Η μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή και ο ρόλος του ΟΑΕΔ

Στο πλαίσιο της πλήρους απολιγνιτοποίησης της χώρας έως το 2028 και της διακοπής λειτουργίας της πλειονότητας των λιγνιτικών μονάδων έως το 2023, η διασφάλιση της απασχόλησης, μέσω της διατήρησης και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, καθώς και η αντιστάθμιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων, μέσω της προστασίας και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, αποτελούν βασικές κυβερνητικές προτεραιότητες.

Σε αυτή την προσπάθεια μείζονος σημασίας για τη δίκαιη και ομαλή μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή, ο ΟΑΕΔ, ως κεντρικός δημόσιος επιχειρησιακός βραχίονας για την προώθηση της απασχόλησης και την καταπολέμηση της ανεργίας, είναι έτοιμος να ενεργοποιήσει την ευρεία εργαλειοθήκη, εμπειρία και τεχνογνωσία που διαθέτει και να συμβάλει με όλες του τις δυνάμεις στην ανάπτυξη και ευημερία των λιγνιτικών περιοχών, στις οποίες έχει ισχυρή παρουσία μέσω 13 δομών απασχόλησης, επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Ως μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής για την κατάρτιση και υλοποίηση του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) των λιγνιτικών περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης (masterplan) που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο ΟΑΕΔ συμμετείχε στον σχεδιασμό ενός στρατηγικού, ανθρωποκεντρικού και πολυδιάστατου αναπτυξιακού σχεδίου, που θα στηριχθεί από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Το τελικό ΣΔΑΜ αποτελεί έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για την προάσπιση της απασχόλησης και την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου με την κατάργηση της «μονοκαλλιέργειας» του λιγνίτη και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον κρίσιμο τομέα της (επανα)κατάρτισης των ανέργων και των δυνητικά επηρεαζόμενων εργαζομένων σε λιγνιτικές δραστηριότητες, με σκοπό την κάλυψη των άμεσων και έμμεσων νέων θέσεων εργασίας που θα δημιουργηθούν, κυρίως μέσω 16 εμβληματικών επενδύσεων, που υπερβαίνουν τα 3,5 δισ. ευρώ. Με μακρά εμπειρία στην κατάρτιση, επανακατάρτιση, επανειδίκευση και εργασιακή επανένταξη, καθώς και στη σύζευξη προσφοράς και ζήτησης σε τοπικές αγορές εργασίας, ο ΟΑΕΔ μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων ανέργων και εργαζομένων (ενδοεπιχειρησιακή επανακατάρτιση), που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τον αναπτυξιακό μετασχηματισμό της τοπικής οικονομίας και την προσέλκυση επενδύσεων.

Επιπλέον, η Κυβερνητική Επιτροπή για την απολιγνιτοποίηση πρόσφατα ενέκρινε κοινωνικό «πακέτο» ύψους 107 εκατ. ευρώ για τη μεταβατική περίοδο 2021-2022, με σκοπό τη στήριξη της απασχόλησης. Συγκεκριμένα, ο ΟΑΕΔ θα ενεργοποιήσει σταδιακά τέσσερα εξειδικευμένα και στοχευμένα προγράμματα στις λιγνιτικές περιοχές για 1) την πρόσληψη ανέργων σε νέες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, 2) την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας σε τοπικές επιχειρήσεις για νέους ανέργους, 3) την επιδότηση εξόδων μετεγκατάστασης και διαμονής ανέργων που θα προσληφθούν με αυξημένη επιχορήγηση από τοπικές επιχειρήσεις ως εξειδικευμένο προσωπικό και 4) τη συμβουλευτική, κατάρτιση και απασχόληση ανέργων σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες.

Ο ΟΑΕΔ είναι έτοιμος να εφαρμόσει άμεσα τις κυβερνητικές αποφάσεις για τη στήριξη της απασχόλησης στις λιγνιτικές περιοχές και να συνδράμει αποτελεσματικά τόσο στην ανάσχεση της ανεργίας όσο και στην ανάπτυξη μιας βιώσιμης αγοράς εργασίας που στηρίζεται σε τομείς με δυναμική και μέλλον, όπως προβλέπουν η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης.

Ο Σπύρος Πρωτοψάλτης είναι διοικητής του ΟΑΕΔ