Πώς ανακάλυψαν ξανά το ελληνικό Χρηματιστήριο

Οι διαχειριστές των πανίσχυρων συνταξιοδοτικών ταμείων σε όλο τον κόσμο, βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια δύσκολη επιλογή, μετά από πολλούς μήνες με πανδημία Covid-19 και ακόμα περισσότερους με μηδενικά επιτόκια στα κρατικά ομόλογα: Να αναλάβουν μεγαλύτερο κίνδυνο ή να ζητήσουν υψηλότερες εισφορές από εργοδότες και εργαζόμενους;

Σε πρώτη φάση φαίνεται ότι επικράτησε η πρώτη επιλογή. Επένδυσαν σε μετοχές με αποτέλεσμα την εκτίναξη των χρηματιστηρίων σε ύψη ρεκόρ, εν μέσω πανδημίας και καραντίνας σε σημαντικό μέρος του δυτικού κόσμου.

Κάπως έτσι εξηγείται και η άνοδος του ελληνικού χρηματιστηρίου. Το «πάρτι» που έχει στηθεί τον τελευταίο μήνα, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενα κεφάλαια, κυρίως από τα κάθε λογής συνταξιοδοτικά ταμεία, από το Κεντάκι των ΗΠΑ ως τη Νότια Κορέα, που επιλέγουν τις περισσότερο ρισκαδόρικες αλλά με πιθανότητες καλύτερων αποδόσεων μετοχές.

Εδώ και χρόνια οι συντάξεις και τα άλλα προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών, που δίνουν αυτά τα ταμεία, εξαρτώνται από εάν θα καλύπτεται το χάσμα μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων που έχουν στη διάθεσή τους και του κόστους αυτών των παροχών που έχουν υποσχεθεί να πληρώσουν τις επόμενες δεκαετίες. Οι ανησυχίες τους συνέχισαν να αυξάνονται καθώς μειώθηκαν οι αποδόσεις των επενδύσεων, κυρίως αυτές των κρατικών ομολόγων.

Η πανδημία επέτεινε το πρόβλημα, καθώς μειώθηκαν και οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις σε κάθε είδους επένδυση, ωθώντας τους διαχειριστές συνταξιοδοτικών ταμείων να αναλάβουν δράση. Το πρόβλημα είναι μεγάλο. Για παράδειγμα στις ΗΠΑ, τα εν λόγω ταμεία προέβλεπαν μια μέση μακροπρόθεσμη απόδοση 7,22% στα χαρτοφυλάκιά τους το 2018, από 8,05% το 2002, σύμφωνα με την Εθνική Ενωση Διαχειριστών Κρατικής Συνταξιοδότησης. Οσο πιο χαμηλά πέφτει η εν λόγω απόδοση, τόσο περισσότερο μειώνονται τα 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια που κατέχουν τα 25 μεγαλύτερα συνταξιοδοτικά ταμεία στις ΗΠΑ.

Εως τα τέλη Σεπτεμβρίου είχαν καταφέρει οι αποδόσεις να φτάνουν οριακά τον στόχο. Ωστόσο η πρόβλεψη που έγινε έκτοτε ήταν ότι θα ακολουθήσει συρρίκνωση των αποδόσεων. Πολλά μάλιστα ταμεία προχώρησαν ήδη σε περικοπές στις παροχές της πρόνοιας, αλλά και στον αριθμό των υπαλλήλων τους.

Οπως γίνεται αντιληπτό, το πρόβλημα για τα ανά τον κόσμο συνταξιοδοτικά ταμεία, αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για εμάς. Για την ελληνική αγορά. Για την ελληνική οικονομία. Αντίστοιχα οι αποδόσεις που μπορεί να τους δώσει η καχεκτική επί μια δεκαετία ελληνική οικονομία είναι μεγαλύτερες από αυτές άλλων χωρών. Το επενδυτικό πλάνο αυτών των κεφαλαιακών κολοσσών δεν περιλαμβάνει μόνο μετοχές, αλλά και αγορά άλλων περιουσιακών στοιχείων. Το προηγούμενο διάστημα είχαν δει το φως της δημοσιότητας πληροφορίες όπως για παράδειγμα αυτές που έκαναν λόγο για συνταξιοδοτικά ταμεία από τη Δανία και τον Καναδά που ενδιαφέρονται για επενδύσεις σε ελληνικές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), στο real estate, τις υποδομές και τον τουρισμό.

Ενα καλό παράδειγμα είναι η παρουσία του Νορβηγικού Ταμείου των μελλοντικών γενεών, το οποίο αποτελεί από τους σταθερούς επενδυτές στο ελληνικό χρηματιστήριο, το οποίο με στοιχεία μέχρι τα τέλη του 2019, διέθετε μετοχικά ποσοστά ύψους 416 εκατ. δολαρίων σε 30 μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Είναι ξεκάθαρο, ότι για τη «ρηχή» ελληνική κεφαλαιαγορά, η τάση που έχει δημιουργηθεί στα συνταξιοδοτικά ταμεία παγκοσμίως, μπορεί να της δώσει το απαραίτητο βάθος για να βγει από την αφάνεια. Τα εν λόγω επενδυτικά κεφάλαια, θέτουν ως αναγκαία προϋπόθεση για να επενδύσουν μακροχρόνια, πέραν των αποδόσεων, μόνο τη δημιουργία ενός ασφαλούς οικονομικού περιβάλλοντος. Δεν νομίζω ότι υπάρχει Ελληνας που θεωρεί ότι δεν πρέπει να τους το εξασφαλίσουμε…