Είναι αυτή η χειρότερη ταινία του 2020;

Η απεικόνιση της σύνθετης πραγματικότητας της φτώχειας και τα συνοδευτικά συναισθήματα της ντροπής και της απελπισίας ήταν πάντα μια δύσκολη υπόθεση για τον χολιγουντιανό κινηματογράφο. Αυτό ισχύει και στη νέα ταινία «Hillbilly Elegy» που οι διάσημοι πρωταγωνιστές της – παρά τις ερμηνείες τους – δεν αρκούν για να την απογειώσουν. Το «Hillbilly Elegy», σε σκηνοθεσία Ρον Χάουαρντ και σενάριο της Βανέσα Τέιλορ, βασίζεται στο ομώνυμο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Τζέι Ντι Βανς που κυκλοφόρησε το 2016 (στα ελληνικά το 2018 από τις εκδόσεις Δώμα, σε μετάφραση Αριστείδη Μαλλιαρού) και μόλις ανέβηκε στην πλατφόρμα του Netflix. Με πρωταγωνιστές τους Γκλεν Κλόουζ, Εϊμι Ανταμς, Γκαμπριέλ Μπάσο, Χέιλι Μπένετ, Φρίντα Πίντο, Μπο Χόπκινς και Οουεν Ασζτάλος η ταινία ακολουθεί έναν φοιτητή Νομικής του Yale ο οποίος πρέπει να επιστρέψει στη φτωχή οικογένειά του στο Οχάιο λόγω μιας οικογενειακής έκτακτης ανάγκης. Το φιλμ δέχεται αρνητική κριτική από όλα τα έντυπα και τις κινηματογραφικές ιστοσελίδες – ανάμεσά τους, The Atlantic, bookforum, Vulture, The Independent, EW – που επικρίνουν κυρίως το σενάριο και τη σκηνοθετική ματιά, δίνοντας αρκετά εύσημα στις ερμηνείες των ηθοποιών.

Από την εποχή που ο Τσάρλι Τσάπλιν είχε κλειδώσει ελπίδα και θλίψη στο βουβό πλάνο του φινάλε του στα «Φώτα της Πόλης» οι κινηματογραφιστές προσπάθησαν να στρέψουν τον φακό τους με απαιτητικό βλέμμα πάνω στην ένδεια και την αποθεμελίωση. Η ιστορία του Βανς στο «Hillbilly Elegy» έχει αρετές αλλά δεν είναι τόσο εξαιρετική, αφού αποτελεί μία από τις χιλιάδες. Το ταξίδι του συγγραφέα του είναι εμπνευσμένο, αλλά είναι μέρος ενός μεγαλύτερου κοινωνικού ιστού, που ξεχωρίζει χάρη στις δηλώσεις του συγγραφέα για το πώς μια ολόκληρη γενιά Αμερικανών έχει μείνει πίσω. Επειδή ο Τζέι Ντι (ο ήρωας της ταινίας) είναι μια πιο ήρεμη προσωπικότητα, η ταινία υπερβάλλει όλα τα άλλα γύρω του, καθώς τον δείχνει να εισέρχεται στον κόσμο της ελίτ του Yale και να τον αντιμετωπίζουν ως εξωγήινο. Σε μια τέτοια σκηνή η αποκάλυψη ότι προέρχεται από φτωχή οικογένεια προκαλεί αμήχανη σιωπή σε ένα φανταχτερό δείπνο, ωσάν η ακαδημαϊκή κοινότητα των νομικών να μην έχουν συναντήσει ποτέ πριν στη ζωή τους κάποιον από την εργατική τάξη.

Ανυπόμονος να αποδείξει την πνευματική καλή πίστη του και ντροπιασμένος μήπως κάνει κάποια λάθη στο σαβουάρ βιβρ του τραπεζιού, απευθύνεται τηλεφωνικά σε μια φίλη του (την υποδύεται η Φρίντα Πίντο) και εκείνη τον συμβουλεύει με ποια σειρά να χρησιμοποιήσει τα μαχαιροπήρουνα. Ωστόσο κανένα από αυτά τα στοιχεία πολιτισμικής σύγκρουσης δεν είναι τόσο τονισμένα στο βιβλίο του Βανς.

«ΧΟΛΙΓΟΥΝΤΟΠΟΙΗΣΗ». Ο συγγραφέας σημειώνει ότι στο υπόβαθρο του βιβλίου περισσότερο ενδιαφερόταν να αναφέρει τους φίλους του στο Yale οι οποίοι τον βοήθησαν να διακριθεί και ότι δεν θα έκρυβε τέτοιες λεπτομέρειες. Αλλά η προσαρμογή της ταινίας δεν δίνει έμφαση σε αυτό το είδος της απόχρωσης, καθώς η «χολιγουντοποίηση» του «Hillbilly Elegy» απαιτούσε φανταστικές σκηνές πόλωσης για να δημιουργήσει αφηγηματικό δράμα.

Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένα ακροατήρια θα εξετάσουν τέτοιες ακολουθίες και θα συμπεράνουν ότι αυτή η ταινία προσφέρει πληροφορίες σε ορισμένους τομείς για το παρόν της αμερικανικής κοινωνίας. Ομως το «Hillbilly Elegy» είναι μια παγίδα: θα μπορούσε να λειτουργήσει σε μικρές στιγμές ως σαρωτικό σχόλιο, αλλά οι φιλοδοξίες της ταινίας απλά δεν είναι τόσο σοβαρές.

Είναι αυτό που υπογραμμίζει εύστοχα το The Atlantic ότι το «Hillbilly Elegy» του Netflix είναι μια «φιλική προς Οσκαρ αφήγηση του προσωπικού θριάμβου μπροστά στις μεγάλες δυσκολίες. Μία ταινία που έχει σχεδιαστεί για να τελειώνει με μια ενθαρρυντική επιγραφή. Επίσης μία από τις χειρότερες ταινίες της χρονιάς. Γεμάτη σταρ πρωταγωνιστές και δακρύβρεχτους μονολόγους. Γυαλισμένη αλλά εντελώς αδρανής».