Σχέδιο με προίκα €5 δισ. για επενδύσεις

Το πράσινο φως στο Σχέδιο (μάστερ πλαν) για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης άναψε το Υπουργικό Συμβούλιο που συνεδρίασε υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Σύμφωνα με την εισήγηση που έκανε ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης για τη χρηματοδότηση των επενδυτικών σχεδίων του Δημοσίου και των ιδιωτικών εταιρειών, καθώς και για την ανάπλαση των προαναφερόμενων περιοχών, έχουν δεσμευτεί εθνικοί και κοινοτικοί πόροι συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, στο μάστερ πλαν προστίθενται και τα νησιά της Κρήτης, του Βόρειου και του Νότιου Αιγαίου, τα οποία επίσης θα χρηματοδοτηθούν λόγω της σταδιακής απόσυρσης των ντιζελοκίνητων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής μετά την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με το ηπειρωτικό σύστημα.

Η κυβέρνηση έλαβε την απόφαση για την οικονομική μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών μετά την εφαρμογή του χρονοδιαγράμματος για το κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ έως το 2023 πλην της «Πτολεμαΐδας V» η οποία θα συνεχίσει να λειτουργεί μέχρι το 2028.

Το Σχέδιο για τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης στη νέα εποχή εδράζεται σε πέντε πυλώνες ανάπτυξης:

· Καθαρή ενέργεια.

· Βιομηχανία, βιοτεχνία και εμπόριο.

· Εξυπνη αγροτική παραγωγή.

· Βιώσιμος τουρισμός.

· Τεχνολογία και εκπαίδευση.

Προτεραιότητα είναι η προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων στις λιγνιτικές περιοχές και η δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας που θα υπερκαλύψουν αυτές που θα χαθούν λόγω της απολιγνιτοποίησης. Το Σχέδιο θέτει τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου που δεν θα εξαρτάται μόνο από την ενέργεια, αλλά και από τη βιομηχανία, τη βιοτεχνία, τον εναλλακτικό τουρισμό και τη βιολογική γεωργία.

Σημειώνεται ότι η κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων το 2013 κατέστησε την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη έντονα ζημιογόνα, ενώ η αύξηση των τιμών των δικαιωμάτων ρύπων το 2018, από 5 ευρώ/τόνο στα 30 ευρώ/τόνο, εκτίναξε το κόστος παραγωγής στα 90 ευρώ/Μεγαβατώρα από 50 ευρώ/Mεγαβατώρα. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη μείωση των τιμών φυσικού αερίου και της ζήτησης ενέργειας λόγω της οικονομικής κρίσης, συρρίκνωσε την παραγωγή, με πρώτες συνέπειες την αύξηση της ανεργίας και την αδυναμία αδιάλειπτης τροφοδοσίας των τηλεθερμάνσεων.

Εξάλλου, έπειτα από εισήγηση του Κωστή Χατζηδάκη το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την προσθήκη των «Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ)» ως ειδικότερων σχεδίων του ΣΔΑΜ για τις αντίστοιχες περιοχές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, του Δήμου Μεγαλόπολης και των Νήσων Αιγαίου και Κρήτης.

Επίσης στη συντονιστική επιτροπή για την απολιγνιτοποίηση προστίθενται ως μέλη και οι γενικοί γραμματείς Νησιωτικής Πολιτικής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ως μελών της Συντονιστικής Επιτροπής, που έχει ως σκοπό την κατάρτιση και υλοποίηση του ΣΔΑΜ και των ΕΣΔΙΜ.

Τέλος, το αντικείμενο και οι αρμοδιότητες της Συντονιστικής Επιτροπής συμπληρώνονται με την κατάρτιση και υλοποίηση του «Επιχειρησιακού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης», των άλλων Επιχειρησιακών Σχεδίων και των πηγών χρηματοδότησης για την υλοποίηση του ΣΔΑΜ.