Ηχοδύναμα

Μπραμς: Πρώτο Κουαρτέτο για Πιάνο και Εγχορδα, μεταγραφή για πιάνο σε τέσσερα χέρια και ορχήστρα εγχόρδων από τον Richard Dünser. Παραλλαγές σε ένα θέμα του Χάιντν, εκδοχή για πιάνο ντούο, Silver Garburg, Συμφωνική της Βιέννης, Florian Krumpöck, Berlin classics

Αυτό το εγχείρημα απαιτούσε τόλμη. Και μάλιστα διπλή. Η μεταγραφή ενός από τα πιο ριζοσπαστικά έργα μουσικής δωματίου του Μπραμς είναι από μόνη της κάτι με το οποίο δύσκολα αποφασίζει να αναμετρηθεί κανείς. Πόσω μάλλον όταν το ίδιο έργο έχει ήδη μεταγράψει για ορχήστρα ο «πατριάρχης» της Δεύτερης Σχολής της Βιέννης Αρνολντ Σένμπεργκ και το αποτέλεσμα έχει καταφέρει να επιβληθεί από την πρώτη ημέρα στο ρεπερτόριο των πιο μεγάλων ορχηστρών του κόσμου. Προφανώς ο συνθέτης Richard Dünser βρήκε αυτή την τόλμη. Ευτυχώς, όπως αποδεικνύει και η πρώτη παγκόσμια αυτή ηχογράφηση από το πιάνο ντούο Silver Garburg, που του παράγγειλε το εγχείρημα. Αλλά δεν βρήκε μόνον την τόλμη. Διαθέτει τη γνώση και το ταλέντο για να τα βγάλει πέρα με κάτι σαν αυτό. Επιπλέον, μία ακόμα εξαιρετική μεταγραφή για πιάνο και κουιντέτο πνευστών, αυτή μάλλον άγνωστη στο ευρωπαϊκό κοινό, έχει γίνει από τον Samuel Baron και ερμηνεύεται δισκογραφικά από το υπέροχο Σεξτέτο του Τόκιο (Cryston OVCC00154) αλλά, δυστυχώς, δεν είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή αγορά. Η ύπαρξη τριών διαφορετικών μεταγραφών και μάλιστα για εντελώς διαφορετικά μουσικά σύνολα είναι κάτι εξαιρετικά σπάνιο για οποιοδήποτε έργο οποιουδήποτε συνθέτη, αν δεν είναι εντελώς μοναδικό. Και δείχνει τη σημασία και την επίδραση του έργου του Μπραμς στις επόμενες γενιές.

Ο Richard Dünser δεν προχώρησε χωρίς να έχει συνείδηση των δυσκολιών: «Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με ένα επιστημονικό ή φιλολογικό έργο. Πλησίασα το πρωτότυπο σαν να ήταν δικό μου. Και είχα το θάρρος να κάνω πράγματα που ένας καθαρός μεταγραφέας μουσικής δεν θα επέτρεπε ποτέ στον εαυτό του», λέει ο ίδιος για το νέο αυτό έργο. Εχει δίκιο. Ο ακροατής θα το αντιληφθεί αμέσως, ενώ σε κάποια από τα μέρη, η ούτως ή άλλως εξαιρετική αυτή μεταγραφή, φτάνει στα όρια του ιδιοφυούς – ειδικά στα εξωτερικά μέρη του έργου. Και η επιλογή της χρήσης ορχήστρας εγχόρδων, σε πλήρη αντίθεση με τη μεγάλη πλήρη ορχήστρα του Σένμπεργκ, επίσης λειτουργεί πολύ αποτελεσματικά.

Ο δίσκος αυτός περιέχει ένα ακόμα έργο που δεν πρέπει να χαθεί στη σκιά της πρώτης παγκόσμιας ηχογράφησης αυτής της μεταγραφής του Κουαρτέτου: τις Παραλλαγές σε ένα θέμα του Χάιντν για δύο πιάνα, από τον ίδιο τον Μπραμς. Το έργο παίζεται συχνά, αν και όχι όσο η ορχηστρική κύρια εκδοχή του με την οποία ο Μπραμς σφράγισε την ιστορία των παραλλαγών για ορχήστρα. Ομως, εδώ, η ερμηνεία είναι καθηλωτική. Παρά το ότι έχουν υπάρξει πολλές και σπουδαίες στη δισκογραφία, ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα, γεμάτη από τη δύναμη, την ευαισθησία, τη σιγουριά για την ανάγνωση του κειμένου και, τελικά, την απαράμιλλη ισορροπία όλων αυτών με το σφρίγος που μόνον η μουσική του Μπραμς διαθέτει και μεταφέρει όταν ερμηνευθεί σωστά.