«Δεν θα σου χρησιμεύσουν τα κροκοδείλια δάκρυά σου»

Η βία κατά των γυναικών εξακολουθεί να αποτελεί μάστιγα ακόμα και για χώρες όπως η Γαλλία, που έχει αναγάγει επί Εμανουέλ Μακρόν την ισότητα των φύλων σε «μεγάλο σκοπό» της προεδρικής του θητείας: κατά 16% αυξήθηκαν πέρυσι τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα, κατά 20% αυξήθηκαν οι γυναικοκτονίες – και οι περιορισμοί της πανδημίας προαγγέλλουν ακόμα χειρότερα στατιστικά στοιχεία για το 2020. Καμία ευρωπαϊκή χώρα, ωστόσο, δεν μπορεί να συγκριθεί με τη Λατινική Αμερική, με χώρες όπως το Μεξικό, όπου βρίσκονται καθημερινά δολοφονημένες, συχνά κατόπιν βασανιστηρίων, 10 γυναίκες· ή με χώρες όπως η Βραζιλία, όπου το βίντεο του εξευτελισμού μιας 23χρονης από τον δικηγόρο του κατηγορούμενου στη διάρκεια δίκης για βιασμό προκαλεί τις τελευταίες ημέρες σάλο.

«Δεν θα έχω ποτέ μια κόρη του επιπέδου σου! Και παρακαλώ τον Θεό να μη συναντήσει ποτέ ο γιος μου μια γυναίκα σαν εσένα!», εμφανίζεται να λέει ο δικηγόρος Κλαούντιο Γκαστάο ντα Ρόσα Φίλιο στη Μαριάνα Φερέρ, μία 23χρονη μπλόγκερ που είχε κατηγορήσει τον πελάτη του για βιασμό. Ο δικηγόρος επιδεικνύει στην κάμερα (η δίκη πραγματοποιήθηκε με τηλεδιάσκεψη, λόγω Covid-19) φωτογραφίες της 23χρονης ανεβασμένες στα σόσιαλ μίντια – σε «γυναικολογικές στάσεις», όπως καταγγέλλει. «Από αυτό ζεις, Μαριάνα, αυτή είναι η εμπορική σου δραστηριότητα, έτσι δεν είναι; Ετσι βγάζεις το ψωμί σου, εξευτελίζοντας τους άλλους!», συνεχίζει. Η 23χρονη προσπαθεί, σοκαρισμένη, να υπερασπιστεί τον εαυτό της, κατόπιν ξεσπάει σε κλάματα.

«Σε τίποτα δεν πρόκειται να σου χρησιμεύσουν τα κροκοδείλια δάκρυά σου! (…) Το σόου σου, να το κρατήσεις για το Instagram ώστε να κερδίσεις περισσότερους ακολούθους!», της λέει ο δικηγόρος. «Εξοχότατε, σας εκλιπαρώ, ούτε οι κατηγορούμενοι, ούτε οι δολοφόνοι, δεν αντιμετωπίζονται έτσι», απευθύνεται η Φερέρ στον δικαστή. Εκείνος διακόπτει απλώς για λίγο τη συνεδρίαση, ώστε να «συνέλθει» και να «πιει ένα ποτήρι νερό» η 23χρονη.

Το βίντεο που δημοσιοποίησε αρχές Νοεμβρίου ο ερευνητικός ιστότοπος The Intercept προκάλεσε ένα κύμα σοκ και αγανάκτησης στη Βραζιλία. Πόσω μάλλον αφού ο κατηγορούμενος, ο 43χρονος Αντρέ ντε Καμάργκο Αράνια, γιος καλής οικογένειας, πλούσιος, ατζέντης γνωστών ποδοσφαιριστών, αθωώθηκε στο πέρας της δίκης. Η Φερέρ τον κατηγορεί πως τη νάρκωσε και μετά τη βίασε στις 15 Δεκεμβρίου του 2018, στη διάρκεια μιας καλοκαιρινής γιορτής «Music Sunset» σε κλαμπ της νήσου Φλοριανόπολις, στη Νότια Βραζιλία: η ίδια ήταν 21 χρόνων τότε, και ακόμα παρθένα. Εκείνος, αρνήθηκε αρχικά κάθε σωματική επαφή, για να αναγνωρίσει κατόπιν πως είχαν κάνει σεξ – αλλά με τη συναίνεσή της, υποστήριξε. Αυτόπτες μάρτυρες, οικογένεια, φίλοι, περιγράφουν μια Φερέρ σε κατάσταση σύγχυσης και σοκ μετά τα γεγονότα. Ο εισαγγελέας που απήγγειλε αρχικά κατηγορίες στον Αράνια απομακρύνθηκε από την υπόθεση. Και την υπεράσπισή του ανέλαβε ένας μεγαλοδικηγόρος που έχει υπερασπιστεί στο παρελθόν τον γκουρού της Ακροδεξιάς Ολάβο ντε Καρβάγιο και την υπέρμαχο της ανωτερότητας της λευκής φυλής Σάρα Ουίντερ – αμφότεροι αφοσιωμένοι οπαδοί του (ακροδεξιού) Ζαΐρ Μπολσονάρο.

Ομως η ετυμηγορία του δικαστή, σε συνδυασμό με το βίντεο που δημοσιοποιήθηκε, προκάλεσαν ένα τσουνάμι αντιδράσεων στη Βραζιλία. «Τρομακτικές» χαρακτήρισε τις σκηνές ένας δικαστής του ανώτατου ομοσπονδιακού δικαστηρίου, ο Γκιλμάρ Μεντές, για «εθνική ντροπή» έκανε λόγο ο συγγραφέας Σέρζιο Ροντρίγκες, μία «συνεδρίαση ψυχολογικού βασανισμού» κατήγγειλε ο τηλεοπτικός παρουσιαστής Ρατίνιο, συγκεντρώσεις αλληλεγγύης στη Φερέρ πραγματοποιήθηκαν απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας.

Πολλές φωνές ζητούν πλέον μια νέα δίκη ενώ ομάδα γυναικών βουλευτών προωθεί ένα νομοσχέδιο που ποινικοποιεί τη «θεσμική βία» – τη βία που ασκεί ένας δημόσιος λειτουργός στην οποιαδήποτε καταγγέλλουσα σεξουαλική κακοποίηση (66.000 γυναίκες βιάζονται κάθε χρόνο στη Βραζιλία) με τις πράξεις ή την αδράνειά του. Οπως επισημαίνει ωστόσο η «Le Monde», δύσκολο να φανταστεί κανείς μία βελτίωση της νομοθεσίας επί προεδρίας Μπολσονάρο.