«Αρχίζει να δημιουργείται μια κακόβουλη φήμη…»

Φως στις τελευταίες ημέρες του Σαμουέλ Πατί, του 47χρονου καθηγητή Ιστορίας-Γεωγραφίας που αποκεφαλίστηκε στις 16 Οκτωβρίου κοντά στο σχολείο του στο Κονφλάν-Σαιντ-Ονορίν από έναν 18χρονο τσετσένο ισλαμιστή επειδή είχε δείξει στους μαθητές του γελοιογραφίες του προφήτη Μωάμεθ, έρχονται να ρίξουν τα e-mail του ιδίου, των συναδέλφων του και των προϊσταμένων του που αποκάλυψε η «Monde». Παράλληλα, όμως, στην ηλεκτρονική αυτή αλληλογραφία συμπυκνώνεται όλη η συζήτηση γύρω από την ελευθερία της έκφρασης, την κοσμικότητα, τη διδασκαλία των γελοιογραφιών που μαίνεται στη Γαλλία – με τον ίδιο τον Πατί να διαβεβαιώνει, πικραμένος, πως στο μέλλον σκόπευε να αλλάξει ρότα, να αυτολογοκριθεί.

Η ανταλλαγή μηνυμάτων ξεκινά την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, δύο ημέρες δηλαδή ύστερα από εκείνο το μάθημα γύρω από την ελευθερία της έκφρασης κατά το οποίο ο Πατί έδειξε για μερικά δευτερόλεπτα στους μαθητές της Β’ Γυμνασίου δύο καρικατούρες του Μωάμεθ καλώντας όσους το επιθυμούσαν (όχι αποκλειστικά τους μουσουλμάνους, αντίθετα με τις φήμες που ακολούθησαν) να κλείσουν τα μάτια ή να βγουν, συνοδεία κάποιου ενηλίκου, από την τάξη. Μία στάση που ενόχλησε κάποιους από αυτούς. Μία επεξηγηματική συνάντηση με την τάξη είχε οργανωθεί το ίδιο εκείνο πρωί. Εκτός του σχολείου, ωστόσο, τα πνεύματα οξύνονταν. Η διευθύντρια, κ. Φ, ενημερώνει τον Πατί πως «ένα άτομο απείλησε να φέρει μουσουλμάνους μπροστά στο γυμνάσιο και να ενημερώσει τον Τύπο». Επισημαίνει επίσης πως έχει ενημερώσει σχετικά την περιφερειακή διεύθυνση δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που στέλνει στο σχολείο τον επιθεωρητή Ρ.

Ο Πατί συναντάται μαζί του, καθώς και με γονείς μαθητών που επιθυμούν διευκρινίσεις. Δεν κρύβει, ωστόσο, στα μέιλ του, το σοκ του για τις διαστάσεις που παίρνει η υπόθεση, για τον παραλογισμό του όλου πράγματος – πόσω μάλλον αφού στον θόρυβο πρωταγωνιστεί η οικογένεια, και δη ο πατέρας, μιας μαθήτριας που δεν παρακολούθησε καν το επίμαχο μάθημα: «Αρχίζει να δημιουργείται μια κακόβουλη φήμη… Δεν υπήρξε καμία αντίδραση στην τάξη όταν έκανα το μάθημά μου ούτε σήμερα το πρωί μετά την παρέμβασή μας!».

Η διευθύντρια του σχολείου στηρίζει σταθερά τον καθηγητή, εξηγεί στους συναδέλφους του ακριβώς τι συνέβη, ότι θέλησε να προστατεύσει τα παιδιά και όχι να κάνει διακρίσεις ή να τα μειώσει, τους καλεί να σταθούν κι εκείνοι αλληλέγγυοι. Ο Πατί αναγνωρίζει πως ήταν «αμήχανο» και «αδέξιο» από την πλευρά του το να καλέσει όσους μαθητές το επιθυμούσαν να κλείσουν για λίγο τα μάτια ή να βγουν από την τάξη, μιλά για ένα «ανθρώπινο λάθος», διαβεβαιώνει ωστόσο πως δεν υπήρξε διακριτική μεταχείριση, ούτε απουσία σεβασμού της κοσμικότητας, από την πλευρά του. Σε πολλές περιπτώσεις, ωστόσο, εμφανίζεται απογοητευμένος και διαβεβαιώνει πως στο μέλλον, θα αλλάξει το περιεχόμενο του μαθήματός του: «Του χρόνου θα εργασθώ πάνω στην ελευθερία μετακίνησης ή, ίσως, στη λογοκρισία του Ιντερνετ στην Κίνα» γράφει χαρακτηριστικά.

Λαμβάνει βέβαια μηνύματα συμπαράστασης και από γονείς, και από συναδέλφους του – εκτός από δύο, οι οποίοι διαχωρίζουν ξεκάθαρα τη θέση τους, με την πρώτη να καταγγέλλει πως «αυτή η κατάσταση πλήττει τη σχέση εμπιστοσύνης που προσπαθούμε να ενισχύσουμε καθημερινά με τις οικογένειες» των μαθητών και τον δεύτερο να κατηγορεί τον Πατί ότι «ζημίωσε τον σκοπό της ελευθερίας της έκφρασης, έδωσε επιχειρήματα στους ισλαμιστές […] αλλά διέπραξε και μία πράξη διάκρισης: δεν βγάζουμε παιδιά έξω, κατ’ οιονδήποτε τρόπο». Οι μέρες όμως περνούσαν, τα πνεύματα φαίνονταν να ηρεμούσαν, τα e-mail λιγόστευαν. Μέχρις εκείνο το μήνυμα που έστειλε η διευθύντρια στους υπόλοιπους καθηγητές στις 16 Οκτωβρίου. Θέμα του: «Ενα φριχτό νέο».