάρκεια του Αγώνα και έπειτα, την ελληνική δραματουργία με θέμα το ’21, από την αρχή του πατριωτικού δράματος (τον «Νικήρατο» της Ευανθίας Καΐρη το 1826) μέσω των ποιητικών τραγωδιών ενός Παν. Σούτσου και τη μαζική δραματογραφία των πανεπιστημιακών δραματικών αγώνων, έως τις πρώτες προσπάθειες απομυθοποίησης των γεγονότων του Αγώνα στον 20ό αιώνα.

Μισέλ Φουκώ

Για την κυβέρνηση των ζωντανών

Μτφ. Γιώργος Καράμπελας, Πάρης Μπουρλάκης

Εκδ. Εστία, σελ. 656

Τιμή 29 ευρώ

Από τις σημαντικές εκδόσεις της χρονιάς: ο κύκλος παραδόσεων του Μισέλ Φουκώ στο Κολέγιο της Γαλλίας το πρώτο τρίμηνο του 1980. Ο κορυφαίος στοχαστής συνεχίζει την ιστορία των «καθεστώτων αλήθειας» περνώντας στο πεδίο της ηθικής. Αναρωτιέται σχετικά: «Πώς γίνεται στον χριστιανικό δυτικό πολιτισμό η κυβέρνηση των ανθρώπων να ζητά από μέρους των κυβερνωμένων, εκτός από πράξεις υπακοής και υποταγής, και “πράξεις αλήθειας”, που έχουν την ιδιαιτερότητα ότι το υποκείμενο δεν απαιτείται μόνο να λέει την αλήθεια, αλλά να λέει την αλήθεια για τον εαυτό του, για τα σφάλματά του, για τις επιθυμίες του, για την κατάσταση της ψυχής του, κ.ο.κ.;». Για τον λόγο αυτό οδηγείται σε μία διαφωτιστική νέα ανάγνωση του «Οιδίποδα τύραννου» του Σοφοκλή.

Χρυσάφης Ιορδάνογλου

Ελληνική οικονομία μετά το 1950: ανάπτυξη, νομισματική σταθερότητα και κρατικός παρεμβατισμός

Κέντρο Πολιτισμού, Ερευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος, σελ. 608

Τιμή 18 ευρώ

«Το νέο βιβλίο του καθηγητή Οικονομικής Ιστορίας Χρυσάφη Ιορδάνογλου είναι μια πολύ καλή αφορμή για ένα ταξίδι στην ελληνική οικονομία από τη μετεμφυλιακή περίοδο ως τις μέρες μας» έγραφε μόλις στο προηγούμενο φύλλο των «Προσώπων» ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας. «Το βιβλίο μάς δίνει την ευκαιρία να κάνουμε ένα χρονικό άλμα προς ένα όχι και τόσο μακρινό παρελθόν. Τότε που η Ελλάδα, σχεδόν κατεστραμμένη από την Κατοχή και τον Εμφύλιο, δεν προσπαθούσε απλώς να σταθεί πάλι στα πόδια της, αλλά έθετε τις βάσεις για τον εκ βάθρων εκσυγχρονισμό και την αναδιάρθρωση της παραγωγικής της μηχανής. Ο συγγραφέας εκθέτει με εξαιρετική επιμέλεια τα γεγονότα και τα στοιχεία που προσδιόρισαν την εξεταζόμενη περίοδο, αλλά δεν μένει εκεί. Προχωράει και στην εξήγησή τους. Οχι μόνο τι έγινε, αλλά και γιατί έγινε. Διαχωρίζει τα γεγονότα από τις απόψεις του και μας επιτρέπει να δούμε με κριτική ματιά δύο και πλέον δεκαετίες της πρόσφατης ιστορίας μας, που όχι μόνο άνοιξαν τον δρόμο για τη μετέπειτα ένταξή μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, αλλά δημιούργησαν και τις συνθήκες για να εκδηλωθούν κάποια από τα προβλήματα που αντιμετώπισε η ελληνική οικονομία μετά τη Μεταπολίτευση». Η εκτενής εισαγωγή θίγει και ζητήματα των επόμενων δύο τόμων, που καλύπτουν την περίοδο 1974-2000 και 2000 μέχρι πρόσφατα.

Μπάρακ Ομπάμα

Γη της επαγγελίας

Μτφ. Χρύσα Φραγκιαδάκη, Μάνος Τζιρίτας

Αθενς Bookstore, σελ. 768

Τιμή 32 ευρώ (public.gr: 29,61 ευρώ)

Τα απομνημονεύματα της χρονιάς και με τη βούλα των ευπώλητων (ήταν μία από τις top  προτιμήσεις και στην αμερικανική έκδοση, σύμφωνα με τα στοιχεία του βιβλιοπωλείου Bookpath, στην οδό Σόλωνος). Ο πρώην αμερικανός πρόεδρος αποδεικνύει τη θεωρητική κατάρτισή του, αλλά και την καλή σχέση με την ποπ διάσταση του πολιτικού λόγου. Η τελευταία δεκαετία περνάει – σαφώς φιλτραρισμένη, πώς αλλιώς; – μέσα από το βλέμμα ενός πολιτικού που άλλαξε τον τρόπο που οι ΗΠΑ έβλεπεαν τον κόσμο και αντιστρόφως. Στους συντελεστές της εληνικής έκδοσης: Χρύσα Φραγκιαδάκη και Μάνος Τζιρίτας (μετάφραση), Ολια Αποστολοπούλου (επιμελήτρια).